|
|
Citim:
Skandali me telefoninė celulare, AMC favorizohet nga AKEP nė kurriz tė konsumatorėve shqiptarė
Altin Goxhaj
Kompanitė celulare tashmė janė kthyer nė bizneset mė tė pakontrollueshme nė treg duke u kthyer nė njė gangrenė pėr konsumatorin shqiptar. Kėto kompani ruajnė nė mėnyrėn mė tė paskrupullt nė treg hegjemoninė e tyre, duke pasur njė akord pėr mos uljen e ēmimeve nė treg, si dhe duke ofruar shėrbime mizerabėl pėr konsumatorėt shqiptarė.
Nėse vėmė re me vėmendje njė nga kompanitė mė problematike ėshtė kompania AMC, e cila prej vitesh nuk ėshtė prekur nga konkurrenca, duke ruajtur ēmimet e saj nė tė njėjtat nivele me ato tė shumė viteve mė parė. Njė nga faktet mė sinjifikative tė mungesės sė konkurrencės nė tregun e telefonisė celulare ėshtė ruajtja me fanatizėm e ēmimeve tė abonentėve me kontratė me kompaninė AMC.
Mjafton tė shikosh ēmimin e mesazheve qė kjo kompani vjel nga abonentėt me kontratė, i cili ėshtė nė tė njėjtat nivele me tė njėjtėn kohė qė kjo kompani ėshtė privatizuar nga padronėt grekė. Kėto kompani kanė qenė nė gjendje tė mbyllin gojėn e institucioneve kontrolluese, tė mediave deri dhe nė parlamentin shqiptar duke paralizuar edhe shumė ligje tė cilat merrnin nė mbrojtje konsumatorin shqiptar.
Siē rezulton nga letra e hapur e Zyrės pėr Mbrojtjen e Konsumatorėve drejtuar zyrtarėve tė AKEP pėr tė ngrirė vendimin pėr miratimin e kontratave tip tė AMC me konsumatorėt, AMC po ia arrin qė tė sigurojė njė kontratė tip e cila do tė miratohet nė mėnyrė tė njėanshme dhe nė favor tė kompanisė sepse zyrtarėt e AKEP po shkelin ligjin.
Pyetja ėshtė se pse zyrtarėt e AKEP janė tė gatshėm tė shkelin ligjin pėr tė favorizuar AMC? Ēfarė arsyesh, ēfarė interesash kanė ata qė janė tė gatshėm tė shkelin edhe ligjin vetėm e vetėm qė tė favorizojnė AMC?
Pėrse ata kanė frikė tė dėgjojnė zėrin e konsumatorėve dhe u mohojnė atyre tė drejtėn qė tė shprehen pėr kėtė kontratė? Siē dihet AMC ėshtė njė kompani shumė e fuqishme dhe ka arritur tė blejė gati tė gjithė median shqiptare dhe askush nuk guxon tė denoncojė aferat e tyre ēka dhe i ka dhėnė besim drejtuesve tė AKEP pėr tė shkelur ligjin sepse kanė pasur bindjen se askush nuk do tė reagonte.
Siē dihet kontrata e deritanishme e AMC me konsumatorėt ka qenė nė kundėrshtim me ligjin pėr mbrojtjen e konsumatorėve tė vitit 2008 dhe ka favorizuar nė mėnyrė tė njėanshme kompaninė nė dėm tė konsumatorėve dhe kjo pėr faj tė AKEP qė e ka lejuar kėtė paligjshmėri.
Por tashmė kėrkesat e ligjit duhen respektuar dhe ky ėshtė njė detyrim pėr tė gjithė kompanitė qė deri mė tani kanė shfrytėzuar pasivitetin e zyrtarėve tė shtetit dhe heshtjen e medias.
