1910: Në mbrojtje të shkronjave shqipe nga rreziku turko-arab

vlug · 30.5.2008, 21:58

Dy pjesë të marra nga "Mendimi politiko shoqëror i Rilindjes Kombëtare Shqiptare (Përmbledhje artikujsh nga shtypi)", f. 403, Tiranë 1976.

Citim:

Mitingu në Berat - 28 shkurt 1910
"Korça", Korçë, nr. 1 (37), 18 mars 1910

Mitingu i Beratit prej 15.000 njerëzve pati një rëndësi mjaft të madhe midis gjithë shqipëtarëve edhe gjithë shqipëtarëve edhe gjithë kundërshtimtarëvet tanë. Në atë miting të shënuar u doqnë dhe ato libra që u gjetnë me shkrojnja arabisht. Ky miting i bëri të mentohen shumë kundërshtimtarët e gjuhës shqipe, kur nga ana tjatër tërë shqipëtarët i mbushi me një flagësirë të plotë për të mprojtur abenë tonë.

Citim:

Mitingu në Përmet
"Korça", Korçë, nr. 1 (37), 18 mars 1910

... U mbajt një miting i fortë për të mbrojtur shkronjat shqipe, të cilat shkuan ndënë një krizë të fortë të tmerruar. S'ka dyshim se ky qëndrim i fortë i shqipëtarëve, i cili sot do të fitojë abenë shqipe, do të fitojë edhe shumë gjëra të tjera pas kësaj për të mirën edhe të altënsuarit (lartësuarit) e vëndit tonë.

vlug · 30.5.2008, 22:03

Atëherë të ngrihej popullsia e një qyteti për të mbrojtur shkronjat shqip. Kurse sot kemi plot vemje që e kanë kthyer shqipen me alfabet bastard. Gazetarë, prokurorë, deputetë, studentë e pedagogë të pushkatohen nëse nuk shkruajnë drejt alfabetin e shqipes. Të digjen në shesh aty me librat arabë.

Blin · 31.5.2008, 18:34

Ka pak lidhje me çështjen në fjalë dhe një pjesë e shkrimit të Arbën Xhaferrit që ishte sot tek "Shekulli", megjithëse prek më tepër përdorimin e standardit.

Citim:

Hë për hë për shqiptarët i vetmi ind koheziv kombëtar ka mbetur gjuha standarde shqipe. Mirëpo, kohët e fundit edhe ajo po sulmohet nga njerëz jokompetentë, të pavetëdijshëm për pasojat e veprimeve të tyre. Siç thotë gjuhëtari dr.Ferid Rustemi gjuha e standardizuar shqipe ka mbet pa zot, veçmas në Kosovë. Pas çlirimit të Kosovës, pas ekzaltimit të natyrshëm me idenë e pavarësisë së Kosovës janë shtuar zërat për kodifikimin e një gjuhe të re, që do të ishte bazë për krijimin e identitetit të ri kombëtar, ashtu si ndodhi kryesisht me sllavët. Pjesa dërmuese e mediave elektronike kosovare tolerojnë të folmet lokale në dëm gjuhës standarde. Është e habitshme sesi gazetarët i japin rëndësi gjuhës standarde angleze dhe sa pak respekt tregojnë ndaj gjuhës standarde shqipe. Ky është fenomen i ri, që nuk përputhet as me interesin as me përcaktimet kombëtare më të hershme ose të sotme të elitës politike dhe intelektuale kosovare.

Në këtë betejë të rrënimit të indit të vetëm koheziv kombëtar, të gjuhës standarde shqipe më të zëshëm janë sidomos ata që nuk kanë kompetenca shkencore gjuhësore, as kapacitete politike vendimmarrëse. Kjo kategori e njerëzve tradicionalisht kanë vuajtur nga sëmundja e egzoglosisë. Për ta gjuha shqipe nuk ka qenë asnjëherë e mjaftueshme për t’i shprehur mendimet apo mesazhet e tyre “të thella”. Në kohën e Jugosllavisë ata shpeshherë përdornin gjuhën serbe për t’i shprehur opinionet e tyre, ndërkaq sot shërbehen me anglishten. Argumenti kryesor i tyre kundër gjuhës standarde është konstatimi se kjo gjuhë është imponuar nga sfera e politikës duke mos ditur faktin elementar se çdo gjuhë standarde dhe e kodifikuar është projekt politik që quhet planifikim gjuhësor. Çdo popull modern në botë për ta rritur kohezionin e brendshëm dhe për ta lehtësuar komunikimin e ndërsjellë e standardizon gjuhën, në përputhje me interesin kombëtar dhe përmes vendimmarrjes politike.

