1945: Kosova në pranverën e 1945-ës (raport britanik)

mesdimr

Lufta e Dytë mbaroi në Evropë në 7 maj 1945. Forcat gjermane ishin tërhequr nga Kosova në 19 nëntor 1944 gjatë tërheqjes drejt veriut, duke e lënë rajonin në gjendje turbullt dhe pasigurie. Diplomati britanik i karrierës, Ralf Skrajn Stivensëni, i cili ka shërbyer në Spanjë gjatë luftës civile spanjolle dhe që do të bëhej më vonë ambasador i Britanisë në Egjypt, u ndodh në Jugosllavi gjatë tërheqjes gjermane dhe dërgoi raportin e mëposhtëm ndaj Forin Ofisit (Zyrës së Jashtme), duke përshkruar gjendjen e trazuar të ngjarjeve në Kosovë dhe Maqedoni perëndimore në pranverë të 1945-ës.


Beograd, 21 prill 1945

1. Kam nderin të raportoj se ka pasur një numër treguesish gjatë muajve të fundit se trazira serioze kanë ndodhur mes popullatës shqiptare të Kosovës dhe pjesës veriperëndimore të Maqedonisë.

2. Zonat në fjalë kanë qenë gjatë gjithë luftës armiqësore ndaj Ushtrisë Nacional-Çlirimtare Jugosllave dhe duket se deri më sot lëvizja partizane nuk ka gjetur simpati apo mirëkuptim atje. Kjo ndodh për një sërë faktorësh, kryesori i të cilëve është shtypja e pakicës shqiptare nga qeveria jugosllave midis 1920-ës dhe luftës së sotme. Kjo ka nxitur ndjenjat irredentiste shqiptare në Kosovë, të cilat u ushqyen nga Lidhja e Prizrenit që më pas u quajt Komiteti i Kosovës, themeluar në 1920 nga prijësit dhe pronarët shqiptarë të tokave për të vepruar kundër sundimit serb. Kur, pra, shteti jugosllav kapitulloi dhe orekset shqiptare u kënaqën me përfshirjen në Shqipëri të të gjithë rajonit të Kosovës dhe Maqedonisë veriperëndimore, italianët gjetën tek kosovarët bashkëpunëtorë të gatshëm. Kosovarët u rekrutuan në 1941-shin në një rojë të armatosur që u krijua nga gjeneral Prenk Prevezi, dhe ishte përgjegjëse për mbrojtjen e kufijve të rinj dhe për mbajtjen e rendit brenda këtyre kufijve. Kosovarët përfituan nga rasti për t’u hakmarrë ndaj kolonëve serbë dhe shumë prej të fundmëve u detyruan të ikin për strehim matanë kufirit në Serbi dhe Mal të Zi ku ose iu bashkuan partizanëve ose çetnikëve. Forcat e Kosovës në inkursionet e tyre matanë kufirit serb u sollën me egërsi maksimale kundër serbëve që i kundërshtonin. Me kapitullimin e italianëve, popullariteti i të cilëve kishte rënë me zgjatjen e pushtimit të tyre, gjermanët i shfrytëzuan më mirë elementët irredentistë mes kosovarëve. U fol për dhënien e autonomisë Kosovës dhe kjo u realizua pjesërisht kur Kosova ngiti Asamble Kushtetuese gjysmë-autonome në Prizren në mars 1944. Gjermanët arritën t’i zgjerojnë njësitet e mëparshme luftarake të formuara në Kosovë, në rang të divizionit SS Skanderbeg prej 7’000 shqiptarësh të udhëhequr nga oficerë gjermanë. Ky u krijua në mars 1944. Në të njëjtën kohë mbledhja e prijësve shqiptarë në Maqellarë dhe Rugovë vendosi për krijimin e një komiteti ushtarak për Kosovën dhe ndërmori fushatë rekrutimi në gjithë territorin. Këto fushata kishin sukses të konsiderueshëm. Roja kufitare u fuqizua, u krijuan njësite policore shqiptare që u përdorën si përforcime në Serbi dhe madje dhe në Francë dhe në Vendet e Ulëta.

