Disiplina gjuhësore e shtetit

mesdimr · 11.4.2008, 13:14

Citim:

Disiplina gjuhësore e shtetit
Emil Lafe

Liberalizmi gjuhësor

Gjendja e sotme e kulturës gjuhësore në veprimtarinë e institucioneve publike dhe në ligjërimin e njerëzve publikë mund të cilësohet si liberalizëm gjuhësor, d.m.th. një gjendje ku gjithkush i lejon vetes të shkruajë e të flasë si të mundet dhe jo ashtu siç duhet e siç ka mësuar në shkollë. Ndërgjegjësimi i inteligjencies për zbatimin e asaj që quhet normë letrare (d.m.th. tërësia e rregullave të përdorimit të drejtë të gjuhës) është i cekët, njohja e kësaj norme është e pamjaftueshme.

Ky liberalizëm gjuhësor dëshmon se në shoqërinë dhe në administratën shtetërore shqiptare nuk ka qenë ngulitur ndonjëherë (as para e as pas luftës) ajo që mund ta quanim disiplina gjuhësore e shtetit. Megjithëse lënda e gjuhës ka zënë gjithmonë një vend qendror në programet shkollore, megjithëse këshillimet e udhëzimet për ta përdorur drejt shqipen letrare nuk kanë munguar, komunikimi gjuhësor me gojë e me shkrim te ne nuk u kthye dot në një emërues të përbashkët, nuk u ngulit dot një normë a një standard gjuhësor i detyrueshëm moralisht e shtetërisht si në vende të tjera.

Një intelektual shqiptar nuk është mësuar të jetë kërkues ndaj vetes për nivelin e zotërimit të gjuhës letrare. Jo rrallë, madje edhe në raste kur bartin detyra shtetërore a shoqërore me përgjegjësi, intelektualët përdorin një ligjërim të rrafshit bisedor-familjar. Në ballafaqimin e sotëm kulturor me vendet e zhvilluara kjo pamjaftueshmëri e formimit gjuhësor të inteligjencies shqiptare bëhet me e dukshme. Përveç kësaj për ne (dhe jo vetëm për ne) gjuha letrare është element themelor i kulturës kombëtare.

Opinioni qytetar kundërvepron ndaj shpërdorimit të gjuhës. Ndjenja e dashurisë për gjuhën amtare dhe e mbrojtjes së saj si shprehje e përqendruar e shqiptarisë është e rrënjosur në vetëdijen kombëtare. Kjo ndjenjë ushqen përpjekjet e gjuhëtarëve dhe të dashamirëve të kulturës gjuhësore për të kundërshtuar kozmopolitizmin dhe snobizmin gjuhësor të disave, që sjell varfërimin dhe zbërdhyljen e vlerave të shenjta e të paprekshme të gjuhës amtare.

Gjuha standarde

Në rrugën e zhvillimit të tyre kombet dhe shtetet janë kujdesur për të krijuar një formë sa më të njësuar gjuhësore, që t’u shërbejë gjithë anëtarëve të shoqërisë, të lehtësojë komunikimin ndërmjet tyre dhe zhvillimin e kulturës kombëtare. Kjo formë e njësuar gjuhësore quhet gjuhë standarde.

Standard në këtë rast do të thotë që fjala të ketë një mënyrë të vetme të shkruari e të shqiptuari, p.sh. vend, zemër, mendje, shfaqje – ky është standardi i drejtshkrimit dhe i drejtshqiptimit të këtyre fjalëve (megjithëse se shumëkush shqipton sipas së folmes së vet vënt, zëmër, mëndje, çfaqje); standard do të thotë gjithashtu që fjala të ketë forma gramatikore të përcaktuara, p.sh. nga vargu i formave kam shkruar/ shkruajtur/ shkrojtur/ shkrue/ shkru, vetëm forma shkruar njihet si standard; standardi ka të bëjë edhe me rregullat e lidhjes së formave të fjalëve në fjali, p.sh. janë sipas standardit ndërtime të tilla si: shoku im, vendi ynë, u përgjigjemi pyetjeve, libra të rinj (kurse ndërtimet shoku tim/ tem/ jem/, vendi jonë, i përgjigjemi pyetjeve, libra të reja shihen si gabime gramatikore).

