Situata fetare nė trojet arbėreshe ishte aq kaotike se u ndje nevoja pėr mbajtjen e njė koncili. Si rregull ky dokument duhej tė ishte vėnė para dy tė parėve sipėr sepse dhe data ėshtė shumė mė para. Dokumenti i pėrket krestomacisė,
"Burime tė zgjedhura pėr H.Sh. vėll. II, shek. VIII-XV"
Prifėrinjė tė korruptuar, kurvėri midis tyre, vjedhje... etj., etj.
Citim:
Aktet e koncilit kishtar tė Tivarit,1199
(D.Farlati, Illyricum Sacrum, vėll. VII, f. 28-29. Origjinal latinisht)
Po u konstatua se ata, tė cilėt, mbasi janė ngarkuar me barrėn e meshtarisė ose tė diakonatit mė fort i kanė marrė lavire se sa gra, nė rast se nuk i lėshojnė ato e nė rast se s'bėjnė pendesėn e denjė pėrjashtohen fare nga detyra dhe nga...
|
Edhe nėse i largonin kėto femra "shqetėsuese" pėr Vatikanin, nuk do tė thotė se kėta priftėrinjė hiqnin dorė nga kurvėria.
Citim:
...tė dhjetat apo blatimet e besimtarėve, si pėr tė gjallėt ashtu dhe pėr tė vdekurit, tė ndahen nė katėr pjesė, njė pjesė tė jetė pėr peshkopin, e dyta tė jetė pėr kishėt, e treta pėr tė varfėrit dhe e katėrta pėr klerikėt...
...pjesėn e tė varfėrve ta administrojė peshkopi, pjesėn e kishės ta ruajė krye-prifti; dhe sipas urdhėrit tė kryepeshkopit ta shpenzojė besnikėrisht pėr nevojat e kishės...
|
Pra peshkopi grumbullonte tė ardhurat e ēdo kishe qė kishte nėn juridiksionin e tij, dhe... i mbante pėr "nevojat" kishės. Po ashtu peshkopi ishte pėrgjegjės pėr tė ardhurat qė i ishin caktuar tė varfėrve. Po a i shkonin vėrtet tė varfėrve kėto para? Sidomos kur ishin 1/4 e gjithė shumės.
Meqėnėse qėndrimi i klerikėve ndaj moralit krishter nuk kishte qenė nga mė tė mirėt... as qėndrimi ndaj popullsisė nuk ishte ai qė u kishte mėsuar mjeshtėr zdrukthtari, sepse ndryshe Papa nuk do detyrohej tė lėshonte urdhra tė tillė:
Citim:
...sipas dekretit tė Papės Inocenti tė II, urdhėrojmė ngushtėsisht qė askush tė mos guxojė tė vėrė dorė mbi personin e peshkopit ose tė meshtarit ose tė ēdo kleriku apo njeriu fetar...
Gjithashtu urdhėrojmė me kėrcėnim ēkishėrimi, qė asnjė laik tė mos guxojė tė hedhė klerikun nė gjyqet e huaja ose tė hekurit tė nxehtė, ose t'ujit ose tė ēdo gjygji tjetėr... nuk i pėrket njė laiku tė gjykojė njė klerik...
|
Urrejtja paska arritur kulmin sepse kėta arbėr tė vjedhur e mashtruar nga kisha, paskan guxuar ti vinin vetė nė vend padrejtėsitė, qoftė dhe ndaj njė kryepeshkopi.
Por situata nuk u zgjidh me ndėrhyrjen e Papės, apo, ky nuk ishte rasti i vetėm i padrejtėsive e ndyrėsive tė klerit. Gjithsesi ėshtė njė nga rastet e dokumentuara, dhe nga vetė Papa. Ky i fundit nuk e bėnte se ndjehej keq kur keqtrajtoheshin besimtarėt, por sepse nė Romė gjithmonė ka pasur luftė midis fraksioneve dhe Papa nė kėtė rast po godet kundėrshtarin. Kreu i kishės katolike ėshtė personi i fundit qė i nxjerr tė palarat nė shesh kishės.