3. Përballë një kundërshtari të tillë, lëvizja partizane në Kosovë asnjëherë nuk arriti përmasa të konsiderueshme. Prej 1941-shit u bënë përpjekje për të siguruar një farë mbështetjeje mes shqiptarëve dhe, gjatë atij viti, dy të dërguar të Titos, Ali Dushanoviçi dhe Miladin Popoviçi, besohet se kanë qenë të pranishëm në mbledhjen e Partisë Komuniste Shqiptare. Këta u arrestuan në Shqipëri në 1942-shin, por u arratisën më tej me ndihmën e komunistëve shqiptarë dhe me sa duket vazhduan të mbajnë lidhje mes partizanëve jugosllavë dhe Partisë Komuniste Shqiptare duke u përpjekur të ngrenë lëvizjen partizane në Kosovë e Metohi (Kosmet). Kjo lëvizje ishte përgjegjëse drejtpërdrejt tek Tito dhe përbëhej gjysmë nga serbë e gjysmë nga shqiptarë, mes të cilëve figuronin Mehmet Hoxha dhe Fadil Hoxha. Kosmet-i u detyra të kufizohej në veprimtari thjesht politike, kryesisht duke u përpjekur të zbusë ndjenjën antiserbe mes kosovarëve. Përpjekje u bënë për ngritjen e një organizate politike partizane në Kosovë dhe u krijuan disa komitete nacionalçlirimtare. Lidhjet mbaheshin me partizanët serbë, malazezë dhe maqedonë dhe në 1944 u mbajt dhe konferencë në Kolgecaj ku ishin të pranishëm partizanët serbë dhe malazezë.

4. Megjithë mungesën e veprimtarisë ushtarake në Kosovë, njësitet shqiptare të Kosovës luftuan që herët me Ushtrinë Nacional-Çlirimtare Jugosllave, si në Maqedoni, ashtu dhe në Serbi, nën komandën e shtabit të atyre zonave. Në 1942, dy batalione të Kosovës u formuan në kodrat në perëndim të Tetovës dhe luftuan me Brigadën e I-rë Maqedone derisa u transformuan në Brigadën e I-rë të Kosovës, me 800 krerë, në qershor të 1944-ës. Fillimisht kjo brigadë përbëhej nga serbë të arratisur, por në qershor të 1944-ës vlerësohet se 30% e saj ishin shqiptarë. Një brigadë tjetër e Kosovës prej 400 krerësh, sipas gjasave e krijuar në Skopska Crna Gora gjatë fillimit të 1944-ës, ndodhej në zonën në lindje të hekurudhës Nish-Shkup. Pjesë të shtabit të Kosmet-it gjendeshin në territor serb në jug të Radanit dhe mbroheshin me një batalion prej 100 kosovarësh. Kosmet-i nuk kishte marrë karakter ushtarak para vitit 1944 dhe në gusht kur ndodhej në zonën e Pejë-Gjakovës iu bashkua Brigada e I-rë e Kosovës nga Maqedonia. Gjithsesi, forcat partizane në Kosovë mbetën të dobëta dhe dështuan së marri me vete ndonjë lëvizje tjetër të rezistencës, prej të cilave më e rëndësishmja ishte ajo e ngritur nga Gani Kryeziu, një pronar tokash nga zona e Gjakovës. Marrëdhëniet mes Kryeziut dhe Kosmet-it ishin korrekte dhe mendohet se mund të jenë kryer operacione të përbashkëta ushtarake, por për shkak se Kryeziu nuk bashkohej me ta, ai shkaktoi zemërimin e Kosmet-it që besohet se mandej i ka kërcënuar jetën. Për më tej, përpjekjet e Ushtrisë Nacional-Çlirimtare Jugosllave për të dërguar trupa në Kosovë ishin të dështuara. Qëndresa që iu bë nga roja shqiptare e Kosovës ishte fanatike dhe, Korpusi i II-të jugosllav duke u përpjekur të çajë për në Mal të Zi, në maj, së bashku me forcat serbe të gjeneral Popoviçit, në korrik, që përpiqeshin të hynin në Gjilan, u zmbrapsën tërësisht. Për shkak të dështimit të tyre të plotë në Kosovë dhe të ashpërsisë së shqiptarëve kundër serbëve, shumica e partizanëve e shihnin me pesimizëm mundësinë e marrjes së Kosovës pa luftë. Në përgjithësi shumica e partizanëve që kishin të bënin me pakicën shqiptare gjatë luftës, si psh. gjeneral Vukmanoviç Tempo, shpesh shpreheshin se shqiptarët janë banditë të pandreqshëm që duhen vënë nën thundër me metoda mizore pasi të çlirohej vendi. Pakica shqiptare e Maqedonisë veriperëndimore, shumë prej të cilëve i përkisnin Ballit Kombëtar, mbaheshin veçanërisht për banditë.