Përcaktimi i standardit është punë e gjuhëtarëve dhe e institucioneve të specializuara për këtë qëllim. Në vendin tonë këtë detyrë e kryen Instituti i Gjuhësisë dhe i Letërsisë me punonjësit dhe bashkëpunëtorët e tij.

Legjislativi dhe ekzekutivi i gjuhës shqipe

Në mënyrë të figurshme gjuhësinë shqiptare dhe institucionet e saj mund t’i quanim legjislativi i gjuhës shqipe. Dihet se detyra e legjislativit është të nxjerrë ligje sa më të arsyeshme e të përshtatshme. Mund të pohoj me bindje se gjuhësia shqiptare ka bërë dhe bën një punë të kujdesshme, sistematike, këmbëngulëse dhe me parime shkencore për të krijuar një “legjislacion të plotë të gjuhës shqipe”.

Kodet themelore të këtij legjislacioni janë veprat e njohura akademike për drejtshkrimin, gramatikën, fjalorin dhe terminologjinë e gjuhës shqipe. Duke marrë parasysh zhvillimet e reja emancipuese në hapësirën shqiptare dhe për të përballuar me forca të përbashkëta problemet komplekse të zhvillimeve gjuhësore në shoqërinë shqiptare Akademia e Shkencave e Shqipërisë dhe Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës vendosën kohët e fundit të krijojnë Këshillin Gjuhësor Ndërakademik.

Por ligjet, pasi hartohen, duhen zbatuar dhe kjo tashmë është detyrë e ekzekutivit. Cili është pushteti ekzekutiv në këtë rast? Hallka e parë dhe më kryesorja është shkolla. Shkolla jep bazat e njohurive shkencore për gjuhën dhe formon shprehitë praktike të kulturës gjuhësore. Më tej gjithë administrata e shtetit, duke funksionuar sipas standardit gjuhësor, mbështet dhe përforcon punën e shkollës. Në kohën tonë fuqi të madhe ndikuese në kulturimin gjuhësor të njerëzve ka edhe media (e folur dhe e shkruar).

Ajo plotëson dhe zhvillon më tej njohuritë dhe shprehitë gjuhësore që merren në shkollë. Kultura gjuhësore e medias është në sytë dhe në veshët e të gjithëve. Mund të qëllojë që një vit të tërë të mos lexosh një libër, por përditë nga mëngjesi deri në mbrëmje je “i sulmuar” nga radiot e televizionet dhe nga faqet e gazetave e të revistave. Nëpërmjet tyre përcillen dhe ndiqen sidomos veprimtaritë politike, ku politikanët më në zë shfaqin edhe “profilin e tyre gjuhësor”, i cili i ka dhënë shkas inxh. B. Koplikut për artikullin e përmendur më sipër.

Kushtetuta për gjuhën shqipe

Me nismën e gjuhëtarëve është përfshirë në Kushtetutën e Republikës së Shqipërisë edhe një dispozitë për mbrojtjen e gjuhës shqipe. Pikërisht në nenin 59 (shkronja g) të Kushtetutës thuhet: "Shteti, brenda kompetencave kushtetuese dhe mjeteve që disponon, si dhe në plotësim të nismës dhe të përgjegjësisë private, synon: … mbrojtjen e trashëgimisë kombëtare kulturore dhe kujdesin e veçantë për gjuhën shqipe."

Për ta vënë në jetë këtë dispozitë të Kushtetutës, Akademia e Shkencave, duke u mbështetur edhe në përvojën e vendeve të tjera, ka përgatitur me kohë projektin e një ligji për gjuhën shqipe, që ka përshkuar tashmë rrugën me shumë dredha të procedurës juridike dhe pritet të shkojë për miratim në Kuvendin e Shqipërisë. Le të shpresojmë se deputetëve të kësaj legjislature do t’u takojë nderi të miratojnë këtë ligj. Në bazë të tij do të dalin edhe akte nënligjore, që do t'i përforcojnë “pushtetin ekzekutiv” për vendosjen e disiplinës gjuhësore në fushat e ndryshme të veprimtarisë shtetërore e publike.