Arsyeja pse mbledhja pėr miratimin e kontratės sė re tip tė AMC-sė ėshtė pėrshpejtuar ka tė bėjė pikėrisht me faktin se AMC-sė duket se nuk i intereson qė AKEP tė dėgjojė pretendimet e Zyrės pėr Mbrojtjen e Konsumatorėve dhe tė palėve tė tjera pasi kur tė merrej vendimi, AKEP do tė ishte e detyruar qė tė modifikonte draft kontratėn pėr tė vendosur balancėn e munguar midis konsumatorėve dhe kompanisė.
AKEP ka shkelur ligjin duke pėrjashtuar konsumatorėt nė vendimmarrjen pro AMC
Citim:
Ligj Nr. 9918, dt.19.05.2008
Pėr komunikimet elektronike nė Republikėn e Shqipėrisė
Neni 10
Kėshilli Publik
1. AKEP-i, nė procesin e pėrgatitjes sė dokumenteve rregullatore pėr tregun e komunikimeve elektronike dhe pėrpara marrjes sė vendimeve, tė cilat kanė njė ndikim tė ndjeshėm nė tregun e komunikimeve elektronike, ėshtė i detyruar tė marrė dhe tė vlerėsojė mendimin e palėve tė interesuara nėpėrmjet kėshillimit publik.
2. Nė procesin e kėshillimit publik, AKEP-i publikon dokumentet rregullatore tė propozuara dhe kėrkon paraqitjen me shkrim tė mendimit tė palėve tė interesuara, brenda njė afati kohor tė publikuar, i cili nuk duhet tė jetė mė pak se 30 ditė.
3. Nė rast se AKEP-i e gjykon tė nevojshme, kryen edhe seancėn dėgjimore, ftohen palėt e interesuara pėr tė parashtruar mendimin pėr dokumentet rregullatore tė propozuara.
4. Pas pėrfundimit tė afatit tė pėrcaktuar nė pikėn 2 tė kėtij neni dhe para miratimit tė dokumenteve rregullatore, AKEP-i duhet tė publikojė mendimet dhe komentet e palėve tė interesuara, duke respektuar konfidencialitetin e informacionit.
|
Ligji qė i ka bėrė tė pavlefshme kontratat aktuale tė konsumatorėve me kompanitė e telefonisė qė nga Maji 2008
Citim:
LIGJ Nr.9902, datė 17.4.2008 PĖR MBROJTJEN E KONSUMATORĖVE
PJESA V
Kushtet e padrejta tė kontratave dhe pėrputhshmėria kontraktuale
KREU I
Kushtet e padrejta nė kontratat me konsumatorėt
Neni 27
Kushtet e padrejta
1. Kushti kontraktual, i cili nuk ėshtė negociuar veēmas, ėshtė i padrejtė nė qoftė se shkakton pabarazi tė ndjeshme dhe tė dallueshme nė tė drejtat dhe detyrimet e palėve, qė rrjedhin nga kontrata, nė dėm tė konsumatorėve.
2. Njė kusht do tė konsiderohet si i panegociuar veēmas, kur ai ka qenė hartuar mė parė nga tregtari dhe, si pasojė, konsumatori nuk ka qenė nė gjendje tė ndikojė nė pėrmbajtjen e kushtit, veēanėrisht nė tekstin e kontratės standarde, tė formuluar mė parė.
Nė rast se disa aspekte tė kushtit ose njė kusht specifik kanė qenė tė negociuara veēmas, nuk pėrjashtohet zbatimi i paragrafit tė parė tė pikės 2 te pjesa tjetėr e kontratės, nėse njė vlerėsim i pėrgjithshėm i kontratės tregon se ajo ėshtė njė kontratė standarde e formuluar mė parė.
Kur tregtari pretendon se njė kusht standard ka qenė i negociuar veēmas, barra e provės bie mbi tė.
3. Padrejtėsia e kushtit kontraktual do tė vlerėsohet duke mbajtur parasysh:
a) natyrėn e mallrave dhe shėrbimeve, pėr tė cilat lidhet kontrata;
b) kohėn e lidhjes sė kontratės;
c) rrethanat shoqėruese tė lidhjes sė kontratės,
ē) kushte tė tjera tė kontratės ose kontratė tjetėr, nga e cila ėshtė e varur.
