49572

N'inventarin e pikturave të sekretarit privat Schrenckh, titulluem "Armamentarium heroicum" të vitit 1601, shofim na në tabllon XVI Skënder Beu me përkrenaren Nr.71 (127) dhe me shpatën Nr.345 (550) kështu:

Në nji kornizë me ornamente të shumta rrie në kambë Skënder beu veshun nji pallto të gjat me astar lëkure dhe në gjoks mërthyem me sherita tyke kthye kryet e mjekrrën e gjat nga krahu i majt, duket në profil. Në krahun e djath mba ai nalt shpatën e zhveshët Nr.345(550) dhe posht në tokë afër kambës majtë qindron përkrenarja Nr.71(127). Në krye mba nji baretle. Objektet qi jan pikturue në fotografin i ngjajnë fare atyne n'origjinal në museumin e artit historik të Vienës. Shifet qartas qi kto dy objekte kan qenë njoftun që më vitin 1601 si gjanat e Skënder Beut. Ja nji përshkrim i imt mbi dy shpatat e mbi përkrenaren:

Në sallën XXV Nr.71/127 përbam prej nji kapice përkrenare të shtrim e blank me nji krahën t'ulët e cila duket të jetë premun si mbas saladës italiane. Kjo munt të deklarohet se Skënderbeu fytyrën e tij ty pa bume donte t'i a dëftonte anmikut: saladet e Italis së sipërme ngriheshin dhe në rast nevoje ziheshin e mloshin fytyrën veç syvet. Në nji birrucë në majit të përkrenares asht vue nji burgie për bukurie e cila përfytyron nji krye dhije por asht fiksue mirë. Kjo përbahet prej dy pjesave, prej nji pjese të bakrit dhe pjesa tjetër cipër me nji copë metali buzët e secilës janë zbukurue me ar. Syvet të dhis cipër i mungojnë gurët akoma i duket vendi bosh, i cili ep të kuptosh se mbrenda kan qenë vendosun gurët. Në mesin e përkrenares asht vuen nji rreth prej bakri me nji gjatsi prej 65, në kët rreth janë shkrue këto shkronja: I.N.P.E.RA.TO.RE.BT. Ky shkrim shum i vështir me kuptue çfar thotë deri tash e kan deshifrue si: «Jesus Nazarenus Principi Emathiae Regi Albaniae Terrori Osmanoru Regi Eperi Benedicat». Posht buzës së përkrenares janë vue copa messingu të mdha e kto janë lidhun me nji rryp lëkure me bojet të hinit. Pesha e përkrenares asht 3000gr.

Kjo përkrenare asht nji unikum, i vetmi e i veçantë qi gjindet në museumin dhe i përket artit të punim të metalit në stilin gottig të vonshëm. Përpara të gjithve kjo përkrenare në pikpamjen estetike asht nji vepër e mrekullueshme dhe i ka hije vetëm nji burri të fuqishëm të fortë e me vullnet të hekurt.

Sadoqi kjo përkrenare kallzon elemente orientale, por prap besohet se asht punue prej nji artisti venecian.


Dy shpatat

Shpata qi gjindet në sallën XXVII, rafti V.Nr.345(550) me prefje shpata prej 88.5 cm e gjatë e e gjan 57 cm, me dy prefje e me nji formë të drejtë dhe në nji majë të kthyeme përmba disa shkronja llatine. Prej ktyne shkronjave këndohen kto fjalë: "Heroj i perëndis, Iskander Beg". Doreza asht e përbame prej druni mbështjellun me lëkurë, pesha e ksaj shpate asht 1300gr.

Shpata me dorezë veshun me likur shagren, ka nga anët e jashtme 4 arabeska të thella, tre rrypa të profilirta për hijeshim. Anët e jashtme përshkohen prej fildishi dhe n'anët e mbrendshme shofim na disa karaktera të kuqe të cilat janë shkrue më XVI shekull e qi përmbajnë emnin "Scändervech". Pesha asht 600gr dhe pesha e përgjithshme 1900gr. Kjo shport asht shnue dhe piktorue në librin e sekretarit privat të arqidukës së Tirolit, Jakob Schrenckh, "Armametarium heroicum", në faqet XVI.

Për veç ktyne në sallën e armëve historike të museumit të Vienës gjindet dhe nji tjetër e cila quhet si nji nga shpatat e Gjergj Kastriotit dhe asht shënue n'inventarin mbajtun në vitin 1593. Kjo shpat të jep të besosh nga pesha e randë dhe nga gjatësija se Kastrioti në nji të sjellme i ndante në dy pjesë trupat e armiqvet ma të mdhej të tij, tyrqve. Kjo shpatë qi gjendet në sallonin XXV, rafti II Nr.92(143), gjatsija e ksaj vegle ushtarake asht 121 cm dhe doreza asht e zbukurue me ar dhe me lëkurë. Pesha e gjith asht 3.2kg.

Gjith kjo formë e ornament difton se asht banun në gjysmën e shekullit XV.


vijuesh...