5. Fakti se Kosmet-i arrinte të ekzistonte në Kosovë vinte falë mbështetjes që kishte nga Fronti Nacional-Çlirimtar i Shqipërisë. Aq e ngushtë ishte ndërlidhja e Kosmet-it me FNÇ-në saqë oficerët britanikë që depërtuan në Kosovë në fund të 1943-shit besonin se Kosmet-i ishte degë e FNÇ-së. Por gjithsesi FNÇ-ja duket se e njihte Kosmet-in si pjesë të Ushtrisë Nacional-Çlirimtare Jugosllave dhe jo si të vetën, dhe gjatë verës së 1944-ës, Hoxha e njohu botërisht Kosmet-in si dhe se Kosova bënte pjesë në sferën e ndikimit të Titos. Prej Maqedonisë, Tempoja mbante lidhje e vazhdueshme me FNÇ-në dhe në verë të 1944-ës, operacione të përbashkëta janë kryer nga Ushtria Nacional-Çlirimtare Jugosllave dhe Fronti Nacional-Çlirimtar shqiptar kundër gjermanëve dhe Ballit Kombëtar në Maqedoninë veriperëndimore.

6. Ndërsa gjermanët filluan të tërhiqen dhe fuqia e FNÇ-së në Shqipëri të shtohet, armiqtë e FNÇ-së u detyruan të hidhen në malet bri kufirit jugosllav dhe sipas gjasave shumë prej tyre kanë kaluar në Kosovë dhe Maqedoninë veriperëndimore. Forcat e FNÇ-së lëvizën pas tyre brenda kufirit jugosllav.


vijon...

mesdimr

Është interesante sakaq të shihet terminologjia e britanikut sepse prej aty del qëndrimi zyrtar. Kosova dhe Maqedonia janë "toka jugosllave". Nacionalistët shqiptarë janë "banditë". Shqiptarët kur ngrihen kundër serbëve janë "irredentistë". Vihet re njëfarë keqardhjeje pse shqiptarët e Kosovës nuk janë komunistë... Kam përshtypjen se vetë personi në fjalë është komunist pavarësisht se britanik, e tradhton lart e poshtë terminologjia që përdor, ose nqs. nuk është ky vetë atëherë duhet marrë parasysh përfundimi logjik se "raportet" në fjalë prodhohen, për sa i përket ca gjërave thelbësore dhe nga terreni, nga jugosllavë e ky thjesht po bën papagallin.

Në raporte të tilla duhet të kuptohet, me aq sa kam kuptu unë, se ata si ky që flasin me "besohet", "më duket", "ka gjasa", i bëjnë bisedat me zyra, vula dhe funksionarë dhe as që ia kanë idenë se ç'bëhet realisht në terren, kur bëhet fjalë për punë terreni. Ashtu shpjegohet dhe indinjimi i këtij për "egërsinë a ashpërsinë" e shqiptarëve kundër serbëve. Për pak sa nuk na quan dhe terroristë. Që do të thotë sërish që ky një pjesë të materialit e ka të burimit të pastër jugosllav dhe ose nuk disponon neuronet e duhura për analizë, ose i thotë ato që thotë në vetëdije të plotë.

E kam mu para syve mënyrën se si është mbledhur, "përpiluar" dhe dërguar një raport i tillë... Sidoqoftë kjo nuk ia ul vlerat raportit, sepse shumë gjëra kuptohen nga ky raport, shumë gjëra...

vlug

Ja si dikretitohen edhe më shumë komunistët. As ky miku i tyre nuk e fsheh dot që FNÇ-ja nuk u fut në Dardani për të luftu gjermanët, por për të ndjek shqiptarët kundërshtarë. Për ti dhënë dhe një ndihmë vllait jugosllav Tito në masakrimin e popullsisë dardane.

