Kthehu   Kreu > Vargmal > Komentar
Anėtarėsohu Shėno gjithēka si tė lexuar


Pėrgjigju
 
Pėrdorimi i ēėshtjes Paraqitja
I vjetėr 10.4.2008, 22:38   #1
Blin
bukėpjekės
 
Blin
 
Anėtarėsuar: 6.2007

Vė re! Pse albanezėt e urrejnė alfabetin shqip


...dhe si do ia bėjmė kėtej e tutje me kėtė specie?

Ka disa metoda pėr kėtė punė, ca qė mė vijnė nė men janė:

1. Sterilizim
2. Denigrim
3. Burg
4. Skllavėri
5. Gjenocid
Blin nuk ėshtė nė linjė   Pėrgjigju duke cituar
I vjetėr 10.4.2008, 22:59   #2
Blin
bukėpjekės
 
Blin
 
Anėtarėsuar: 6.2007
Ose tė ndėrrojmė alfabetin ėshtė mė e thjeshtė. Ē'e do shqipja alfabetin shqip, pse mos ta shkruajmė me alfabet anglisht? Mund t'i bėjmė propozim Ministrisė sė Arsimit dhe asaj tė Kulturės, Rinisė dhe Sporteve qė tė marrin pėrsipėr ndryshimin zyrtar tė alfabetit. Shumica e popullit shkruan me alfabet joshqip. Ē'na duhet alfabeti shqip?

Gjithashtu duhet tė ndryshohet dhe simboli kombėtar sepse ėshtė i vėshtirė tė pikturohet, pėrveē se shqiponja me alfabet joshqip sikur stonon, sido qė ta shofėsh. Njė bythė nė vend tė shqiponjės i pėrshtatet mė mirė.

Propozimi ėshtė konkret. Alfabeti tė reduktohet nė 26 shkronja. Pėrpiloni njė tekst kėtu t'ia dėrgojmė ministrave dhe kryeministrit, gjithashtu dhe universiteteve deri nė fund tė muajit.

Mė nė fund albanezėt do shpėtojnė nga ky standard idiot i tė shkrujtmit me 36 shkronja. Kush gomar e shpiku kėt lloj standardi tė degjenerum qė na prish rehatllikun?
Blin nuk ėshtė nė linjė   Pėrgjigju duke cituar
I vjetėr 11.4.2008, 09:05   #3
vlug
6.000
 
vlug
 
Anėtarėsuar: 8.2006
Citim:
Thėnė nga fraksion

2. Denigrim
por nėse vendoset pėr nai ndryshim nėpėr simbole, mendoj se himni i ri pėr albanezt duhet tė jetė "A man men moj kur ta vuna"
vlug nuk ėshtė nė linjė   Pėrgjigju duke cituar
I vjetėr 11.4.2008, 09:19   #4
mesdimr
 
mesdimr
 
Anėtarėsuar: 8.2006
Unė menoj tė bohet i projekt nė internet me adresėn albanistan.com ku tė pėrmlidhet gjithė kultura albaneze, dhe ta lejnė pėrfundimisht rehat kulturėn shqiptare se u ka bo muti kala. Nqs dun le tė marrin dhe tokė nė marrėveshje me qeverinė turke apo ndonjė vend tjetėr aziatik dhe tė zhvendosen andej se duket qė kanė ngatėrru kontinent.

Po me kta qė kena ke ne si i bohet? Qė supozohet se janė tė ndėrgjegjshėm kur veprojnė...
mesdimr nuk ėshtė nė linjė   Pėrgjigju duke cituar
I vjetėr 11.4.2008, 12:00   #5
Blin
bukėpjekės
 
Blin
 
Anėtarėsuar: 6.2007
Ja dhe propozime konkrete nga thellėsitė e vitit 2006:


Propozimi 1

Citim:
Alfabeti Shqip ka 35 (jo 36) shkronja

Nė gjuhėn shqipe standard, janė pranuar vetėm 36 tinguj (fonema). Shqipja, nė dialektet e tė folmet e saja, ka mė shumė se 36 tinguj, dhe ka tė folme qė nuk e kanė ndonjė nga kėto 36 tinguj. Z. Mulaj e konstaton kėtė, kur ose shton tinguj qė nuk janė pėrfshirė nė standard, si “mj”, “lj” etj., ose heq tinguj qė janė nė standard (po edhe nė shumė dialekte e tė folme tė shqipes) si p.sh. “nj” qė ėshtė tingull tjetėr me “n+j”. Pavarėsisht dėshirave dhe logjikės personale, detyrohemi tė respektojmė standardin, sė paku kur “shkruajmė zyrtarisht”.