4. Janė kushte tė padrejta nė kontrata tė drejtat e tregtarit, kur:
a) pėrjashtojnė ose kufizojnė pėrgjegjėsinė ligjore tė shitėsit ose furnizuesit, pėr shkak tė vdekjes sė konsumatorit ose dėmtimit personal tė tij, si pasojė e njė veprimi ose mangėsie tė tregtarit;
b) pėrjashtojnė ose kufizojnė nė mėnyrė tė papėrshtatshme tė drejtat ligjore tė konsumatorėve pėrballė tregtarit ose palės tjetėr, nė rast tė njė mospėrmbushjeje, tėrėsore ose pjesore, apo pėrmbushjeje tė pamjaftueshme nga tregtari tė ēdo detyrimi kontraktual, pėrfshirė tė drejtėn e zgjedhjes sė kompensimit tė borxhit ndaj tregtarit kundrejt ēdo pretendimi, qė konsumatori mund tė ketė kundėr tij;
c) e bėjnė njė marrėveshje detyruese pėr konsumatorin, ndėrsa furnizimi i shėrbimit nga tregtari ėshtė subjekt i njė kushti, realizimi i tė cilit varet vetėm nga ai vetė;
ē) lejojnė tregtarin pėr tė mbajtur shumėn e paguar nga konsumatori, kur ky i fundit vendos pėr tė mos e pėrfunduar ose pėrmbushur kontratėn, pa parashikuar pėr konsumatorin marrjen e kompensimit tė njė shume ekuivalente nga tregtari, kur ky i fundit ėshtė pala qė ndėrpret kontratėn;
d) i kėrkojnė ēdo konsumatori, i cili nuk arrin tė pėrmbushė detyrimin e tij, tė paguajė si kompensim njė shumė tė lartė joproporcionale;
dh) autorizojnė tregtarin tė prishė kontratėn, mbi bazė tė lirė tė tė vepruari, kur njė lehtėsi e tillė nuk i ėshtė dhėnė konsumatorit, ose lejon tregtarin tė mbajė shumėn e paguar pėr shėrbimet ende tė pafurnizuara nga ai, kur ėshtė vetė tregtari qė prish kontratėn;
e) i mundėsojnė tregtarit t’i japė fund kontratės pėr njė kohėzgjatje tė pacaktuar, pa njoftim tė arsyeshėm, me pėrjashtim kur ka bazė tė rėndėsishme pėr ta bėrė kėtė;
ė) zgjasin automatikisht njė kontratė, qė ka njė afat kohor tė caktuar, kur konsumatori nuk ėshtė shprehur ndryshe, kur afati i fundit kohor, qė i lihet konsumatorit pėr tė shprehur dėshirėn pėr moszgjatje tė kontratės, ėshtė i paarsyeshėm;
f) detyrojnė konsumatorin tė mos anulojė kushtet, me tė cilat ai nuk ka mundėsi reale pėr t’u bėrė i njohur, pėrpara pėrfundimit tė kontratės;
g) i mundėsojnė tregtarit tė ndryshojė kushtet e kontratės nė mėnyrė tė njėanshme, pa njė arsye tė vlefshme, qė specifikohet nė kontratė;
gj) i mundėsojnė tregtarit tė ndryshojė, nė mėnyrė tė njėanshme, pa njė arsye tė vlefshme, ēdo karakteristikė tė mallit ose shėrbimit qė ėshtė pėr t’u ofruar;
h) parashikojnė pėr ēmimin e mallit tė pėrcaktohet nė kohėn e shpėrndarjes ose lejojnė shitėsin e mallit apo ofruesin e shėrbimit tė rrisė ēmimet, pėr tė dy rastet, pa i dhėnė konsumatorit tė drejtėn e ndėrsjellė pėr tė anuluar kontratėn, nėse ēmimi pėrfundimtar ėshtė shumė mė i lartė se ēmimi, pėr tė cilin ishte rėnė dakord kur kontrata ishte pėrfunduar;