mesdimr

7. Nga ana jugosllave, me tërheqjen e gjermanëve UNÇJ-së iu dha rasti i parë të hyjë në Kosovë. Gjatë kësaj kohe pesimizmi i zymtë i partizanëve sllavë për të marrë me vete kosovarët pësoi shndërrim të beftë. Pati mjaft dezertime nga njësitet kuislinge kosovare. U krijuan dy brigada të reja partizane të Kosovës deri në fund të tetorit dhe dy të tjera ishin në formim e sipër. Kosovarët dhe shqiptarët (?! – prkth.) në Maqedoninë veriperëndimore u raportuan se po luftonin gjermanët ndërsa këta tërhiqeshin. Ndërkohë sulmi partizan bullgar mbi Kosovën i detyroi çetnikët e Skopska Crna Goras dhe të jugut të Kopanikut (të fundmit nën urdhrat e Zika Markoviçit) të kthehen në Kosovë dhe të luftojnë përkrah gjermanëve dhe njësiteve të tyre kosovare. Në jug të Malit të Zi, partizanët u raportua se kishin bërë që disa prej çetnikëve të Xhurishiçit të bashkonin forcat me prijësit katolikë të Shqipërisë veriore në zonën në veri të liqenit të Shkodrës. (?! - prkth.) Me fundin e dhjetorit tërheqja e armikut mori me vete dhe gjysmën e divizionit Skanderbeg. Pjesa tjetër ose dezertoi, ose u la me qëllim prapa dhe gjasat janë që të paktën një pjesë e çetnikëve të kenë qëndruar dhe në malet e Kosovës dhe në ato të Sanxhakut. Skopska Crna Gora nuk u pastrua asnjëherë siç duhej nga UNÇJ-ja dhe ka gjasë që rreth 1’000 çetnikë të kenë mbetur në zonë. Në Kosovë dhe në rrethinat e maleve të atjeshme qëndroi një bërthamë rezistence përfundimtare të dëshpëruar ndaj partizanëve, që përbëhej nga gjysma e mbetur e divizionit Skanderbeg dhe mbetjet e çetnikëve juglindorë serbë të Kopanikut (?! - prkth.) të cilët ishin kompromentuar aq shumë saqë nuk kishin më shpresa ujdie me partizanët. Për më tej, në veri të Shqipërisë ishin përqendruar të gjithë elementët armiqësorë ndaj FNÇ-së dhe popullata e prapambetur (jo miqësore ndaj partizanëve) e Maqedonisë veriperëndimore, të cilët dhe para lufte njiheshin për banditizëm. Ka mundësi gjithashtu që disa prej çetnikëve të Xhurishiçit të kenë mbetur në sasi rreth kufijve me Malin e Zi.

8. Për ca kohë pas pushtimit të Kosovës nga partizanët dhe bullgarët nuk pati më raporte trazirash. Garnizonet serbe, malazeze dhe maqedone kishin hyrë në shumë prej qyteteve dhe trupat e FNÇ-së kaluan mes Kosovës duke iu drejtuar Malit të Zi për të ndihmuar në dëbimin e gjermanëve prej atje. Rrjedhimisht duket se ka pasur një rënie të numrit të garnizoneve në zonë dhe në shkurt u dëgjuan zëra të ulëta për trazira. Një raport jo i hollësishëm amerikan pohon se në shkurt në Kosovë u organizua një kryengritje nga Balli Kombëtar me 7’000 burra të cilët u shtypën vetëm pas përdorimit të gjashtë divizioneve të Ushtrisë Nacional-Çlirimtare Jugosllave. Veç këtij raporti nuk ka shumë fakte të drejtpërdrejta për kryengritjen apo të një lëvizjeje të gjerë të forcave të UNÇJ-së për t’iu kundërpërgjigjur. Megjithatë në mes të marsit, trupa dalmate (?! – prkth.) së bashku me tanke u raportuan se kaluan përmes Shqipërisë në drejtim të Maqedonisë. Nga Maqedonia veriperëndimore erdhën shumë raporte trazirash. Në fillim të shkurtit, Divizioni i 49-të thuhet se u angazhua në luftime pranë Kiçevit, dhe në 28 shkurt një bandë irredentistësh të Ballit Kombëtar shqiptar sulmuan dy batalione të ELAS-it në komandën e Gocit (sllavomaqedonë që vepronin më parë në Greqi) të cilët kishin kërkuar strehim nga Maqedonia greke në zonën e Gostivar-Kiçevit, duke vrarë rrugës 50 grekë. Trupat maqedone, së bashku me Gocin u raportua se morën kundërmasa dhe e mundën Ballin Kombëtar. Në 2 mars, 200 të burgosur shqiptarë u sollën në Shkup nga Gostivari. Të gjithët burra mes 17 e 30 vjeçësh në zonën Strugë-Gostivar u mobilizuan dhe më vonë raporti thotë se komandantët vendorë ishin lënë të lirë të mobilizonin dhe krejt burrat mes 35 dhe 45 vjeçësh. Prej një fshati në Radushë që numëronte 125 shtëpi, kishin mbetur vetëm 8 burra. Morali i këtyre trupave ishte natyrisht tepër i ulët dhe një numër i madh dezertoi, me sa duket për t‘u bashkuar me rebelët shqiptarë. Në 29 mars, bandat e udhëhequra nga Xhema dhe Mifaili që vepronin në zonën Tetovë-Gostivar, u raportua se kishin lëvizur në drejtim të Kosovës për t’iu bashkëngjitur çetnikëve dhe një komandanti shqiptar (?! - prkth.) të quajtur Xhafer Bej që vepronte kundër Ushtrisë Nacional-Çlirimtare Jugosllave. Para se të largoheshin këto trupa bastisën tre fshatra pranë Gostivarit duke vrarë tërë partizanët anëtarë të komiteteve nacionalçlirimtare. Si reprezalje për këtë, njësitet maqedone dogjën fshatra dhe i çuan tërë burrat në burgun e Shkupit.


