Ç’do të bëhet me amforat e Apollonisë?

Blin · 6.7.2008, 00:13

Citim:

Gërmimet do të rikthehen sërish në Apolloni. Ekspedita e përbashkët shqiptaro- gjermane, e cila vepron prej disa vitesh në Parkun Arkeologjik, pritet që në shtator të nisë punimet. E ndërsa drejtori i projektit, arkeologu Bashkim Lahi shprehet se do të synohet të saktësohet shtrirja planimetrike e teatrit, nuk dihet se ç'do të bëhet me murin e amforave.

Ekspedita e vjetshme tronditi strukturën e tyre, duke hequr prej andej më shumë se 200 amfora. Qëllimi ishte studimi i tyre, i parashikuar edhe në marrëveshjen me Institutin Arkeologjik të Tiranës. Por as dje dhe as sot nuk është menduar për restaurimin.

Amforat u hoqën, u studiuan, por asnjë fond nuk ishte parashikuar për restaurim. Për këtë arsye reagoi Zyra e Administrimit të Parkut Arkeologjik. Ata kërkuan ndërprerjen e heqjes së amforave, për aq kohë sa nuk dihej fati i tyre. Marin Haxhimihali, drejtori i kësaj zyre vazhdon të mbetet i të njëjtit mendim.

"E kemi bërë disa herë prezent këtë problem, por deri më tani nuk ka patur reagime. Paraprakisht na është thënë se do të bëhet një konsultë në terren mes Institutit të Monumenteve të Kulturës, Institutit të Arkeologjisë dhe Zyrës së Parkut Arkeologjik. Më pas do të vendoset nëse kjo ekspeditë do ta vazhdojë ndërhyrjen në murin e amforave. Ne do të përpiqemi që në rrugë ligjore ta pengojmë shkatërrimin e mëtejshëm të tyre", - shprehet Haxhimihali.

Sipas tij, kjo ekspeditë ka nisur para se Apollonia të merrte statusin e Parkut Arkeologjik, e për këtë arsye nuk kanë fuqinë që të vendosin mbi të ardhmen.

"Kjo është një ekspeditë në proces dhe pavarësisht se është brenda territorit të Parkut, ka varësi nga arkeologjia", - argumenton Haxhimihali. Por nuk është i të njëjtit mendim arkeologu Bashkim Lahi, i cili drejton projektin për palën shqiptare. I kontaktuar për këtë problem, Lahi shprehet se ekspedita do të vazhdojë e po ashtu edhe gërmimet në murin e amforave. Sipas tij, kjo është një punë shkencore që nuk mund të ndërpritet. Për restaurimin nuk mban asnjë përgjegjësi. "Unë nuk jam restaurator dhe si autor i gërmimit do ta vazhdoj më tej punë. Restaurimi është një proces në vijim", - shprehet ai.

Por ç'do të ndodhë me amforat që do të hiqen sërish? Ku do të vendosen ato në mungesë të restaurimit? Këto mbeten pyetje retorike, për aq kohë sa marrëveshjet e nënshkruara për fillimin e ekspeditave, qofshin këto shqiptare apo bashkëpunime, nuk e parashikojnë restaurimin. Shembujt i gjen në të gjitha zonat arkeologjike.

Specialistët kanë dhënë alarmin për pasuri të nëntokës që rrezikohen nga "mësymja" e ekspeditave të shumta.

Restaurimi

Muri i amforave, i përcaktuar nga specialistët si muri më i vjetër, u trondit në strukturën e tij pas shkuljes së më shumë se 200 amforash. Vetëm 20 prej tyre janë restauruar në Laboratorin e Arkiometrisë dhe Restaurimit në Tiranë.

Frederik Stamati, shef i laboratorit shprehet se edhe 80 amfora të tjera ndodhen aty pasi janë pastruar nga depozitimet sipërfaqësore e janë stabilizuar kimikisht.

"Ato nuk janë restauruar për mungesë të fondeve. Restaurimi i tyre, me qëllim që të kthehen sërish në vendin e mëparshëm e të jenë të vizitueshme, kërkon një investim të madh, i cili deri më tani nuk ka qenë i mundur të përballohet nga Instituti Arkeologjik. Të shohim se si do të vazhdojë në të ardhmen", - shprehet Stamati.

Sipas tij, amforat e trajtuara nuk rrezikojnë të dëmtohen më tej, ndërsa disa të tjera, për arsye se nuk janë pjekur mirë janë të leskëruara (thërrmuara) dhe do të duhej një teknikë tjetër për t'i përforcuar nga ajo që përdoret te ne.

Por mbetet i pazgjidhur çështja e rikthimit të tyre. Në këtë pikë ngulmon dhe drejtori i Zyrës së Administrimit të Parkut të Apollonisë, Marin Haxhimihali. "Ne na shqetëson fakti që në vitin 2008 arkeologët tanë vazhdojnë ta shohin të ndarë gërmimin nga restaurimi dhe ky është një gabim i rëndë profesional. Së dyti, ne nuk e dimë se çfarë është bërë me objektet e shkulura prej këtej", - thekson ai.

Amforat

Sot janë katandisur në një pirg dheu të mbuluara me bimësi të shumtë. Në një vizitë të para pak kohësh, nëse nuk do të na kishin shpjeguar se brenda atij rrethimi me rrjetë ndodhej muri i amforave, nuk do ta kishim kuptuar.

Ky mur i vjetër amforash është shumë larg imazhit të një fotografie ku Leon Rei, ai që i zbuloi, shfaqet mes tyre. Janë me mijëra dhe shumica prej tyre të plota. Por nuk i afrohet as imazhit të disa viteve më parë, kur specialistët shqiptarë shkuan për të parë e ndërhyrë në gjendjen e tyre.

Sot pamja është krejt tjetër. Që prej heqjes së disa prej tyre, nuk është vënë më dorë. As për të hequr barin. Haxhimihali shprehet se gjendja e tyre përkeqësohet vazhdimisht, por ata vetëm vëzhgojnë nga larg. Nuk do të ndërhyjnë deri sa të zgjidhet ky ngërç administrativ.

"E kemi ngritur vazhdimisht këtë shqetësim. Edhe në sesionin vjetor të Institutit, në dhjetor të 2007-ës e diskutuam sërish, por na u tha vetëm që do të ketë një mbledhje të posaçme. Kanë kaluar gjashtë muaj, ku ndoshta dhe reforma ka bërë të vetën, nuk është vendosur asgjë", - shprehet Haxhimihali.

Ndërsa për arkeologun Bashkim Lahi, në këtë mes nuk ka asnjë konflikt. Gërmimet do të vazhdojnë si dhe vitet e shkuara.

http://www.balkanweb.com/gazetav4/index.php?id=39625

Blin · 6.7.2008, 00:16

Citim:

Specialistët kanë dhënë alarmin për pasuri të nëntokës që rrezikohen nga "mësymja" e ekspeditave të shumta.

...apo nga mësymja e studentëve të huaj që vijnë të bëjnë praktikën në Shqipëri, e që pasurinë tonë arkeologjike e kanë të konsumueshme si material praktike e pa ndonjë vlerë të vetën, dhe që çdo zbulimi i ngjisin targën romake, helenike...

Përdorimi i çështjes
Shfaq pamjen për shtyp Dërgoje faqen me postë
Paraqitja
Vijore E ndërthurur E shkallëzuar