i) i japin tregtarit tė drejtėn pėr tė pėrcaktuar nėse malli ose shėrbimi i ofruar ėshtė nė pėrputhje me kontratėn ose i japin atij tė drejtėn ekskluzive pėr tė interpretuar ēdo kusht tė kontratės;
j) kufizojnė detyrimin e tregtarit pėr tė mbajtur angazhimet e marra nga agjenti i tij, ose i bėjnė angazhimet e tij subjekt tė pajtimit me njė formalitet tė veēantė;
k) detyrojnė konsumatorin tė pėrmbushė tė gjitha detyrimet e tij, ndėrsa tregtari nuk pėrmbush detyrimet e tij;
l) i japin tregtarit mundėsinė tė transferojė tė drejtat dhe detyrimet e tij, sipas kontratės, kur kjo mund tė shėrbejė si pakėsim i garancive pėr konsumatorin, pa pėlqimin e kėtij tė fundit;
ll) pėrjashtojnė ose pengojnė tė drejtėn e konsumatorit tė ndėrmarrė veprime ligjore ose tė ushtrojė ēdo kompensim tjetėr ligjor, veēanėrisht duke i kėrkuar konsumatorit tė paraqesė mosmarrėveshjet ekskluzivisht nė arbitrazh tė pambuluar nga dispozitat ligjore, duke kufizuar padrejtėsisht tė dhėnat nė dispozicion pėr tė, ose duke i ngarkuar konsumatorit barrėn e provės, e cila, sipas nenit 12 tė Kodit tė Procedurės Civile, i bie palės tjetėr tė kontratės.
Neni 28
Kėrkesat e transparencės
1. Nė rastin e kontratave, ku tė gjitha ose disa kushte qė u ofrohen konsumatorėve janė tė shkruara, atėherė kėto duhet tė paraqiten me njė formulim tė kuptueshėm. Nė rast se ka dyshime rreth kuptimit tė kushtit tė kontratės, atėherė interpretimi ėshtė nė favor tė konsumatorėve.
2. Nė rastin kur kushti konsiderohet i padrejtė, ai quhet i pavlefshėm nga koha qė ėshtė lidhur kontrata. Kushtet e tjera kontraktuale mbeten detyruese pėr palėt dhe zbatimi i mėtejshėm i kontratės ėshtė i mundshėm.
|
Skandali i AKEP: Kėrkon tė miratojė kontratėn e re tip nė favor tė AMC dhe nė dėm tė konsumatorėve
Letėr e hapur e Zyrės pėr Mbrojtjen e Konsumatorėve drejtuar
Autoritetit tė Komunikimeve Elektronike dhe Postare – AKEP
ZMK - Zyra pėr Mbrojtjen e Konsumatorėve proteston ndaj vendimit tė AKEP pėr tė miratuar modelin e ri tė kontratės sė AMC-sė me konsumatorėt shqiptarė duke mos i dhėnė mundėsi pėrfaqėsuesve tė konsumatorėve tė shprehen pėr kėtė kontratė.
Ky akt ėshtė vazhdim i historisė sė injorimit tė zėrit tė konsumatorėve qė prej 10 vjetėsh nga ERT dhe tashmė AKEP duke pėrjashtuar zėrin e konsumatorėve nė miratimin e drafteve tė kontratave tė kompanive telefonike mobile dhe fikse duke krijuar njė situatė paligjshmėrie nė marrėdhėniet kontraktuale midis kompanive telefonike dhe konsumatorėve shqiptarė.