vijon...

mesdimr

Këto kuislingët, trupat dalmate, raportin e "pahollësishëm" amerikan, kosovarë dhe shqiptarë, banda irredentiste, prapambetje, etj. merrini parasysh sepse tregon jo vetëm procesin psikologjik (një sy qorr një vesh shurdh kur është nevoja) që përdor mbledhësi i raporteve gjatë kohës që përpilon raportin përfundimtar, por madje vë në pah dhe njohuritë (skandaloze) dhe ndjenjat e tij të simpatisë dhe antipatisë për palët përkatëse.

Ky parazit, sepse i tillë duket, nuk di të kuptojë që kundër shqiptarëve në Maqedoni po bëhej gjenocid dhe ky gjenocid justifikohej me mënyra nga më të ndryshmet, të cilat truri inekzistent i këtij individi nuk arrin t'i zbërthejë (gjithnjë duke supozuar se ky dëshiron t'i zbërthejë).

Kurse këto përrallat mielliste të bashkëpunimit të shqiptarëve me çetnikët nuk e di nga çfarë substance i ka, po nqs nuk i ka nga ndonjë kaçurrel substancash mbetet të jenë direkt nga Radio Beogradi, pa përpunimin as më minimal të informacionit që përcjell. Ky kujton se po mbulon grindjet e lagjeve në Skoci e Irlandë, dhe me atë arketip sjelljeje që ka parë andej sipër niset në subkoshiencën e vet të hedhë hamendje të tilla jashtëtokësore, që vetëm një injorant i kalibrit të tij mund t'i nxjerrë, ose që vetëm një pijanec nën rrogën jugosllave mund t'i nxjerrë. Sepse supozohet se po raporton, por kur flet për "çetnikë" i nis fjalitë me "ka gjasa", "besoj", "hamendas". Këto gjasa janë hamendje prej injoranti me diplomë. Pse nuk i pëlqen raporti amerikan? Apo sepse nuk i thotë gjëra që vijnë drejt e nga Beogradi?

mesdimr

9. Në Kosovë, Miladin Popoviçi, i dërguari i hershëm i Titos pranë partizanëve shqiptarë, u vra në Prishtinë në 12 mars. Nga 1 prilli, veprimtaria kosovare dhe çetnike në Kosovë u raportua në rritje e sipër dhe Brigada e XII-të Maqedone u dërgua nga Shkupi për të ndihmuar, sipas burimit, katër brigadat e tjera maqedone dhe një numër brigadash serbe që vepronin tashmë në zonë. Trazira duket të ketë vazhduar dhe në Maqedoninë veriperëndimore dhe në 7 prill dy brigada të OZNA-s (policisë) u shfaqën në Shkup duke iu përgjigjur kërkesës së Qeverisë Federale të Maqedonisë për përforcime. Zona e rrethuar nga kufiri shqiptar, malet e Sharrit, Shkupi, malet e Karapshicës, Brodi, Kiçevi dhe duke përfshirë dhe Tetovën e Gostivarin deri në Dibër, u raportua në 16 prill se ishte tash zonë lufte për shkak të përmasave alarmante që kishte marrë atje kryengritja shqiptare. Forca të mëdha u angazhuan duke përfshirë këtu Brigadën e I-rë Kalorëse të Shkupit, brigadat 8, 9 dhe 16 maqedone dhe trupa të tjera të paidentifikuara nga zona e Bitulës. Gjithashtu trupat e ELAS-it nën Gocin në zonën e Gostivarit ishin angazhuar në luftë mbrojtëse. 7’000 shqiptarët e zonës së Shkupit ishin futur në pyje dhe 140 kishin dezertuar nga stacioni elektrik i bashkisë brenda një dite të vetme. Brenda në vetë Shkup flitej vazhdimisht për trazira shqiptare dhe 12’000 shqiptarë thuhej se ishin deportuar me forcë nga Kumanova, Gjilani dhe Vranja për në Banat. Nuk ka informacion të pavarur për këto raporte, por nga fundi i marsit flitej në Beograd për shqiptarë që dërgoheshin nën forcën e armëve marsh drejt veriut përmes qytetit dhe një raport amerikan bën fjalë për përhapjen e tifos mes shqiptarëve në Banat. Nga Spliti vijnë raporte mes 5 dhe 8 prillit për mbërritjen e tre grupeve me kosovarë, që arrinin deri në 2’000 burra, disa prej të cilëve të ruajtur dhe se thuhej se ishin mobilizuar në Kosovë për të spastruar zonën nga fraksionet turbulluese pas trazirave në lagjet e Prishtinës.

