| | #1 | |
| Anėtarėsuar: 8.2006 | |
| 1 mijė vjet nė Jon Trill i fatit apo ēudia arkeologjike ka ndodhur nė ujėrat e Jonit! Rreth gjashtė anije antike tė mbytura prej njė mijė vjetėsh janė zbuluar nga arkeologėt dhe specialistėt e trashėgimisė nėnujore. Ky ėshtė rezultati i ekspeditės arkeologjike nėnujore nė brigjet shqiptare, si ndėrmarrje e pėrbashkėt shqiptaro-amerikane duke i dhėnė fund kėrkimeve pėr kėtė sezon. Rezultati pėr ekipin e arkeologėve ka qenė befasues duke u konsideruar si njė nga ekspeditat mė tė suksesshme nė kėtė fushė. Ėshtė konfirmuar kėshtu gjetja e pesė relikteve antike dhe dy tė tjera janė nė proces verifikimi. Zbulimi i mundshėm i 7 anijeve tė periudhės klasike i bėn kėto zbulime nga mė tė rėndėsishmet nė Mesdhe, - ka thėnė prof. Neritan Ceka, njė nga arkeologėt e ekipit tė ekspeditės shqiptaro-amerikane e pėrfshirė nė logon Expedition Albania 2008. Ekspedita ėshtė njė marrėveshje midis Qendrės pėr Studimet Albanologjike "Instituti i Arkeologjisė", Ministrisė sė Mbrojtjes dhe Fondacionit Amerikan "RPM Nautical Foundation". Materiali i gjetur nė kėto anije klasike i pėrket periudhės sė fundit tė shek. VI para erės sonė, duke mbėrritur deri nė periudhėn bizantine. Kampione tė materialit janė marrė nga specialistėt pėr tu identifikuar dhe rezultatet kanė qenė, sipas tyre, mjaft impresionuese duke konfirmuar lashtėsinė e kėtyre anijeve. Anija e parė ėshtė zbuluar nė thellėsinė 70 metra, duke rezultuar si njė anije e shek. VI p.e.s. dhe anija e dyte daton nė shek. IV p.e.s.. Anijet kanė ngarkesa me amfora tė identifikuara si Korintike. Anija e shek. VI ka vetėm amphora korintike, ndėrsa ajo qė rezulton e shek. IV mbante njė ngarkesė tė plotė me pllaka qeramike korintike. Arkeologėt e ekspeditės mendojnė se kjo ėshtė anija e parė e gjetur nė Mesdhe, e cila ka njė ngarkese tė plotė me material tė tilla. Zbulimi i anijeve tė kėsaj periudhe ėshtė konsideruar si njė nga zbulimet mė tė rralla nė Mesdhe, duke e vendosur bregdetin shqiptar nė njė pozicion shumė tė rėndėsishėm pėr studimin e navigacionit antik. Lajmi i zbulimit tė kėtyre anijeve tė periudhės klasike ėshtė njė lajm shumė i rėndėsishėm pėr qarqet shkencore tė arkeologjisė botėrore. Nė kėtė ekspeditė shqiptaro-amerikane flitet pėr njė ekip profesionistėsh ku ėshtė pėrdorur teknologjia e fundit e kėrkimeve nėn ujore nė thellėsi tė mėdha, pėr tė cilėn janė arkeologėt pohojnė se pėr mjetet qė ka nė dispozicion, ku u pėrfshinė dy anije kėrkimore, ėshtė njė prej ekspeditave mė tė rėndėsishme nė Mesdhe. E veēanta e kėtyre gjetjeve ėshtė se reliktet e 5 anijeve janė gjetur shumė pranė njėra-tjetrės, duke habitur specialistėt pasi periudhat e relikteve tė anijeve tė mbytura shtrihen nė njė hapėsirė kohore prej 1000 vjetėsh. Deri me tani