Plani i AKEP pėr tė miratuar me shpejtėsi dhe pa u konsultuar me grupet e interesuara siē e kėrkon dhe ligji, sot nė dt. 4 Mars 2010 tė kontratės tip tė AMC-sė mė abonentėt e vet, pavarėsisht se ka njė kėrkesė tė ZMK-sė qė nė datė 23 Shkurt 2010 pėr seancė dėgjimore kur njė ndėr pikat ishte pikėrisht kėrkesa jonė pėr tė shprehur qėndrimet tona mbi njėanshmėrinė nė kontratat e kompanive tė telefonisė ku pėrfshihej normalisht si gjithė tė tjerat edhe kompania AMC.
Prej 10 vjetėsh tė gjitha kontratat e konsumatorėve me kompanitė telefonike vuajnė nė mėnyrė tė rregullt nga njėanshmėria e plotė nė favor tė kompanive telefonike dhe nė dėm tė konsumatorėve.
Por nėse nė 2003 psh nuk kishte kush tė pėrfaqėsonte interesat e konsumatorėve, nė 2010, Zyra pėr Mbrojtjen e Konsumatorėve ėshtė njė ndėr zėrat e fortė tė konsumatorėve e njohur edhe nė nivel ndėrkombėtar, ēka e bėn mbledhjen e sotme tė AKEP pėr miratimin e modelit tė kontratės sė AMC me konsumatorėt pa dėgjuar paraprakisht palėn e konsumatorėve, njė mbledhje tė dyshimtė pėr motivet e njėanshmėrisė dhe mbi tė gjitha njė mbledhje qė demonstron hapur se kontrata e re e AMC-sė me konsumatorėt do tė jetė njė Kontratė e cila cėnon rėndė interesat e konsumatorėve.
Entet rregullatore dhe autoritetet mbikqyrėse tė tregut kanė pėr detyrė parėsore tė mbrojnė interesat e konsumatorėve dhe tė krijojnė ekuilibra dhe balanca midis palėve, kur dihet shumė mirė se konsumatori pėrfaqėson palėn vunerabėl dhe tė dobėt pėrballė fuqisė miliardėshe tė superkompanive qė kanė studio ligjore tė tėra nė dispozicion tė plotė.
Pikėrisht kontratat janė i vetmi instrument qė duhet tė garantojnė mbrojtje pėr konsumatorėt dhe duke pasur parasysh qė ato nė bazė ligjit formulohen paraprakisht nga kompanitė telefonike nga superavokatėt e vet ndėrkombėtarė duhet medoemos qė Autoriteti i Komunikimeve Elektronike dhe Postare – AKEP qė tė dėgjonte paraprakisht edhe zėrin e konsumatorėve shqiptarė nėpėrmjet organizatave pėrfaqėsuese apo nėpėrmjet sondazheve dhe seancave publike dėgjimore me grupe pėrfaqėsuese tė konsumatorėve.
Ndaj edhe Zyra pėr Mbrojtjen e Konsumatorėve i kėrkoi para njė jave AKEP-it tė drejtėn e njė seance dėgjimore ku njėra ndėr pikat ishte edhe paraqitja e pretendimeve pėr kontratat e kompanive telefonike.
Por natyrisht, urgjenca e thirrjes sė mbledhjes pėr miratimin e kontratės sė AMC-sė pa realizuar njė seancė dėgjimore me konsumatorėt tregon tendenciozitetin e pastėr tė AKEP pėr tė pėrjashtuar konsumatorėt nga shprehja e pretendimeve tė tyre nė kontratėn me AMC-nė duke favorizuar kėshtu hapur dhe nė kundėrshtim me ligjin kompaninė private.
ZMK konstaton me shqetėsim se praktika e njėanshmėrisė ekstreme nė vendimmarrjet e AKEP nė favor tė kompanive private dhe nė dėm tė konsumatorėve ėshtė nė tė njėjtėn situatė edhe me kontratat e Vodafon, Eagle dhe Albtelekom.
