| | Citim: Myslimanėt, a kanė dy xhami!
Pėrpara xhamisė sė Ethem Beut, njė sėrė tezgash ishin vendosur paraditen e djeshme me fletėpalosje pėr miqėsinė shqiptaro-turke. Vetėm 100 metra mė tej, nė xhaminė e Rrugės sė Kavajės, asnjė element i tillė nuk dukej.
Debati i lindur ditėt e fundit nė Komunitetin Mysliman Shqiptar pėrmban njė mori detajesh dhe replikash ndėrmjet dy grupimeve brenda komunitetit. Kreu i kėtij institucioni, Haxhi Selim Muēa, deklaroi pak ditė mė parė se bėhet fjalė pėr dallime mes tradicionales dhe radikales, si dy rryma qė bashkėjetojnė brenda komunitetit, ndėrkohė kundėrshtarėt e tij cilėsojnė absurde diēka tė tillė, duke deklaruar se ekziston njė rrymė qė dėshiron tė mbajė karrigen nė komunitet.
Situata e krijuar nuk ėshtė kaq e lehtė sa duket, sipas pėrfaqėsuesve tė komunitetit. Ata parashtrojnė njė sėrė faktorėsh, si menaxhimi i pronave, drejtimi financiar dhe marrėdhėnia me besimtarėt, qė kanė ēuar nė njė situatė tė tillė. Por, nė asnjė rast nuk flitet pėr ndikime tė jashtme qė mund tė krijojnė pėrēarje brenda Komunitetit Mysliman dhe tė ndryshojnė drejtimin fetar. Myslimanizmi shqiptar ka qenė sipas modelit turk, vetėkuptohet ndikimi pėr shkak tė pushtimit 500-vjeēar. Por pas viteve 90-tė, shumė rryma tė reja dhe ndikime nga Arabia Saudite hynė nė myslimanizmin shqiptar. Ndryshimet mes dy rrymave janė tė dukshme qė nga mjekra e gjatė dhe pantallonat e shkurtuara nė fund dhe deri tek xhamitė e zgjedhura pėr tu falur. Por vetė protagonistėt e dy krahėve nuk tentojnė tė prekin thelbin e ndasisė fetare, ndėrsa merren me ēėshtje procedurale dhe me funksionimin e demokracisė nė zgjedhjen e kreut.
Selim Muēa deklaron se rryma radikale brenda komunitetit vjen nga imamė tė ardhur prej Maqedonie dhe Kosove, ndėrsa kundėrshtarėt e tij bėjnė fjalė vetėm pėr dy vėshtrime tė ndryshme qė ekzistojnė mbi tė njėjtin fenomen. Nė Maqedoni dhe nė Kosovė, nė Komunitetin Mysliman ekziston njė debat i hapur pėr pėrballjen mes myslimanizmit tradicional dhe myslimanizmit tė ri. Ndėrkohė, nė Shqipėri pakkush flet pėr njė fenomen tė tillė. Ndėrhyrje nga Turqia dhe Arabia Saudite?
Por, jo pėr tė gjithė njė dikotomi ėshtė e panjohur. Ish-zyrtarė tė lartė tė administratės publike, duke folur pėr Standard, deklaruan se ekzistojnė ndikime tė jashtme qė krijojnė njė situatė tė tillė brenda komunitetit. Duke ruajtur anonimatin, ata deklarojnė se dy shtete, Turqia dhe Arabia Saudite kanė qenė gjithnjė tė interesuara pėr tė ruajtur ndikimin e tyre brenda Komunitetit Mysliman Shqiptar.
Njė prej tyre tregon se ambasadorėt e Turqisė dhe vendeve arabe kanė qenė nė kontakte tė vazhdueshme me drejtuesit shtetėror shqiptarė, sidomos nė periudhat e zgjedhjeve pėr drejtuesit e Komunitetit Mysliman, si edhe tė institucioneve nė varėsi tė saj, si Medreseja. Madje, konfidencialisht ish-zyrtari shprehet se ndikimi ka qenė disa herė aq i lartė sa edhe pėrfaqėsues tė politikės sė kėtyre vendeve kanė ndikuar nė njė mėnyrė, ose nė njė tjetėr, pėr tė krijuar ekuilibra tė rinj brenda institucionit.
