Hëna

Shqipe

Hëna është motra e Diellit(1). Në popull janë disa punë të caktuara që kryheshin në faza të caktuara të hënës. Kështu gjersa hëna shkonte duke u rritur pra nga hëna e re deri tek hëna e plotë që zgjaste dy javë, kjo kohë quhej "me hënë përpjetë" ose "hënë e mbarë", dhe punët e rëndësishme, kumbaritë, vëllazërimet bëheshin gjatë kësaj kohe.
Kur zihej hëna besohej se këtë e shkaktonte lugati e ndonjëherë tjetër lufta mes dragoit dhe kulshedrës. Në këtë rast njerëzit për t'i ndihmuar dragoit shtinin pushkë, dhe bënin zhurmë duke i rënë tupanit, dërrasave, gjërave të metalta, që të bënin zhurmë e rrapëllimë sa më të madhe në mënyrë që t'a trembnin kulshedrën (apo në raste tjera lugatin, varësisht nga besimi).

Përmes hënës ndonjëherë shpjegohej moti. Kjo hënë më poshtë quhej "hënë me bark në ujë" dhe besohej se muaji hënor që fillonte kështu do të ishte me shi:





Ndërsa muaji hënor që fillonte me këtë pozitë të hënës besohej se do të bënte thatësirë.


(1)- Mark Krasniqi- Lugu i Baranit