Në këtë fushë kemi tashmë një përvojë me vlerë. Këshilli i Ministrave pas botimit të “Drejtshkrimit të gjuhës shqipe” (1973), pati nxjerrë një vendim të posaçëm për zbatimin e tij në gjithë veprimtarinë shtetërore dhe për kualifikimin gjuhësor të punonjësve të administratës. Atëherë u zhvillua një aksion i madh në shkallë vendi me kurse të posaçme për shpjegimin e rregullave të drejtshkrimit. Në Radiotelevizionin shqiptar u organizuan kurse me folësit dhe redaktorët, u zhvilluan forma kontrolli dhe u dhanë dëshmi kualifikimi.

Në mbledhjen e Asamblesë së Akademisë së Shkencave në shkurt 1979 Eqrem Çabej kërkoi të ngrihej një komision shtetëror për t’u kujdesur për gjuhën shqipe. Pas dy muajsh Këshilli i Ministrave vendosi krijimin e Komisionit të përhershëm për organizimin e punës për pastrimin dhe pasurimin e mëtejshëm të gjuhës letrare shqipe. Komisioni veproi deri në fillimet e periudhës së transicionit dhe frytet e punës së tij janë edhe sot të ndjeshme.

Shtrëngimi i ligjit dhe përgjegjësia qytetare

Që të zbatohet me sukses një ligj, duhet që njerëzit të kenë përgjegjësi qytetare dhe aftësinë e nevojshme për ta zbatuar. Përgjegjësia qytetare vjen nga bindja, nga kultura, nga qytetërimi. Ajo kërkohet sidomos nga personat me pushtet dhe me kompetenca.

Në qoftë se një ministër, një kryetar gjykate, një drejtor institucioni do t’i kthente mbrapsht materialet që i paraqiten me të meta gjuhësore, atëherë vartësit e tij do të detyroheshin të mbajnë në tryezë nga një fjalor shpjegues ose fjalor drejtshkrimor të gjuhës shqipe dhe ta hapin herë pas here derisa të mësojnë mirë p.sh. që fjala rresht shkruhet me rr, kurse fjala radhë me r, që fjala e diel shkruhet pa ë në fund, që fjala procesverbal shkruhet pa vizë lidhëse në mes, që emërtimi Sheshi Flamurit, i skalitur në mermer nga Bashkia e Tiranës në rrugën “Punëtorët e Rilindjes” është një gabim trashanik, që mund ta bëjë kush nuk ka haber fare nga gramatika.

Por në radhë të parë duhet zbatuar alfabeti i gjuhës shqipe, d.m.th. duhet të shkunden nga përtacia mendore ata dhe ato që nuk marrin mundimin të aktivizojnë shkronjat ë dhe ç në tastierat e kompjuterëve dhe që shpërfytyrojnë jo vetëm fjalët, po edhe emrat e përveçëm të njerëzve e të vendeve, siç ndodh p.sh. në Numëratorin telefonik të Albtelekomit, që dëshmon se kultura gjuhësore dhe profesionale e hartuesve të tij është për të vënë duart në kokë!

Alfabeti ynë ka vetëm këto dy shkronja të veçanta ose të modifikuara, kurse në sistemet e shkrimit të gjuhëve të tjera si frëngjishtja, italishtja, gjermanishtja, polonishtja, çekishtja, rumanishtja, kroatishtja, suedishtja, danishtja etj. etj. ka shumë më tepër shkronja të tilla të pajisura me shenja të posaçme, po askujt nuk i ka shkuar ndër mend të bëjë “reforma” të alfabetit, kur fare lehtë mund të vendoset alfabeti përkatës në tastierën e kompjuterit. Le të kujtojmë se në të gjitha makinat e shkrimit që porositeshin për Shqipërinë para e pas luftës, tastiera përmbante shkronjat ë dhe ç.

