| pretare | Nė njė situatė kaq tė papėrshtatshme politike, shumė prej nesh shohin tė hutuar lart nga qielli, sikur zgjidhja e ēdo problemi vjen si fjollė bore. Pėrderisa ne jemi tė zėnė duke studiuar fjollat aq tė bukura e tė zakonshme, ngadalė po bijmė nė gjumin e sforucar tė pushtimit paqėsor nga paqerruajtėsit, ai gjumi dimėror i ariut. Me lejėn e tė qenit korrekt, them se nė fakt pushtimit tė cilit po i bijmė pré ne shtetasit shqiptarė, ėshtė lejim/mosluftim/pasivizim/pėrkrahje e ndėrrimit tė kulturės. Duke parė qė me tė pėrdorur terma si ndėrrimi i kulturės i hapim vetes problematika tė diskutimit se a mundet a jo tė ndėrrohet kultura, qė padyshim kėrkon studim mė tė thellė, dhe natyrisht ti lejojė hapėsirė vallėzimi simbolik e artistik tė pėrkufizimit tė kulturės (prej tė cilave janė 164 pėrkufizime shota, salsa, rumba etj.), do tė doja tė mund tė shprehesha HARROJMĖ TRADITĖN. Por, nė realitet unė dua tė them se ne ndėrrojmė kulturėn! Sepse kjo kulturė pėrfaqėson karaoke-night, tė nesėrmen kėngė folklorike tė zgjedhura me kujdes, e tė pasnesėrmen kėngė magjypēe; tė gjitha vijnė nė paketime posaēėrisht tė ndrequra pėr netėt festive, qė pėr popullin e lodhur shqiptar, paraqesin treqindegjashtėdhjetėepesė ditėt e kalendarit. E them me keqardhje, ne bėjmė njė pėrzierje tė patakt mes traditave tona fisnike me rrymėn e modernizimit perėndimor, duke krijuar njė kulturė tė re, flamur ngadhėnjyes tė globalizmit. Me kėtė kulturėn tonė tė re tė formuar nėnkuptojmė edhe trendet e tė qenit post-modernist, rininė e sfilitur nga brezi i gjerė i injorancės qė pėrhapet direkt nga mediat unmikiane, vend tė veēantė rėndon edhe paaftėsia pėr tė shikuar njė kodėr mė tej. Por, ajo ēka ne fituam nė realitet, ėshtė hibrid tė njė populli tė ri. Njė populli me shtetas magjypė, turq, serbė, arabė, zezakė, indonezė, eskimezė, dhe ja, Kosova e Albania!
Ne vajtojmė pėr mungesėn e kushteve ekonomike e shėndetėsore, por pėr ēka ne duhet tė vajtojmė ėshtė mungesa e arsyes sė shėndoshė vetėm ajo mund tė na sjellė nė gjendje tė jetueshme.
Pastaj, problem i njė rėndėsie tė veēantė ėshtė edhe mosnjohja e historisė tonė dhe interpretimi i traditave tona si tradita tė fesė islame, ky njė gabim i pafalshėm i kryer nga injorantėt qė vijnė freskėt si haxhinjė nga Meka. Papritmas, shqiptari po luftojka pėr zotin islam, pastaj pėr zotin krishter, pastaj tjetri lufton pėr Budėn dhe e mallkon vetėn fuqishėm qė lindi nė tokat shqiptare sepse nuk i mundėsohet lulėzimi spiritual i njomė. Natyrisht, me probleme kaq madhėore dhe me luftėn e xhihadit, nuk ekziston hapėsirė pėr tė menduar pėr popullin shqiptar, e trojet tona, e harrojmė qė shkjau e greku po na ēkyen tokat, por ne (sikur, patjetėr!) duhet tė luftojmė pėr ngadhėnjimin e njė feje mbi tjetrėn. E nė fund thonė: tė gjithė popujt njė popull janė. Do tė ishte relativisht e pranueshme sikur edhe shkjau e greku tė rezononte kėshtu, por ata si duket ndjekin politika tjera: tė marrin trojet tona, tė rishkruajnė historinė, e nė fund tė na shohin si luftojmė nė mes veti.
Nė fakt, ėshtė njė thėnie e urtė qė thotė: kush fiton, shkruan historinė. Pra, mos fitoi shkjau qė thotė se Dardania nuk ishte kurrė tokė ilire?! Apo, kur thotė se shqiptarėt janė jevgj?! Po, sikur tė kishte fituar ky popull i mallkuar barbar, ne nuk do tė ishim kėtu dhe meqė ne jemi kėtu, tė mbledhim mend e tė kthejmė historinė nė rrugėn e drejtė. Tė gėrmojmė mė thellė, ti kėrkojmė traditat tona, tė fitojmė tokat tona. Pastaj, tė mohojmė kulturėn e imponuar perėndimore, ti kthehemi rrėnjėve tona. Nėse nuk jemi ne qė luftojmė, do tė vdesim si peshq nė ujin e shpifur tė importuar nga jashtė. Mos fli dimrit. |