Shqipja ka zgjedhur t’i rreshtojė si shkronja tė veēanta tė gjithė tingujt e vet, prandaj ka 36 shkronja. Nėse do tė bėnte si shumė gjuhė tė tjera, mund ta quante qė ka 27 shkronja, dhe 36 tingujt t’i arrinte duke caktuar rregullin e 9 bashkimeve tė shkronjave (dh, ...zh). Bile mund tė vendosesh se ka 25 shkronja, ku dy tinguj tė tjerė i arrin duke u vėnė shenja diakritike (pika e bishta) dy shkronjave (ė dhe ē).

Nuk e di arsyen (racionalen) sepse alfabeti ynė ėshtė vendosur tė quhet se ka 36 shkronja, dhe jo 25 (apo fundja 27) shkronja dhe 36 tinguj, siē konstatoj ta kenė bėrė shumė gjuhė tė mėdha tė botės. Kam kėrkuar nė materialet qė mė kanė rėnė nė dorė, pėr kongresin e Manastirit etj., por nuk kam gjetur gjė. Do t’ia dija shumė pėr nder kujt do tė mė sqaronte pėr kėtė gjė.

Pėrshėndetje. Bashkimi

Bashkim Kopliku
Phone: +355 52 23663
Mob: +355 0682200590
Email:
optional:

Propozimi 2

Citim:
Koha pėr ndryshim … shkronjash
Gazeta Shqiptare / 30 Janar 2006

Inshallah, pushteti i ri, sė paku do tė na ndryshojė dy shkronjat qė po na bėjnė tė humbim e tė ngatėrrojmė, si mos mė keq, dy tingujt tanė, /ė/ dhe /ē/! Sa vjen e mė tepėr po thellohet ngatėrresa e kėtyre dy tingujve, sidomos /ė/ me /e/, si nė shkrim, si dhe nė tė folurin shqip—sidomos kėto vitet e fundit, qė kush nuk shkruan e kush nuk flet. Deri edhe publikimet e tė tre pushteteve tė pavarur, tė qeverisė, ligjvėnėsit (Kuvendi) dhe tė gjyqėsorit (gjykatat etj.), janė sė bashku nė kėtė ngatėrrim, i ngatėrrojnė lėmsh kėto katėr tinguj tė shkretė tė gjuhės sonė aq tė dashur. Ka marrė liri tė plotė tė shkruarit pa /ė/ dhe pa /ē/. Deri dhe spikeret e masmediave i ngatėrrojnė kėto tinguj: njėra thotė “ka qenė” e tjetra “ka qėnė”, “fushė e gjerė”—”fushė e gjėrė”, “nė qendėr”—”qėndėr”, kėshtu vėrshon lumi i masakrimeve tė shqipes. Ata qė duhet ta parandalonin, Instituti i Gjuhėsisė, Ministria e Arsimit, kanė “dhjetra vite” qė i lajnė duart si Pilati: “ne e kemi thėnė fjalėn tonė, qeveria duhet tė zbatojė ligjin”, apo “e ku po e zbatojnė ligjin shqiptarėt, qė ta zbatojnė pėr gjuhėn!”. Ka ardhur koha pėr ndryshim shkronjash, sė paku pėr dy prej tyre duhen edhe shkronja alternative (kemi shkruar pėr kėtė problem, edhe muaj mė parė, por pak kush ka lėvizur vendit!). Po japim dy ndryshime, qė sigurojnė qė asnjė titėr nė ekran, asnjė dokument, as me makinė shtypi e as me pajisje elektronike, tė mos shtypet pa pėrfaqėsimin e dy tingujve (fonemave) nė fjalė; e kjo duke pėrdorur vetėm kombinime shkronjash standard, qė merren nga alfabeti latin standard, a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v x y, pra shkronjat qė praktikisht i kanė tė gjitha pajisjet e prodhuara pėr Amerikėn, Italinė, Francėn, Gjermaninė, Spanjėn, etj.