Prandaj para ardhjes së kompjuterit nuk i kishte shkuar ndokujt ndër mend të nxirrte “bidate” të tilla, që ë-ja të shkruhet me dy e dhe ç-ja me cs! Kush do ta merrte seriozisht, po të bëhej ndonjë propozim që zanoret me theksa të ndryshëm të frëngjishtes e të italishtes (â, é, è, ò), shkronjat ä, ö, ü të gjermanishtes, shkronjat ø, å, æ të gjuhëve nordike, shkronja ı (i pa pikë) e turqishtes, shkronjat ă, â, ş, ţ të rumanishtes të mënjanoheshin nga alfabetet e këtyre gjuhëve dhe të zëvendësoheshin sipas recetës së mësipërme? Prandaj zgjidhja nuk mund të kërkohet në eksperimente foshnjarake me alfabete tashmë të ngulitur! Është shumë më lehtë të shfrytëzojmë mundësitë e kompjuterit dhe të përshtatim tastierën sipas gjuhës në të cilën shkruajmë!

"Panorama", 24-25 janar 2005

mesdimr · 31.5.2008, 18:34

Një pjesë nga Arbën Xhaferri mbi përdorimin e standardit në Verior:

Citim:

Hë për hë për shqiptarët i vetmi ind koheziv kombëtar ka mbetur gjuha standarde shqipe. Mirëpo, kohët e fundit edhe ajo po sulmohet nga njerëz jokompetentë, të pavetëdijshëm për pasojat e veprimeve të tyre. Siç thotë gjuhëtari dr.Ferid Rustemi gjuha e standardizuar shqipe ka mbet pa zot, veçmas në Kosovë. Pas çlirimit të Kosovës, pas ekzaltimit të natyrshëm me idenë e pavarësisë së Kosovës janë shtuar zërat për kodifikimin e një gjuhe të re, që do të ishte bazë për krijimin e identitetit të ri kombëtar, ashtu si ndodhi kryesisht me sllavët. Pjesa dërmuese e mediave elektronike kosovare tolerojnë të folmet lokale në dëm gjuhës standarde. Është e habitshme sesi gazetarët i japin rëndësi gjuhës standarde angleze dhe sa pak respekt tregojnë ndaj gjuhës standarde shqipe. Ky është fenomen i ri, që nuk përputhet as me interesin as me përcaktimet kombëtare më të hershme ose të sotme të elitës politike dhe intelektuale kosovare.

Në këtë betejë të rrënimit të indit të vetëm koheziv kombëtar, të gjuhës standarde shqipe më të zëshëm janë sidomos ata që nuk kanë kompetenca shkencore gjuhësore, as kapacitete politike vendimmarrëse. Kjo kategori e njerëzve tradicionalisht kanë vuajtur nga sëmundja e egzoglosisë. Për ta gjuha shqipe nuk ka qenë asnjëherë e mjaftueshme për t’i shprehur mendimet apo mesazhet e tyre “të thella”. Në kohën e Jugosllavisë ata shpeshherë përdornin gjuhën serbe për t’i shprehur opinionet e tyre, ndërkaq sot shërbehen me anglishten. Argumenti kryesor i tyre kundër gjuhës standarde është konstatimi se kjo gjuhë është imponuar nga sfera e politikës duke mos ditur faktin elementar se çdo gjuhë standarde dhe e kodifikuar është projekt politik që quhet planifikim gjuhësor. Çdo popull modern në botë për ta rritur kohezionin e brendshëm dhe për ta lehtësuar komunikimin e ndërsjellë e standardizon gjuhën, në përputhje me interesin kombëtar dhe përmes vendimmarrjes politike.

Popujt më modernë të botës kanë arritur t’i standardizojnë gjuhët e tyre duke filluar nga anglishtja, gjermanishtja, italishtja, frëngjishtja, spanjishtja, përfunduar me greqishten dhe hebraishten. Këta popuj, ndonëse jetojnë në katër anët e botës, ndonëse kanë të folme të ndryshme, dallime të mëdha kulturore, megjithatë kanë arritur që ta imponojnë përdorimin e gjuhës standarde në administratë, në mediume dhe në sfera të tjera publike.

Në këtë mënyrë këto kultura kanë krijuar një strumbullar të përbashkët, që e forcon identitetin e tyre kombëtar.