10. Në bisedat e fundit me stafin tim, gjeneral Velebiti më konfirmoi se gjendja në Kosovë është trazuar dhe kjo vjen kryesisht për shkak se gjermanët kanë hedhur parashutistë në zonë. Këta thuhet se u pritën nga Divizioni Skanderbeg. Megjithatë ai thotë se trazirat tashmë kanë përfunduar në masën më të gjerë falë bashkëpunimit për shtypjen e kryengritjes nga Ushtria Nacional-Çlirimtare Shqiptare, mungesa e ndryshimit racor të të cilëve prej rebelëve dhe simpatia e të cilëve ndaj synimeve të partizanëve ka bërë përshtypje të thellë. Prania e trupave të Ushtrisë Nacional-Çlirimtare Shqiptare në zonë konfirmohet dhe nga raporti amerikan i 25 marsit, për sa i përket asaj se divizioni i 5-të i UNÇSH-së ndodhet në Kosovë dhe ka shtab në Mitrovicë. Gjeneral Velebiti tha se në cepin veriperëndimor të Maqedonisë kishte një nivel të caktuar banditizmi, por puna ka qenë kështu dhe para 1941-shit. Ministri për Maqedoninë bëri dhe ai pak a shumë të njëjtin koment.

11. Në Skopska Crna Gora e cila ishte gjatë gjithë luftës bazë çetnike dhe shqiptare (?! - prkth.) është raportuar gjithashtu se përbën vatër trazirash. Që në fillimet e janarit një batalion maqedon u raportua të përleshej me çetnikët pranë Preshevës, dhe atje është folur gjatë për qëndresë të armatosur. Në fillim të prilli, zona u raportua e bllokuar dhe një dëshmitar okular tha se ka parë 200 çetnikë të mirëarmatosur në një fshat 20km nga Shkupi. Një raport i mëvonshëm që erdhi bën fjalë për 4’000 burra në zonë. Besohet se qëndrimi i fundit pak a shumë shovinist i Qeverisë Federale Maqedone ka shkaktuar pakënaqësi në radhët e serbëve të Maqedonisë dhe qendra kryesore e rezistencës serbe ndaj regjimit maqedon besohet të jetë në Skopska Crna Gora.


vijon...

mesdimr

Po më vjen ndot me mënyrën se si ky "britanik" e merr propagandën nga të gjitha vrimat e mundshme, por gjithsesi po e vazhdoj përkthimin se në mos tjetër, mund të kuptojmë se sa të manipulueshëm janë "specialistët" si ky. Copë mishi me dy sy që nuk kupton se kur thuhet se "po luftojmë çetnikët" përkthehet që "po zhdukim sa më shumë shqiptarë të mundemi duke jua shitur ju injorantëve për luftë kundër çetnikësh".

A nuk ju bën të mendoni fakti se "çetnikët" e këtij qyrres hasen në Preshevë, Tetovë, Gostivar, Prishtinë, Shkodër, etj? U shtynë, thotë, çetnikët në zonën e Mbishkodrës dhe luftuan së bashku me katolikët shqiptarë kundër ushtrisë jugosllave. O copë mutacioni gjenetik, ushtria jugosllave u lëshua si e tërbuar në gjithë qytetet ku kishte rezistencë shqiptare duke kryer shfarosje dhe arrestime masive, dhe në sytë e një aleati pedofil si puna jote e shiti si luftë kundër çetnikësh. Po nga pedofilë si ty që gjatë kësaj kohe kushedi në ç'hotel pije uiski, ç'të presësh mër... Qeveria maqedone paska bërë masakër nën bekimin e koqeve britanike.