Qeveria e mėparshme ka qenė e predispozuar, sipas tij, qė ti lejojė mė shumė hapėsirė ndikimit turk, e pėr kėtė arsye, ish-zyrtari kujton se njė delegacion i nivelit tė dytė u nis pėr nė Ankara pėr kėtė ēėshtje. Aty na priti vetė Kryeministri Erdogan, i cili anuloi njė takim tė rėndėsishėm pėr tu takuar me ne, rrėfen ish-zyrtari, duke treguar nivelin e rėndėsisė sė rrymave brenda komunitetit dhe prapaskenat qė ekzistojnė nė zgjedhjen e drejtuesve.
Por kėto ndikime duket se do jenė tė destinuara tė jenė gjithmonė nė prapaskenė, pasi vetė pėrfaqėsuesit zyrtarė nuk pranojnė tė flasin pėr kėtė gjė. Gazeta Standard i dėrgoi Komunitetit Mysliman Shqiptar pyetje nė lidhje me rrymat brenda komunitetit dhe ndikimit qė ekziston nga jashtė. Haxhi Selim Muēa nuk u pėrgjigj, ndėrsa Drejtoria e Kulturės nė Komunitet u pėrgjigj zyrtarisht, duke thėnė se situata ėshtė trajtuar gjerėsisht nė media dhe se kryetari i komunitetit, Haxhi Selim Muēa, nuk ka reagime tė mėtejshme pėr kėtė ēėshtje.
Ndėrhyrjet e institucioneve tė jashtme nuk pranohen as nga grupimi kundėrshtar i kreut tė Komunitetit Mysliman. Pyetur nė lidhje me kėtė ēėshtje, Ilir Hoxholli, anėtar i Kėshillit tė Pėrgjithshėm tė Komunitetit, tha pėr gazetėn se njė ndikim i tillė mund tė ketė tė bėjė me institucionin por jo me besimtarėt.
Personat e shtetit kam pėrshtypje se kanė informacione tė marra nga institucioni dhe institucioni po tregon se ekstremizmi shfaqet vetėm kur kėrkohet transparenca, ose kur ka zgjedhje. Kjo e bėn shumė qesharake si proces. Pas akuzave tė serbėve, pėr shqiptarėt e Kosovės dhe maqedonasve pėr shqiptarėt e Maqedonisė, Selim Muēa, u bashkėngjitet atyre. Unė mendoj se Komunitetit Mysliman i ka ardhur koha pėr njė shqiptar tė mirė nė krye tė tij, tha z. Hoxholli. Debati
E ndėrkohė, qė asnjėra palė nuk pranon ndikimin e jashtėm, njė debat i gjerė ėshtė krijuar mbi rrymat brenda Komunitetit Mysliman. Kjo, pas deklaratave tė kreut tė komunitetit, Haxhi Selim Muēės, tė cilat janė kundėrshtuar ashpėr nga njė pjesė e komunitetit. Sipas tė dytėve, brenda komunitetit nuk ekzistojnė dy rryma, por njė grupim njerėzish qė dėshiron pushtetin dhe besimtarėt e thjeshtė.
Ka kundėrshtarė qė po gėnjejnė, manipulojnė dhe pėrēajnė. Disa njerėz nga Kosova dhe Maqedonia po acarojnė situatėn dhe po sulmojnė Komunitetin Mysliman, kishte deklaruar Muēa vetėm pak ditė mė parė. Sė fundmi kanė ardhur disa njerėz nga Kosova dhe Maqedonia dhe thonė se do tė shtrojmė Shqipėrinė. Nga kush do ta shtrojnė Shqipėrinė tonė tė lirė? Kėta kundėrshtarė qė kanė ardhur nga jashtė tė fusin shpatėn.
Por, Ilir Hoxholli thotė se Haxhi Selim Muēa duhet tė jetė mė i pėrgjegjshėm nė deklaratat e tij. Ėshtė e vėrtetė se ka lėshuar njė deklaratė bombė, qė nuk i shėrben as besimtarėve, e as Shqipėrisė, qė po tenton tė hyjė nė BE. Mosha bėn gjithēka. Sot ka dalė me deklaratė dhe ka thėnė se nuk ka ekstremistė, reagoi z. Hoxholli. Ne kemi njė problem vetėm nė lidhje me statutin, ndėrkohė qė Haxhi Selim Muēa e ka parė si njė rivalitet pėr karrige, ndėrkohė qė ne nuk kemi dalė me asnjė kandidatė. Mund tė them se nė Komunitetin Mysliman ekziston vetėm njė rrymė qė ėshtė shumė larg besimtarėve, ėshtė rryma qė dėshiron karrige dhe pushtet.