Refuzimi i respektimit të gjuhës standarde është në fakt mbulimi i injorancës gjuhësore si dhe projekt me elemente antikombëtare.

Popujt modernë, anglezët, francezët, gjermanët, hungarezët etj, kanë krijuar komisione shtetërore, që kontrollojnë procesin e planifikimit gjuhësor, procesin e depërtimit të huazimeve dhe të zhvillimit gjuhësor në përgjithësi.

Nga ky përcaktim bën përjashtim vetëm bota sllave, e cila në funksion të ekspansionizmit ka zbatuar procesin e disperzionit gjuhësor, krijimin e kombeve me veçori artificiale gjuhësore, saqë janë krijuar konteste të ndryshme, siç është rasti ndërmjet bullgarishtes dhe maqedonishtes.

Nga aspekti gjuhësor, çdo dialekt, çdo e folur mund të kodifikohet dhe të standardizohet. Kjo varet nga përcaktimet politike dhe kombëtare. Në Kosovë ekzistojnë tendenca të ndrojtura për një aventurë të këtillë që nuk përkon me traditën, interesat dhe përcaktimet e shumicës së qytetarëve të Kosovës. Fatmirësisht, në Maqedoni ku shqiptarët janë të liruar nga idetë, projektet shtetformuese, tendenca të këtilla nuk ekzistojnë. Në kushtetutën e Maqedonisë shqiptarët janë të kategorizuar si pjesë e popullit shqiptar, kështu që ata vazhdojnë ta ndjekin me fanatizëm rrugën e kombformimit. Në mediumet elektronike shqiptare në Maqedoni nuk vërehen fare tendencat për mosrespektim të gjuhës standarde shqipe. Madje, është arritur që në Maqedoni zyrtarisht të festohen datat historike të rëndësishme për shqiptarët, siç është 22 Nëntori dita e miratimit të alfabetit të sotëm të gjuhës shqipe.

Procesi i shtetformësisë në Kosovë duhet të ketë një limit të caktuar që parandalon dëmtimin e mëtejshëm të vlerave kombformuese.

Ka ardhur koha që përdorimi i gjuhës unike, standarde shqipe të mbrohet me ligj, të formohen komisione shtetërore që do ta mbikëqyrin zbatimin e tij. Është momenti i fundit që Kuvendi i Kosovës, ai i Shqipërisë t’i dalin zot gjuhës standarde shqipe, indit të vetëm koheziv kombëtar. Këtë gjithsesi do ta bëjë edhe Sobrania e Maqedonisë...

http://www.shekulli.com.al/news/44/A...008-05-31.html

8.12.2008, 22:20

Një tryezë shkencore me temën "Gjuha shqipe në vitin e përvjetorëve të mëdhenj" është mbajtur të shtunën në mjediset e Fakultetit të Filologjisë të Prishtinës. Ky takim ka bashkuar studiues të gjuhës shqipe, mësues, punonjës të kulturës e të shkencës, botues gazetash e revistash e intelektualë të
tjerë.

Kjo tryezë, e shtruar nga Shoqata e Gjuhës Shqipe në Shqipëri të Veriut, ka trajtuar nevojën e një ligji për mbrojtjen e shqipes standarde; ka hedhur në diskutim raportet mes gjuhës dhe letërsisë shqipe, domosdoshmërinë e organizimit të seminareve e ligjërata dhe këshillimeve për shqipen në komunitetin e mësuesve; Instituti Albanologjik i Prishtinës dhe degët e Gjuhës Shqipe në fakultete të Shqipërisë së Veriut, të inkuadrohen në një lëvizje të
domosdoshme, për të ngritur shkallën e mësimit, të zotërimit dhe të zbatimit të shqipes standarde në shkollë.

http://www.gazeta-shqip.com/artikull.php?id=54969

5.9.2009, 18:38

Citim:

Zhvillohet konferenca shkencore “Gjendja dhe zhvillimi i terminologjisë shqipe, probleme e detyra”

Konferenca e parën llojin e saj mbi këtë temë u organizua në mjediset e Akademisë së Shkencave në Tiranë. Në këtë konferencë, të organizuar nga Akademitë e Shkencave të Shqipërisë dhe Kosovës dhe Qendrës së Studimeve Albanologjike, u theksua se terminologjia mbetet problem parësor në botën e globalizmit.