Po nuk është çudi, djali i Çërçillit, a nuk ishte këshilltar në shtabin e Titos ndërkohë?...

Ndihma britanike: http://vargmal.org/dan2074



Dhe një vërejtje pa lidhje me parazitin. UNÇSH-ja ndodhej në Kosovë për të vrarë nacionalistët shqiptarë si dhe për t'i dorëzuar Kosovën Titos. E sqaron dot njeri se për çfarë "nacional-çlirimi" e kishte fjalën "ushtria nacional-çlirimtare" në fjalë ndërkohë që bënte këto punë?... Cilin komb po "nacional-çlironte"?


Pra komunistët tanë, megjithëse të një race me nacionalistët shqiptarë, (siç thotë sllavi që i ka shkruar raportin parazitit) i bënë përshtypje të thellë "vëllezërve sllavë" se si është e mundur që këta shqiptarët gjeografikisht më poshtë janë aq ndryshe ideologjikisht nga këta shqiptarët gjeografikisht më lart, saqë janë më të egër se dhe vetë sllavët kundër tyre. Dhe me siguri këta shqiptarët gjeografikisht poshtë, duhet të jenë ndjerë krenarë për përshtypjen e thellë që i kanë bërë "vëllezërve jugosllavë" dhe për vlerësimin që kanë marrë ndërkohë që ndihmonin "vëllezërit" në shfarosjen e elementit shqiptar...

mesdimr

12. Në një raport të fundit për shtyp mbi pritjen që marshall Titos i bëri 25 përfaqësuesve nga Kosova që kishin ardhur për takimin e fundit të Skupstinës serbe që udhëhiqej nga Mehmet Hoxha, kryetari i Këshillit Nacional-Çlirimtar për Kosovën dhe Metohinë, marshall Tito e bëri tejet të qartë se gjendja në Kosovë nuk ishte e kënaqshme, ndërsa përfaqësuesit shfajësoheshin me mangësitë që kishte popullsia. Marshalli tha se kishte ende një numër të caktuar reaksionarësh dhe obskurantistësh, jo vetëm në Kosovë e Metohi, por dhe në Shqipëri, dhe kur foli për rishpërndarjen e drejtë të tokave tha se kjo nuk do të ishte aspak e vështirë meqenëse aq shumë prej pronarëve të tokave në Kosovë kishin punuar për armikun. Ai foli gjithashtu dhe për klikat që më parë kishin punuar për armikun dhe që tash i ishin kthyer sërish armikut. Duke debatuar se reaksionarët ishin vetëm një pakicë e zhurmshme ai tha se ishte gati t’i jepte amnisti atyre që njimend qenë gënjyer. Kur iu premtoi shkolla në shqip dhe të drejta të tjera pakicash, ai vuri në dukje se nuk mund të prisnin asnjë të drejtë nëse më parë nuk bënin detyrat e tyre dhe theksoi rëndësinë e mobilizimit të tyre në ushtrinë jugosllave. Ai i kërkoi kosovarëve të zhdukin vetë të gjitha njollat nga reputacioni i Kosovës. Ai vuri në dukje se me shumë prej disidentëve do të mjaftonte thjesht bindja e tyre për drejtësinë e kauzës partizane, përderisa kishin ardhur në Kosovë thjesht sepse nuk po bindeshin dot për këtë drejtësi. Ai tha se duhet të përdorin masa të rrepta për ta korrigjuar këtë qëndrim. Duke se kjo ishte një referencë indirekte për ardhjen në Kosovë të elementëve kryesorë anti-FNÇ të Shqipërisë, një detyrim që binte mbi shpatullat e trupave të FNÇ-së aty. Përfaqësuesit shqiptarë nuk e mohuan ekzistencën e elementëve subversivë, por kërkuan lehtësim për shkak se diçka e tillë vinte në masë të gjerë nga mungesa e edukimit të popullatës.

13. Arrestimi i fundit i Gani Kryeziut, i cili përgjatë luftës, përveç kur u internua nga italianët, qëndroi gjallërisht kundër armikut, tregon frikën e regjimit të tashëm prej cilido udhëheqësi rreth të cilit mund të formohet ndonjë lloj opozite.

