Citim:
|
Prandaj ai anonimi i dokumentit tė parė, kur thotė se arbėrit kishin pėr zemėr "latinėt", duhet tė kuptojmė se kishin pėr zemėr po arbėr, tė cilėt fatkeqėsisht ishin konvertuar nė tė krishterė.
|
Pėr t'u quajtur "qytet latin" mjafton qė prijėsi tė bėnte marrėveshje me papėn pėr arsye politike. Si hap i parė dėshire tė mirė ngrihej njė kishė "latine" mu nė mes tė oborrit, pak a shumė si ato tė "grekėve" qė ndėrtoheshin ca mė vrazhdė me urdhrin e perandorit bizantin tė radhės, mundėsisht mbi rrėnojat e orakullit vendas, e mundėsisht duke pėrdorur gurėt e kėtij (nė kohėn kur kėto qytetet "latine" ishin "greke"). Njė kishė qė ndėrtohej me para tė huaja, popullohej me priftėrinj tė huaj, frekuentohej nga tregtarė tė huaj dhe nga toga e xhandarėve mercenarė qė shoqėronin kudo tregtinė e shenjtė -- por qė nga ēdo gjė tjetėr, si psh. gurėt, ishte vendase...
Natyrisht kisha tani kryente e mbikėqyrte ēdo lėvizje politike e ekonomike tė cilido malli nė qytetin qė, paēka se ēdo gjė tjetėr e kishte "barbare", pėrderisa kishte pranuar "zotin e latinėve" dhe pėrderisa dėrgonte qė aty e tutje korrespondencė arkivore nga kisha nė Vatikan, nė latinisht, ishte... "latin".
Mandej shėrbėtorėt e parė do tė sillnin rreth kishės me anė tė "dashurisė kristiane" dhe njerėzit e nevojshėm qė ta mirėmbanin duke synuar sė pari vajzat, fėmijtė e vegjėl dhe ditėfundėsit, si mė tė pėrgatitur nė ēėshtje ideologjike... dhe mė vonė duke shfrytėzuar dhėnien e besės nga fisnikėt.
Njė rast ndore pėr paralelizėm pėr lehtėsimin e historianėve janė dhe vitet '94-2002, vitet e evolucionit kėrpudhor trillojėsh. Sot ēdo fshat e qytet shqiptar ka nga njė kėrpudhė tė financuar drejtpėrdrejt nga tre ekonomi trikontinentale passhtetėrore tė decentralizuara jotaksapaguese qė sillen rreth Arabisė Saudite, Greqisė, Izraelit, Italisė, Zvicrės dhe SHBA-sė, por qė mbrohen me mantelin e "lirisė sė besimit fetar".
Pra shtrirja e "objekteve" nė terren nuk pėrkon me shtrirjen e fesė nė popull, sidomos kur nė tė dy rastet kemi ngritje tė objekteve me fonde dhe ndėrhyrje tė huaja. Nga kjo bie dhe argumenti i numrit tė "objekteve" si tregues i pėrkatėsisė fetare.
Por, Vlug, nqs nė vitet 1300-1400 troje tė tėra tė Arbėrit nuk qenkan as "thjesht katolike" as "thjesht ortodokse", mos ndoshta mbeten pak si "tė ndėrlikuara"?!
Mos ishte ky, ndėrlikimi qė do tė shqyrtohej pėr thjeshtim 500 vitet nė vazhdim nga aleanca e ndritur sulltan-papė-patriark...? Ndėrlikim qė mė bėn tė mendoj pėr pėrrallat e bukura tė dashurisė sonė tė madhe e tė pakufishme pėr kristianizmin dhe se si e pėrqafuam plot gaz e hare... qė para se ky tė lindte!
Ironike sepse ndėrsa Evropa shpallej kristiane
nė letra kėta kokėshkretėt tanė s'qenkėshin tė tillė as
nė letra, le nė realitet (dhe mė sjell nė mendje vetė Konstandinin, qė ndėrkohė qė shpallte kristianizmin si standard policor tė regjimit, pėr vete rroi e mbretėroi... njė pagan adhurues i Diellit).