Ardian Marashi drejtor i Qendrës së Studimeve Albanologjike, theksoi në kumtesën e tij në këtë konferencë se roli i terminologjisë është parësor.

“Roli i terminologjisë është parësor, pasi terminologjia shërben edhe si kapital i të gjitha mjeshtërive dhe dijeve që huazohen nga bota”, pohoi Marashi.

Më tej në fjalën e tij ai vijoi të tregonte se në botë janë marrë masa të shumta për të ruajtur terminologjinë e çdo gjuhe, ku ai përmendi Francën dhe Kanadanë.

“Në Francë, në çdo ministri apo institucion shtetëror funksionon dhe një sektor, i cili rregullon dhe pastron terminologjinë,po ashtu dhe në Kanada ekziston një fjalor me më tepër se tre milion fjalë me terma dhe veprimtari të ndryshme; Organizata e Kombeve të Bashkuara ka në shërbim të saj dhe një sistem të referencës dhe terminologjisë, etj”, tregoi Marashi.

Ndërsa drejtori i Akademisë së Shkencave të Shqipërisë Gudar Beqiraj theksoi në fjalë e tij rëndësinë e kësaj konference, pasi ajo u shërben të gjithë shqiptarëve.

“Është një konferencë shumë e rëndësishme në fushën e gjuhësisë, por kjo na shërben të gjithëve. Unë kam qenë një nga kontribuesit për projektin që ne kemi së bahsku me Akademinë e Shkencave të Kosovës, por jo në pozicionin që kam sot, por si matematikan, për të realizuar këtë fjalor që është i domosdoshëm që ne të mos kemi terma me shumicë të huaj. Nga këto kumtesa që u mbajtën aty unë megjithëse nuk jam i fushës i dëgjova me vëmendje dhe kënaqësi”, tha drejtori Beqiraj.

Në kumtesën e tij zëvendësministri i Arsimit dhe Shkencës, Halit Shamata, theksoi se: "Megjithëse ndër vite, që prej rilindësve e në vijim, janë marrë masa për ruajtjen e terminologjisë, sot në Shqipëri kjo fushë ka ende probleme”.

Por pjesë e rëndësishme e kësaj konference ishin dhe kritikat nga gjuhëtarët. Duke kritikuar terminologjinë e përdorur në media nga politikanët dhe biznesmenët, prof. Hëna Pasho theksoi se: “Dëmtimi i terminologjisë vjen dhe nga keqpërdorimi i gjuhës”.

Si tipar më të dukshëm të këtij dëmtimi, prof. Pasho cilësoi huazimin e fjalëve nga gjuhët e huaja, të cilat e kanë dhe në gjuhën tonë një term të barazvlefshëm.

Prof. Agron Duro nga Instituti i Gjuhësisë tregon se problemi themelor është dëmtimi i terminologjisë shqipe nga ato të huaja.

“Sigurisht që kjo është konferenca e parë që bëhet për terminologjinë dhe është një bilanc që nga Rilindja, që nga punët që janë bërë për terminologjinë në atë kohë. Problemi themelor ka qenë ndërtimi i terminologjisë sa më shqip, dhe ne sot jemi në këto hulli punësh që bëhen për shqipërimin e terminologjisë. Shqipërimi i terminologjisë është njëra anë e problemit dhe ana tjetër me sistemimin e terminologjisë, që ka të bëjë me hartimin e fjalorëve treminologjikë dhe sidomos pasqyrimi i terminologjisë, jo vetëm në fjalorët terminologjikë, por dhe në fjalorët gjuhësorë.

Edhe në këta fjalorë janë një numër i madh tremash. Sipas llogaritjeve vetëm fjalori i vitit 1980 ka rreth 10mijë terma të pastra,që do të thotë që janë të identifikuara, por ka dhe probleme të tjera që lidhen me termat në tekste, ku përplasen termi i huaj me atë shqip.