sipas, arkeologėve, ėshtė bėrė e mundur skanimi i bregut tė detit nga Kepi i Ftelesė nė Jug tė Sarandės deri nė Porto-Palermo. Ky skanim bėhet nga bregu i detit deri nė 5 km nga bregu nė thellėsinė 300-400 metra. Drejtuesi shqiptar i ekspeditės, Adrian Anastasi, tha se "zbulimi i anijes antike me ngarkesė qeramike korintike ėshtė tepėr i rrallė pėr tu zbuluar nė Mesdhe". Kėrkimet nėnujore bėhen me mbėshtetjen e Fondacionit Amerikan RPM Nautical Foundation njė institucion i njohur ky nė fushėn e arkeologjisė nėnujore pėr Mesdheun. Ky fondacion ka zhvilluar kėrkime tė ngjashme nė Turqi, Marok, Spanjė dhe kėtė sezon sapo zbuloi nė ujėrat e Siēilisė njė objekt me mjaft vlera siē ishte ajo e njė rostroje romake, e njohur edhe si dashi i anijes, i cili godiste anijen kundėrshtare. Duke parė zbulimet arkeologjike nėnujore, specialistėt e arkeologjisė kanė hedhur pėr herė tė parė idenė e krijimit tė njė parku nė kėtė fushė, duke menduar se do ti jepte njė dimension tė ri trashėgimisė sonė kulturore. Specialistėt e kėrkimeve nėnujore kanė hedhur njė ide tė qartė, pėr tė ēelur pėr herė tė parė nė Shqipėri, njė muze nėnujore, gjė qė do t'i jepte mundėsi turistėve tė prekin nė thellėsi tė Jonit mjediset arkeologjike, - u shpreh Anastasi, duke shtuar se nė rast se kėto objekte antike dalin mbi sipėrfaqen e detit, atėherė kėto vlera zhduken pėrjetėsisht. Ndėrsa koordinatori dhe nismėtari i projektit, Auron Tare, thotė se po shikohet si domosdoshmėri edhe krijimi i njė Muzeu tė Arkeologjisė nėn ujore qė do ti shėrbente njėkohėsisht turizmit kulturor. Kalaja e Porto-Palermos mund tė ishte baza e shkėlqyer pėr tė krijuar kėtė Muze". Ky ėshtė viti i dytė i projektit tė ekspozitės nėnujore qė udhėhiqen nė kėrkime nga anija Herkules, ku pėr palėn shqiptare drejtor projekti ėshtė dr. Adrian Anastasi dhe atė amerikane dr. Jeff Royal, me kėshilltar shkencor arkeologun Neritan Ceka. Pas rezultateve tė kėtyre kėrkimeve nėnujore, arkeologėt tentojnė tė krijojnė hartėn dixhitale pėr trashėgiminė nėn ujore si dhe identifikimin e relikteve arkeologjike, mė pas pėr tė krijuar njė legjislacion modern pėr mbrojtjen e trashėgimisė nėnujore pėr tė mbėrritur nė pas nė konceptin e muzeut nė kėtė fushė. http://www.gazeta-standard.com/tekst.php?idt=10254 |
![]() |
| Pėrdorimi i ēėshtjes | |
| Paraqitja | |
| |
Tituj tė ngjashėm |
| Ēėshtja |
| Antigonė: Kthehen lojėrat pagane dhe ritet e lashta nga kodmors nė danėn "Shart" Malazezėt plagosin peshkatarin shqiptar nė ujėrat e Bunės nga VNf nė danėn "Aktualitet" Zbulohen dokumente tė reja pėr Shqipėrinė nga mesdimr nė danėn "Tė reja arkeologjike" Varreza tė lashta nė Lofkėnd - Shqipėri nga Shqipe nė danėn "Tė reja arkeologjike" Parfumet mė tė vjetra zbulohen nė Qipro nga mesdimr nė danėn "Tė reja arkeologjike" |