1 Alfabeti alternativ

Kur nuk shkruajmė dot shkronjėn /ė/ apo /ē/, fare mirė mund tė shkruhet nė vend tė tyre /ee/ dhe pėrkatėsisht /cs/. Nuk dimė tė ketė ndonjė pajisje ku merret mundim tė shkruhet shqip, qė mos t’i ketė kėto shkronjat /e/, /c/ dhe /s/, ndėrkohė qė shkronjat /ė/ dhe /ē/, shumė shpesh nuk i gjejmė dot!
Ja pra ku u “shpik” mėnyra pėr tė mos i ngatėrruar kėto katėr tinguj—pa ligje dhe urdhėresa qeveritare. Nuk e zgjidh problemin kokėfortėsia qė ose do tė shkruhet shqipja me /ė/ dhe /ē/, ose mė mirė tė mos shkruhet fare! Praktikisht, ka qenė ky qėndrim kokėfortė, i specialistėve, i gjuhėtarėve tanė, shkaktari qė shqipja po shkruhet duke ngatėrruar tingujt e saj—kur autoritetet nuk japin zgjidhje, njerėzit detyrohen tė improvizojnė, t’i thėrrasin nevojės!
E kundėrshtojnė kėtė zgjidhje, ata “qė i duan aq shumė shkronjat e Kongresit tė Manastirit”, sa sakrifikojnė edhe gjuhėn shqipe pėr tė mos i konkuruar ato. Shumė shtete i kanė dubluar shkronjat e “kongreseve tė tyre”. Kėshtu e kanė bėrė gjermanėt, danezėt, e shumė tė tjerė, qė kanė mundėsi ta bėjnė. Ka disa alfabete dhe gjuhė qė nuk e kanė bėrė, sepse praktikisht nuk e bėjnė dot. Kėto gjuhė janė tė detyruar tė pėrdorin se s’bėn, ose shenjat diakritike (bishta e pika poshtė e lart shkronjave), si polonishtja, etj. ose shkronja tė tjera, e shkrimi me alfabete alternative ėshtė praktikisht i pamundur pėr to, sepse zgjatet dhe komplikohet shumė shkrimi. Por ne shqiptarėt, e kemi fatin qė gjuha jonė mund tė shkruhet fare mirė dhe lehtė, vetėm me shkronjat standard tė alfabeteve latinė, pra edhe pa /ė/ dhe /ē/, pėrse mos ta bėjmė xhanėm!

Ju rekomandojmė tė shkruani me alfabetin alternativ, sa herė s’keni zgjidhje tjetėr, pa pritur miratime nga askush, njėsoj si shkruajmė pa /ė/ dhe /ē/, pa patur miratim nga askush. Alfabeti alternativ i transmeton kėto dy tingujt, nuk i vret ato, siē e bėn shkrimi pa to.

Masmediat elektronike, sidomos nė tekstin qė u japin spikereve, duhet tė pėrdorin /ee/ dhe /cs/, nėse nuk kanė /ė/ dhe pėrkatėsisht /cs/. Njė spikere qė do tė mėsohet me /ee/-tė, kur fjalėn “njė”, do ta shohė tė shkruar “njee” (e jo “nje”), nuk do tė bėjė kurrė gabimin ta lexojė “njE” (si “pe” Korēe); apo tė lexojė “KuvĖndi”, kur do t’i vijė e shkruar “Kuvendi” e jo “Kuveendi” (si “na” Vlora”); apo tė lexojė “kE “ (si “ka” Shkodra) kur t’i vijė e shkruar “kee” e jo e “ke”. Jemi tė bindur se me t’u filluar praktika e shkrimit me /e/ dhe /ee/, nuk do tė dėgjoni mė spikere tė improvizojnė nė kundėrshtim me gjuhėn standard.
U bėjmė thirrje edhe tė gjithė organeve tė pushteteve, qė tė praktikojmė alfabetin alternativ kur nuk shkruajnė dot me /ė/ dhe /cs/. Nė ēdo moment, teksit me /ee/ dhe /cs/, mund tė zėvendėsohet me /ė/ dhe /ē/—me kompjuter bėhet fare lehtė, automatikisht pėr punė sekondash. Kurse njė tekst i shkruar vetėm me /e/ dhe /c/, nuk kthehet dot nė njė tekst me /ė/ dhe /ē/! Mos tė gėnjejė mendja njeri se vėrtetė nuk bėhet dot automatikisht me kompjuter, por bėhet me dorė, se ai di t’i dallojė! Si dallohet, p.sh. mbiemri i njė shokut tonė nė Amerikė, qė e shkruan “Gellci”? A ėshtė “Gėllci”, apo “Gėllēi”, apo “Gellci”, apo “Gellēi”?!