Këtu në radhë të parë del si problem teknologjia e informatikës. Ne këtë e quajmë terma dytësorë, p.sh mouse, mi apo miush në fjalorin e vitit 2006”, theksoi prof. Duro. Më tej sipas tij termat në gjuhën angleze janë të pashmangshëm në gjuhësh shqipe.

“Them se futja e anglishtizmave në gjuhën shqipe është një dukuri e papërballueshme dhe nuk ke se ç’ti bësh se këto terma futen në sasi të mëdha, dhe ka dy probleme. I pari është se ato mund të jenë të vetme dhe nuk gjejnë një në shqip, por kur ka të tjera si p.sh. pasword mund ti thuash fjalëkalim, kështu që nga ana e standardizimit të terminologjisë dalin shumë probleme dhe më themelori është se cilët duhet të zgjedhësh. Problemi është që me forcat e përbashkëta të punohet në fushën e terminologjisë, pra gjuhëtari, terminolog dhe specialist, të cilët duhet të jenë të tre bashkë. Deri tani të metat themelore nisen pikërisht nga mos bashkërendimi i punë së këtyre tre hallkave”, cilësoi ndër të tjera gjuhëtari Duro.

Nga Akademia e Shkencave të Kosovës prof. Latif Susuri thekson se: “Kjo është konferenca e parë e kësaj natyre për terminologjinë shqipe. Gjuha shqipe në Kosovë është në nivel të zhvillimit,por dhe ne kemi pasur shumë probleme për sa i përket ndikimit të serbokroatishtes të gjuhën shqipe, që flitet në Kosovë. Kjo është hasur më shumë në përkthimet e ndryshme, por tani po shkon mirë pasi ka shumë fjalor terminologjikë dhe ka shumë punime shkencore. Ne me gjithë ato punime që ne kemi bërë me fjalorët duhet të ekzistojë një bankë e të dhënave, ku të grumbullohen, sistemohen dhe do të ruhen që mos të humbi, dhe të shkojë drejt standardizimit të përdorimit të termave. Përdorimi i tremave nga gjuha angleze në atë shqipe shumë herë nuk kuptohet nga njerëzit”, theksoi prof. Susuri.

Ndërkohë që sipas tij, mbajtja e kësaj konference do të behet tashmë një traditë dhe do të vazhdojë dhe në Kosovë.

http://www.sot.com.al/index.php?opti...ture&Itemid=59

8.12.2008, 22:20	#3
Anëtarësuar: 5.2008	Prishtinë: Mbahet tryeza shkencore "Gjuha shqipe dhe standardi" Një tryezë shkencore me temën "Gjuha shqipe në vitin e përvjetorëve të mëdhenj" është mbajtur të shtunën në mjediset e Fakultetit të Filologjisë të Prishtinës. Ky takim ka bashkuar studiues të gjuhës shqipe, mësues, punonjës të kulturës e të shkencës, botues gazetash e revistash e intelektualë të tjerë. Kjo tryezë, e shtruar nga Shoqata e Gjuhës Shqipe në Shqipëri të Veriut, ka trajtuar nevojën e një ligji për mbrojtjen e shqipes standarde; ka hedhur në diskutim raportet mes gjuhës dhe letërsisë shqipe, domosdoshmërinë e organizimit të seminareve e ligjërata dhe këshillimeve për shqipen në komunitetin e mësuesve; Instituti Albanologjik i Prishtinës dhe degët e Gjuhës Shqipe në fakultete të Shqipërisë së Veriut, të inkuadrohen në një lëvizje të domosdoshme, për të ngritur shkallën e mësimit, të zotërimit dhe të zbatimit të shqipes standarde në shkollë. http://www.gazeta-shqip.com/artikull.php?id=54969

Përdorimi i çështjes
Shfaq pamjen për shtyp Dërgoje faqen me postë
Paraqitja
Vijore E ndërthurur E shkallëzuar

Disiplina gjuhësore e shtetit

Disiplina gjuhësore e shtetit

Prishtinë: Mbahet tryeza shkencore "Gjuha shqipe dhe standardi"