Divergjenca mes dy grupimeve ka pasur edhe mė parė. Nė vitin 2005, pėr njė muaj rresht nė Komunitetin Mysliman u zhvilluan njė sėrė debatesh nė lidhje me ndryshimet statusore. Nė fund tė kėtyre debateve, mė 15 maj tė atij viti, Kėshilli i Pėrgjithshėm vendosi qė tė mos ndryshojė nenin 2 tė statutit qė pėrmban medhhebin (drejtimin) e Komunitetit Mysliman. Nė kėtė mėnyrė medhhebi Hanafi, qė ėshtė nė fuqi prej periudhės otomane, u ruajt pėr myslimanėt shqiptarė, ēka ishte kėrkuar tė ndryshonte nga shumė anėtarė tė komunitetit. Importi
Ajo ēka krijoi bujėn mė tė madhe pas deklaratave tė kreut tė Komunitetit Mysliman ėshtė prejardhja e personave, qė sipas tij, pėrbėnin elementin radikal. Ai shėnjoi Kosovėn dhe Maqedoninė, dy vende ku debati publik nė lidhje me myslimanėt radikalė, e nė disa raste edhe vehebist ėshtė shumė mė i pėrhapur sesa nė Shqipėri. Nė botėn akademike nė Kosovė dhe Maqedoni debatet vlojnė nė lidhje me myslimanėt jotradicionalė, dhe se sa kjo gjė ndikon pozitivisht a negativisht nė vendet nė fjalė. Pak kohė mė parė, duke folur pėr Standard, zėvendėsrektori i Universitetit tė Prishtinės, z. Luan Ahma, deklaroi se diēka e tillė po merrte pėrmasa tė mėdha nė Kosovė dhe se nė Maqedoni, njė rifondamentalizim i Komunitetit Mysliman ishte duke u formėsuar. Sipas tij, ky grupim ka njė lidhje mbarėshqiptare dhe ndikon e ka kohezion mė tė lartė me myslimanėt shqiptarė nė Kosovė, Maqedoni e Shqipėri, sesa pjesa tjetėr e myslimanėve. Kush do marrė drejtimin
Debati i tanishėm nė Komunitetin Mysliman ka tė bėjė me drejtimin e bashkėsisė. Kundėrshtarėt e Haxhi Selim Muēės deklarojnė se janė njė sėrė faktorėsh qė i bėjnė ti drejtohen gjykatės pėr shpalljen si antistatutore tė datės sė zgjedhjeve. Problemi lindi pak ditė mė parė, kur kryetari i Kėshillit tė Pėrgjithshėm, Ilir Vokshi, njoftoi se zgjedhjet do tė ishin brenda njė 11 ditėve. Anėtarė tė kėshillit kundėrshtuan, duke deklaruar se ishte shkelur statuti. Problemet reale kanė tė bėjnė me shkeljen e statutit. Neni 22 i statutit pėrcakton se 15 ditė pėrpara zgjedhjeve duhet tė lajmėrohemi. Disa thonė se ēbėri njė dy apo tre ditė, por problemi kryesor ka tė bėjė me materialet qė duhet tė studionim. Brenda kėtyre materialeve ėshtė puna qė ėshtė bėrė nė komunitet dhe nėse materialet nuk miratohen, atėherė edhe kryetari nuk miratohet, se ėshtė puna e tij, thotė Ilir Hoxholli, anėtar i kėshillit. Ky ėshtė konflikti dhe nuk ka asnjė konflikt tjetėr. Ne kėrkuam vetėm kėtė pjesė, qė tė dimė se ēfarė do tė diskutohet. Unė edhe sot nuk i di emrat e kandidatėve.
Nė lidhje me kėtė ēėshtje, Komuniteti Mysliman ka reaguar duke deklaruar se po kėrkohen gjėra tė paqena, dhe edhe pse statuti pėrcakton 15 ditė, kjo nuk ka rėndėsi dhe nuk pėrbėn shkelje. Po ēbėri 15-ta e ēbėri 11-ta. Kjo nuk ka ndonjė rėndėsi tė madhe. Kjo ėshtė vetėm sa pėr tu kapur. Nuk ka fare shkelje statuti, nėse nuk ėshtė bėrė lajmėrimi 15 ditė para, por 11 ditė para. Pra, ėshtė respektuar statuti e rregullorja e Komunitetit Mysliman. Nuk ėshtė traditė pajisja me materiale. Nuk ka ndodhur ndonjėherė. Materialet nuk janė dorėzuar, pasi kjo nuk ėshtė traditė, ka deklaruar Ilir Vokshi, kryetar i Komunitetit Mysliman.