2 Alfabeti i Ri

Nė fakt, ka ardhur koha tė bėjmė njė ndryshim rrėnjėsor nė tė shkruarėn tonė, gjė qė do tė na zgjidhte “njėmijė e njė” probleme me shkrimin, sidomos do t’u zgjidhte punė njerėzve tanė qė jetojnė jashtė shteti—u hapėm, s’kemi ē’bėjmė tani. Ja njė zgjidhje qė propozojmė, qė gjuha shqipe tė mund tė shkruhet me “tė gjithė alfabetet e botės”, Alfabeti i Ri:

1—Tė ketė vetėm 26 shkronja, vetėm shkronjat a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y. Dyshkronjėshat tė mos jenė shkronja tė veēanta, por bashkime dy shkronjash tė veēanta qė japin tingujt e njohur tė alfabetit tė sotėm, dh, gj, ll, nj, rr, sh, th, xh, zh-pra shqipja njėsoj, do tė ketė po 36 tinguj, por jo 36 shkronja!. Edhe renditja e shkronjave, tė jetė standard.

2—Tė gjithė shkronjat tė jenė njėsoj si alfabeti zyrtar i sotėm, pėrveē tre shkronjave qė do tė ndryshohen si vijon: /ė/ qė do tė bėhet /f/, /ē/ qė do tė bėhet /cs/ dhe /f/ qė do tė bėhet /w/.

Alfabeti alternativ (zgjidhja 1), e zgjat shkrimin e shqipes nja 9%, prandaj edhe e konsiderojmė zgjidhje emergjence, nga halli, dhe jo pėrfundimtare. Me Alfabetin e Ri, shkrimi shqip, jo vetėm nuk zgjatet, por do tė shkurtohet rreth 2% krahasuar me ē’ėshtė sot, pra nė ēdo 100 faqe libėr, do tė kemi 2 faqe mė pak se sot.

Gjermanėt ndėrruan nga alfabeti gotik, nė latin, turqit nga ai arab nė latin, etj. Edhe tani vonė, kėto 10 vitet e fundit, kanė ndėrruar alfabetin e tyre, spanjishtja, norvegjishtja, danezshja, irlandishtja etj. Pėrse mos ta ndėrrojmė edhe ne: “kokfwortfsia fshtf ves, ndryshimi fshtf virtyt”—kjo e fundit, nė thonjėza” u shkrua me Alfabetin e Ri, bėni zėvendėsimet /f/ me /ė/, dhe /w/ me /f/, qė tė mund ta lexoni; mėsohet fare lehtė!

Le tė shpresojmė se, me kėtė “Alfabetin e Ri”, t’i kemi shtyrė pėr tė menduar gjuhėtarėt tanė, dhe pėr tė ndryshuar! Natyrisht, para se ta publikojmė kėtė propozim nė Gazetė, kemi bėrė studime qė na kanė kushtuar me qindra orė pune, e qė ua vėmė nė dispozicion: mjafton tė drejtohen nė bkopliku@infinito.it

Bashkim Kopliku

kopliku.zip
Blin nuk ėshtė nė linjė   Pėrgjigju duke cituar
I vjetėr 11.4.2008, 12:05   #6
Blin
bukėpjekės
 
Blin
 
Anėtarėsuar: 6.2007
Nuk e di a e kuptoi njeri ironinė therėse tė situatės sė krijuar nga propozimet e kėtij xhajės dhe shpirtit revolucionar tė alfabetbastardėve tė internetit qė u ngritėn duke mbrojt alfabetin shqiptar tė cilin nuk e pėrdornin dhe nuk e pėrdorin. (Kėshtu qė se pėr ēfarė po e mbronin dhe nga kush, ende nuk duket ta kenė kuptu.)