14. Që shqiptarët e Kosovës, pas tërë viteve të keqtrajtimit të tyre nga ana e qeverisë jugosllave, do të përfshihen në shtetin jugosllav pa asnjë qëndresë, sidomos pas lojës së zgjuar që bënë gjermanët me qëllimet irredentiste të shqiptarëve, duket e tepërt të ndodhë. Që ka pasur qëndresë serioze është e qartë, megjithëse nuk dihet nëse fuqia kryesore e kësaj rezistence është thyer apo jo. Megjithatë duket se mobilizimi në shkallë të gjerë dhe deportimi për në pjesë të tjera vendit si dhe arrestimi i prijësve të mundshëm, si psh. Kryeziu, e kanë paralizuar, të paktën përkohësisht, atë. Njoftimi se Kosova do t’i bashkëngjitet njësisë federative serbe në të ardhmen, mund ta ndezë sërish atë, por duket se një njoftim i tillë nuk do të ishte bërë nëse qeveria ndjente se thumbi i fundit i qëndresës shqiptare nuk ishte hequr.

15. Në rrethinat e egra të Maqedonisë veriperëndimore, duket se qëndresa shqiptare vazhdon, por raporti i një prej brigadave të fundit të OZNA-s që mbërriti në Bitulë, mund të dëshmojë se kjo është në rënie. Ka prova se bandat e çetnikëve kanë vepruar së bashku me rebelët e Kosovës (?! - prkth.) pranë kufirit shqiptar, por baza e tyre kryesore duhet të jetë sipas gjasave Skokpska Crna Gora, megjithëse shumë prej tyre mund të jenë në Kopanik, ku janë lëshuar parashutistë së fundi nga gjermanët. Këta, sidoqoftë, u raportua se janë arrestuar aq lehtë sa duket e pamundur që forcat e qëndresës të jenë të konsiderueshme.

16. Në Sanxhak është bërë fjalë për një lëvizje rezistence, hamendas çetnikësh që quhen “Shqiponjat e bardha” (Beli Orli), por konfirmimi për ekzistencën e tyre mungon krejt, saqë duket më tepër se janë forcë mitologjike.

17. Nuk është e pamundur që në Kosovë, Skopska Crna Gora a dhe në pjesë të Kopanikut e Sanxhakut të ketë terren të favorshëm për elemente të pakënaqura nga anë të tjera të Serbisë. Me përjashtimin e mundshëm të Sanxhakut, ata janë larg qendrës së Serbisë dhe mundësia për të shkuar atje në numra të mëdhenj nga pjesë të tjera të Serbisë do të qe gjë e vështirë. Sanxhaku, nëse i marrim parasysh numrin e popullsisë, ka luajtur gjatë gjithë luftës një rol të dalluar në lëvizjen partizane dhe duket e pamundur që të ketë atje lëvizje rezistence. Për më tepër për organizimin e një rezistence efikase rebelët shqiptarë dhe serbë do duhet të bashkojnë forcat, sidomos kur duket se vendi më i mundshëm ku ka bërthamë të mjaftueshme rezistence për të mundësuar rebelim me shpresë për t’ia dalë mbanë është Kosova dhe Maqedonia veriperëndimore. Aq e madhe është pakënaqësia dhe përçmimi me të cilin serbi e shikon shqiptarin saqë s’ka asnjë gjasë që serbët të mendonin të bënin diçka të tillë. Vetëm serbët që në rrjedhën e viteve duke luftuar partizanët e kanë kompromentuar aq shumë vetveten saqë e kanë bërë të pamundur që të falen nga regjimi i ri, janë ata që i janë drejtuar kësaj alternative si lëvizje e fundit e dëshpëruar para likuidimi të sigurt.

18. Po i dërgoj kopje të këtij raporti dhe ministrit Rezident të Mesdheut Qendror, shkëlqesisë së tij ambasadorit në Athinë, nënkolonelit Klark, Misionit Ushtarak 37 në Bari dhe Përfaqësisë Britanike në Beograd.

Ralf Skrajn Stivensën



[Nga: Bejtullah D. Destani (ed.), Albania & Kosovo: Political and Ethnic Boundaries, 1867-1946. Documents and Maps. Slough: Archive Editions, 1999, p. 939-944. Hyrja nga R. Elsie. Përkthimi mesdimr.]