Prejardhja e Vojsavës

mesdimr

Duke qenë se emri i Vojsavës është keqpërdorur në propagandën e rëndomtë shkino-greke se Gjergji, Gjoni, Vojsava etj. s'janë shqiptarë, por [plotëso opsionin këtu], dhe duke qenë se kjo ka zënë vend mes albanezësh, saqë disa dhe e përsërisin si lopë ripërtypëse pa asnjë të keq, atëherë ka nevojë për sqarimin e duhur.

Drejtimet kryesore rreth prejardhjes së saj me sa di vetë, janë tre dhe të treja dëshmojnë me një mënyrë ose tjetër, gjakun e saj shqiptar:

1. Vojsava është prej fisit të Balshëve, fis i Mirditës që sundonte trojet që përfshinin dhe Pollogun. Barleti përmend se Vojsava ishte princeshë e krahinës dhe vinte nga Pollogu (që ka qenë e mbetet ende sot krahinë shqiptare). Principata në fjalë që përfshinte Pollogun është ajo e Balshëve.

2. Gavril Dara (i Riu) përmend në vetëjetëshkrimin e tij se Vojsava është bijë e Prenkut të Mirditëve: "Ndër këta, të parët, prindërit e mi, që emërohen gjer më sot Mërkuri e Njani i Dharenjëve, gjërinj të Kastriotit nga ana e Vojsavës, së jëmës së tij, së biljes së Prenkut të Mirditëve" dhe se Vojsava është bijë e princit të Mirditëve "Midis tyre ndër më të parët ishin gjyshërit e mi, që përmenden gjer më sot Mërkuri e Njani i Dharenjëve, gjërinj të Kastriotit nga ana e Vojsavës, së jëmës së tij, që ishte e bija e princit të Mirditasve". Këto mund të gjenden tek "Kënga e sprapsme e Balës", 1961, fq.20.

3. Vojsava ishte e fisit të Muzakëve. Kjo është tezë e Herri Hoxhkinsonit (Harry Hodgkinson,"Scanderbeg: From Ottoman Captive to Albanian Hero") i cili mendon se sundues të Pollogut ishin Muzakët dhe jo Balshët. Këtë e kam të paverifikuar dhe nuk e di se si arrin në atë përfundim autori. Ndoshta dikush që e ka lexuar mund ta sqarojë.

Në dritë të këtyre tre pikave, tezat që provojnë kombësi joshqiptare të Vojsavës janë... asnjë.

Dmth ka një, nqs. mund ta quajmë tezë, që është e njëfarë Petroviçi që shkruan një artikull për Kastriotin në Enciklopedinë Britanike të 1911-ës dhe thotë shkurt e me ngut, pa asnjë burim, se Vojsava ishte serbe (mbase ashtu i kishte kërcy delli sllav Petroviçit atë ditë). Por aty, përveç opinionit të tij, nuk ka ndonjë sqarim as ndonjë mënyrë se si u arrit në atë përfundim. Pa i mëshu këtu faktit se shkrimi i Petroviçit nuk u mor më për bazë në botimet e mëpasme të Enciklopedisë.

Gjithashtu në rast se do të dyshohej për prejardhjen e saj joshqiptare ndërkohë që të dhënat na e sjellin gjithnjë si pollogase, atëherë sherri gjithsesi do të duhej të ishte me bullgarët e jo me serbët. Po s'kemi dëgjuar ndonjë tezë serioze të thotë se Vojsava paska qenë bullgare.

Ky mbetet një rast i rëndomtë propagande islamiko-ortodokse dhe nuk është çudi që ata shqipfolës që riprodhojnë të qenit serbe të Vojsavës janë ose ortodoksë ose islamikë. Këtë e kam nga përvoja. Ndërsa në joshqipfolësit parinë e kësaj meme virale e kanë natyrisht serbët e grekët. Të paktën lekët që hudhni për bamirësi nëpër kisha ortodokse e xhamia ta keni të qartë se ku shkojnë.

Kush ka të dhëna të ndryshme shtesë për këtë çështje është i lirë t'i qesë këtu për zbërthim, sqarim, rrëzim, mbështetje, mbledhje, etj.