Anėtarė tė Kėshillit tė Pėrgjithshėm e paditėn komunitetin dhe tani ēėshtja ėshtė nė gjykatė. Nuk e kuptoj se pėrse nuk e shtynė datėn e zgjedhjeve dhe kaq, se pėrsėri Haxhi Selim Muēa do ishte zgjedhur, pasi ka shumicėn e anėtarėve. Kėshilli i Pėrgjithshėm, parlamenti i myslimanėve ėshtė i ēuditshėm. Selim Muēa zgjedh anėtarėt dhe anėtarėt zgjedhin Selim Muēėn, thotė Ilir Hoxholli. Pronat Debati mė i madh nė gjirin e Komunitetit Mysliman ka tė bėjė me pronat. Komuniteti ėshtė pronari i dytė mė i madh nė vend, pas shtetit shqiptar dhe gjithnjė ka pasur akuza tė ndėrsjellta pėr menaxhimin dhe keqpėrdorimin e pronave. Drejtues tė komunitetit janė akuzuar pėr korrupsion, ndėrkohė qė ata vetė kanė deklaruar se menaxhimi i pronave ėshtė transparent dhe mė i miri i mundshėm.
Grupe nė komunitet akuzojnė drejtuesit pėr njė sėrė rastesh, qė pėrbėjnė shkelje sipas tyre. Kėto raste kanė tė bėjnė me shitje trualli si pronat vakėf, nė krah tė hotel Drinit dhe nė trekėndėshin ku ndodhet Dhoma e Tregtisė, ku ėshtė kėrkuar nisja e procedurave hetimore. Ata gjithashtu akuzojnė se futja nė banka e mijėra eurove tė pėrfituara nga shitja e pronave vakėf, duke marrė prej tyre interesa, pra pėrfitimi me anė tė fajdesė, ėshtė njė akt i ndaluar rreptėsisht nė Islam, sikurse edhe vendosja e pagesės pėr turistėt qė duan tė vizitojnė xhaminė e Ethem Beut.
Ilir Hoxholli thotė se edhe frika e tanishme e drejtuesve tė komunitetit, tė cilėt sipas tij, shkelin statutin, ka tė bėjė pikėrisht me kėto elemente. Haxhi Selim Muēa ka njė hije dyshimi mbi vete. Ne na bėn tė dyshojmė mostransparenca qė tregohet nė rastin konkret me vakėfin te Dhoma e Tregtisė. Unė kėrkova qė tė na shpjegohej nėse ėshtė dhėnė kjo tokė, dhe reagimi ishte ētė duhet ty?. Ndėrkohė qė flitej pėr njė transparencė normale, tė na thuhej qė ėshtė dhėnė me kaq. Unė kam marrė tė dhėna qė ajo tokė ėshtė dhėnė pėr shesh ndėrtimi, qė do tė thotė se ka njė kontratė mes pronarit dhe firmės sė ndėrtimit, thotė ai.
Ndėrkohė qė Komuniteti Mysliman deklaron se nuk ekziston asnjė problem i tillė. Transparenca, sipas tyre, ekziston nė komunitet dhe menaxhimi i pronave ėshtė njė ndėr prioritetet kryesore tė institucionit. Pėrēarja?!
Nė situatėn e krijuar, duket se njė pėrēarje e Komunitetit Mysliman mund tė ndodhė, por kjo hidhet poshtė nga tė dyja palėt. Komuniteti Mysliman deklaron se nuk mund tė ketė pėrēarje, pasi Kėshilli i Pėrgjithshėm merr vendime nė bazė shumice. Ndėrkohė, anėtarėt e tjerė deklarojnė qė nuk do ta njohin kreun e komunitetit nėse ai zgjidhet nga mbledhja e ardhshme nė Kavajė. Sipas tyre, do tė jetė gjykata ajo qė do vendosi nė padinė e paraqitur nga kėta anėtarė.
Nuk besoj se mund tė kemi njė pėrēarje. Kemi njė pėrēarje tė vendosur nga KMSH-ja tashmė prej vitesh, qė nė shumicėn e rasteve nuk pėrfaqėson interesat e besimtarėve. Pra, kemi njė ēarje mes godinės nga njėra anė dhe besimtarėve nga ana tjetėr, tha Ilir Hoxholli. http://www.gazeta-standard.com/tekst.php?idt=16737 | |