Aktualisht konsumatorėt shqiptarė disponojnė kontrata tė papėrshtatura me Ligjin e Konsumatorėve qė nga mesi i viti 2008 pasi ato kontrata janė formuluar para hyrjes nė fuqi tė kėtij ligji dhe nuk i pėrgjigjen standardeve tė reja tė legjislacionit nė fuqi ēka i kthen nė kontrata nė kundėrshtim me ligjin dhe nė dėm tė konsumatorėve shqiptarė.
AKEP ka lejuar kėtė paligjshmėri prej 1 viti e gjysmė duke dėmtuar rėndė interesat e konsumatorėve shqiptarė dhe duke favorizuar kompanitė miliardere ēka tė bėn tė dyshosh pėr motivet e kėtij pasiviteti.
Vendimi i AKEP pėr tė miratuar me shpejtėsi kontratėn e re tė AMC-sė pa i lejuar konsumatorėt shqiptarė qė tė dėgjohen para miratimit tė kėsaj kontrate ėshtė shkelje e ligjit bazė tė marrėdhėnieve kontraktuale (Kodi Civil dhe Kodi i Procedurės Civile) pasi njė kontratė jo vetėm qė duhet tė firmoset me vullnetin e lirė tė tė dy palėve por edhe duhet tė shprehė vullnetin e lirė tė tė dy palėve qė nė formulim.
Vendimi i AKEP ėshtė nė kundėrshtim edhe me legjislacionin qė rregullon komunikimin elektronik nė Shqipėri pasi AKEP ka detyrim pėr tė organizuar seanca dėgjimore me publikun dhe ku ti jepet e drejta konsumatorėve dhe pėrfaqėsuesve tė tyre qė tu dėgjohet zėri para se tė merren vendime qė ndikojnė mbi ta.
Po ashtu drejtuesit dhe zyrtarėt e AKEP me mosveprimin e tyre pėr tė ndaluar paligjshmėrinė nė marrėdhėniet kontraktuale me konsumatorėt shqiptarė rrezikojnė edhe dėnimin penal bazuar tek shpėrdorimi i detyrės pėr zyrtarėt publikė.
Ndaj dhe ZMK i bėn thirrje publike AKEP, qė tė ngrijė procesin e vendimmarrjes mbi kontratėn e AMC-sė dhe tė organizojė sa mė shpejt tė jetė e mundur seancėn dėgjimore qė i ka kėrkuar ZMK ku tė paraqiten edhe pikėpamjet e konsumatorėve pasi tu jetė shpėrndarė draft kontrata e pėrgatitur nga AMC pasi vetėm mbi tė mund tė jepen gjykimet dhe vlerėsimet pėrkatėse.
Nėse AKEP do tė bėjė veshin e shurdhėr dhe do tė ndėrmarrė hapin e gabuar pėr tė miratuar modelin e kontratės tė pėrgatitur nga AMC pa dėgjuar zėrin e konsumatorėve, atėherė ZMK do tė ndėrmarrė hapat e duhur ligjorė pėr tė prapėsuar kėtė vendim tė AKEP dhe do tė ēojė nė Prokurori tė dhėnat e duhura pėr drejtuesit dhe zyrtarėt e AKEP qė vėrtetojnė se ata kanė shpėrdoruar detyrėn dhe kanė dėmtuar interesat e qytetarėve dhe tė institucioneve publike dhe private.
Pėr tė gjithė kėto probleme, Zyra pėr Mbrojtjen e Konsumatorėve do t’i drejtohet Komisionit Parlamentar pėr Veprimtaritė Prodhuese pėr ti kėrkuar AKEP tė raportojė shkeljet e kryera dhe njėkohėsisht do ti drejtohet Avokatit tė Popullit pėr tė ndėrmarrė hapat e duhur pėr kėtė qėllim.
Pėr ZMK-nė
Drejtor Ekzekutiv
http://www.sot.com.al/index.php?opti...ticle&id=24050
|
|
20.12.2007, 21:55
Tituj tė ngjashėm
Vijore