Popujt më modernë të botës kanë arritur t’i standardizojnë gjuhët e tyre duke filluar nga anglishtja, gjermanishtja, italishtja, frëngjishtja, spanjishtja, përfunduar me greqishten dhe hebraishten. Këta popuj, ndonëse jetojnë në katër anët e botës, ndonëse kanë të folme të ndryshme, dallime të mëdha kulturore, megjithatë kanë arritur që ta imponojnë përdorimin e gjuhës standarde në administratë, në mediume dhe në sfera të tjera publike.

Në këtë mënyrë këto kultura kanë krijuar një strumbullar të përbashkët, që e forcon identitetin e tyre kombëtar.

Refuzimi i respektimit të gjuhës standarde është në fakt mbulimi i injorancës gjuhësore si dhe projekt me elemente antikombëtare.

Popujt modernë, anglezët, francezët, gjermanët, hungarezët etj, kanë krijuar komisione shtetërore, që kontrollojnë procesin e planifikimit gjuhësor, procesin e depërtimit të huazimeve dhe të zhvillimit gjuhësor në përgjithësi.

Nga ky përcaktim bën përjashtim vetëm bota sllave, e cila në funksion të ekspansionizmit ka zbatuar procesin e disperzionit gjuhësor, krijimin e kombeve me veçori artificiale gjuhësore, saqë janë krijuar konteste të ndryshme, siç është rasti ndërmjet bullgarishtes dhe maqedonishtes.

Nga aspekti gjuhësor, çdo dialekt, çdo e folur mund të kodifikohet dhe të standardizohet. Kjo varet nga përcaktimet politike dhe kombëtare. Në Kosovë ekzistojnë tendenca të ndrojtura për një aventurë të këtillë që nuk përkon me traditën, interesat dhe përcaktimet e shumicës së qytetarëve të Kosovës. Fatmirësisht, në Maqedoni ku shqiptarët janë të liruar nga idetë, projektet shtetformuese, tendenca të këtilla nuk ekzistojnë. Në kushtetutën e Maqedonisë shqiptarët janë të kategorizuar si pjesë e popullit shqiptar, kështu që ata vazhdojnë ta ndjekin me fanatizëm rrugën e kombformimit. Në mediumet elektronike shqiptare në Maqedoni nuk vërehen fare tendencat për mosrespektim të gjuhës standarde shqipe. Madje, është arritur që në Maqedoni zyrtarisht të festohen datat historike të rëndësishme për shqiptarët, siç është 22 Nëntori dita e miratimit të alfabetit të sotëm të gjuhës shqipe.

Procesi i shtetformësisë në Kosovë duhet të ketë një limit të caktuar që parandalon dëmtimin e mëtejshëm të vlerave kombformuese.

Ka ardhur koha që përdorimi i gjuhës unike, standarde shqipe të mbrohet me ligj, të formohen komisione shtetërore që do ta mbikëqyrin zbatimin e tij. Është momenti i fundit që Kuvendi i Kosovës, ai i Shqipërisë t’i dalin zot gjuhës standarde shqipe, indit të vetëm koheziv kombëtar. Këtë gjithsesi do ta bëjë edhe Sobrania e Maqedonisë...

http://www.shekulli.com.al/news/44/A...008-05-31.html

Përdorimi i çështjes
Shfaq pamjen për shtyp Dërgoje faqen me postë
Paraqitja
Vijore E ndërthurur E shkallëzuar

30.5.2008, 22:03	#2
vlug 6.000 Anëtarësuar: 8.2006	Atëherë të ngrihej popullsia e një qyteti për të mbrojtur shkronjat shqip. Kurse sot kemi plot vemje që e kanë kthyer shqipen me alfabet bastard. Gazetarë, prokurorë, deputetë, studentë e pedagogë të pushkatohen nëse nuk shkruajnë drejt alfabetin e shqipes. Të digjen në shesh aty me librat arabë.