Vdekje tradhėtarėve, liri dobiēave. Poshtė alfabeti shqiptar, rroftė albanezi. Urra.

Ndryshuar sė fundmi nga Blin : 11.4.2008 nė 12:18.

Blin nuk ėshtė nė linjė   Pėrgjigju duke cituar
I vjetėr 11.4.2008, 13:49   #7
mesdimr
 
mesdimr
 
Anėtarėsuar: 8.2006
Ky vendim hyn nė fuqi menjėherė.
mesdimr nuk ėshtė nė linjė   Pėrgjigju duke cituar
I vjetėr 12.4.2008, 17:29   #8
Blin
bukėpjekės
 
Blin
 
Anėtarėsuar: 6.2007
Lėnda: Pėr ēėshtjen e ndryshimit tė alfabetit anakronik shqiptar me alfabetin praktik albanez

Drejtuar: Ministrit tė Arsimit
Drejtuar: Ministrit tė Turizmit, Kulturės, Rinisė dhe Sporteve

Pėr dijeni: Kryeministrit tė Republikės sė Shqipėrisė
Pėr dijeni: Presidentit tė Republikės sė Shqipėrisė



I nderuar zoti ministėr!

Siē do tė keni vėnė re gjatė 15 vjetėve tė fundit, gjuha shqipe nė tė gjitha mjetet e informacionit dhe komunikimit shkruhet rregullisht jo mė me alfabetin shqiptar me tė cilin na mėkuan kundėr dėshirės sonė qė nė vegjėli, por me alfabete tė huaja, gjegjėsisht dhe nė pjesėn dėrrmuese me alfabetin anglez.

Duke marrė parasysh kėtė gjendje dhe:

1. rregullsinė e lartė dhe ruajtjen rigoroze tė kėtij standardi tė ri organik qė zbatohet me mjaft saktėsi dhe nė mėnyrė tė njėtrajtshme nga tė gjithė albanezėt (individė me shtetėsi shqiptare dhe me kulturė sallatė globale), duke nisur nga vetė aparati shtetėror dhe duke pėrfunduar me qytetarėt e thjeshtė,

2. anėn praktike qė e bėn kėtė alfabet tė ri mjaft tė pėrshtatshėm dhe tepėr komod nė pėrdorim,

3. paaftėsinė e albanezėve pėr tė zbatuar kulturėn shqiptare dhe drejtimet dhe arritjet e ndryshme tė saj,

4. vėshtirėsinė e lartė qė alfabeti 36-shkronjėsh teorikisht shqiptar, dhe praktikisht i vdekur, paraqet gjatė shkrimit, gdhendjes apo shtypjes,

propozojmė, me shpresė tė sinqertė dhe vullnet tė mirė, qė tė kryeni tė gjitha lėvizjet e nevojshme zyrtare qė i pėrkasin ministrisė suaj me qėllim zėvendėsimin e alfabetit shqiptar, tė cilin nuk e pėrdor asnjeri, pėrveē disa anakronikėve dhe totalitaristėve, me alfabetin e ri albanez, tė cilin e pėrdor populli ynė liridashės dhe punėtor, me besim tek Zoti dhe/ose vlera tė tjera universale.

Ju kujtoj zoti ministėr se ju do tė jeni shtylla e sė ardhmes; Njė hap i vogėl pėr ju do tė jetė njė hap i madh pėr albanezinė, e cila pret qė ju tė pėrshtateni me kohėn, tė dėgjoni zėrin e saj qė ju thėrret ashtu si dhe ne, sepse jemi tė lodhur, nuk kemi mė vullnet, lihemi tė lirė nė krahėt e rastėsisė, komoditetit, luksit dhe makinacioneve tė jetės.

I nderuar zoti ministėr, unė shpresoj nė ndėrhyrjen tuaj sepse ky ėshtė njė rast i cili kėrkon vėmendjen e duhur dhe kujdesin tonė nė tė gjitha instancat e jetės sonė shoqėrore.
Blin nuk ėshtė nė linjė   Pėrgjigju duke cituar
I vjetėr 22.4.2008, 10:09   #9
vlug
6.000
 
vlug
 
Anėtarėsuar: 8.2006
Po mendoja qė mund ti krefim i her kto faqet "prestigjoze" shqiptare nė rrjet. Qė nga kėto agjencitė e lajmeve e deri tek faqet e ministrive tė ndryshme, pėr tė parė nėse shkruajnė drejt. Se ēa lajmesh serioze jep Balkanweb-i kur nuk shkru as me ē dhe me ė.
vlug nuk ėshtė nė linjė   Pėrgjigju duke cituar
I vjetėr 13.11.2008, 22:51   #10
mesdimr
 
mesdimr
 
Anėtarėsuar: 8.2006
Ironia e radhės do jetė kur (tė paktėn nė rrjet) robt do bojn sikur do interesohen pėr Kongresin e Manastirit kėto ditė, ndėrkohė qė shkrimet do vazhdojnė t'i bojn me alfabet albanez... fv pėr respekt.
mesdimr nuk ėshtė nė linjė   Pėrgjigju duke cituar
Pėrgjigju


Pėrdorimi i ēėshtjes
Paraqitja

Veēoritė e botimit
Ēėshtjet e reja nuk lejohen
Pėrgjigjet nuk lejohen
Bashkėngjitjet nuk lejohen
Ndryshimi i shkrimeve nuk lejohet

vB code ėshtė hapur
Ndijėzat janė hapur
Kodi [IMG] ėshtė hapur
Kodi HTML ėshtė mbyllur

Tituj tė ngjashėm
Ēėshtja

Mėnyra tė pėrbetuari nė shqip nga Shqipe nė danėn "Shart"

Pėrshtatja nė shqip nga MbV nė danėn "Marrėveshje"



Brezi kohor MG +1. Ora tani ėshtė 10:50.


vBulletin, Copyright ©2000 - 2008, Jelsoft Enterprises Ltd.
Vargmal © 2006 - 2008

Drejtbotimi: Respekto punėn e tjetrit. Lėnda e hasur kėtu mund tė pėrdoret nė ēdo mjet pėrcjellės, me kusht qė tė pėrmendet krijuesi dhe nyja pėrkatėse e faqes (ose vetėm kahu vargmal.org) ku gjendet lėnda e kopjuar. Nėse lėnda e hasur kėtu dėshirohet tė pėrdoret pėr arsye qė tejkalojnė drejtpėrdorimin dhe drejtbotimin, kėrkohet leje e posaēme nga mbajtėsi i tė drejtave tė lėndės.

Drejtpėrdorimi: Veē tė tjerash, ky log pėrmban dhe lėndė me tė drejta lentori, pėrdorimi i sė cilės nuk ėshtė miratuar gjithnjė gjegjėsisht nga mbajtėsi i tė drejtave. Megjithatė lėnda shtjellohet nė pėrpjekjen tonė pėr njohjen, kuptimin, bashkėfjalimin e arsimimin rreth ēėshtjeve qė kanė tė bėjnė me mjedisin, botėkuptimin, shkencėn, shoqėrinė njerėzore nė pėrgjithėsi dhe shoqėrinė shqiptare nė veēanti. Mendojmė se ky pėrbėn pėrdorim tė drejtė ndaj lėnde me tė drejta lentori, siē ky parashikohet nė Ligjin nr.9380, dt.28.4.2005, Nenet 9, 26, 27. Nė lidhje me ēka pararendi, paraqitja kryhet pa pėrfitim tregtar ndaj atyre qė kanė shprehur interes tė mėparshėm pėr marrje dijenish pėr arsye kėrkimore, arsimore a pėrdorimi vetjak nė pėrputhje ligjin.

0,13812S / 11KR