Helmimi i Kastriotit

mesdimr · 3.12.2006, 09:35

Citim:

"Simbas historianëve të tij klasikë, në Lezhë Skënderbeu ra i sëmurë dhe vdiq më 17 janar 1468. Datën e ka dhënë Barleti, duke dhënë gabim vitin (1466), me shkakun e cituar sipër: “... e zunë një palë ethe të rënda”. Edhe Franku e përshkruan: “Por u sëmur prej ethesh shumë të forta”, edhe ky me vitin gabim. Muzaka nuk e thotë shkakun e vdekjes, por jep edhe ai vitin gabim: 1466. Edhe Tivarasi/Biemmi: “... e zunë një palë ethe të forta, që e detyruan të zinte shtratin dhe të ndryshonte zbatimin e planit të tij”, edhe ky me vitin gabim.

Si shihet, Muzaka, Biemmi dhe mbas tyre shumë të tjerë janë varur po te Barleti; nga ana tjetër, shkaku i vdekjes i dhënë nga Barleti dhe rimarrë nga shumë ndjekës përkon me “variantin zyrtar” venedikas për këtë vdekje. Ky variant nxirret prej një mesazhi të Ghirardo de Collis-it për Dukën e tij më 12 shkurt 1468: “Skënderbeu kaloi nga kjo jetë; kishte ethet dhe, meqë disa turq teptisën në vend, deshi t’i hipte kalit dhe vdiq brenda tri ditësh”. Të mbahet parasysh se Ghirardo de Collis-i ishte ambasador i Dukës së Milanos pikërisht në Venedik, pra me këtë njoftim ai nuk bënte veçse përsëriste “variantin zyrtar” të Republikës.

Këtë variant ka adoptuar edhe historigrafia zyrtare shqiptare, pa marrë parasysh që ai nuk është i vetmi variant i dhënë prej bashkëkohësve për vdekjen e Skënderbeut.

Në kreun në të cilin kam trajtuar vdekjen e tij kam vënë në dukje se variantet e vdekjes, dhe përkatësisht vdekjes së Skënderbeut janë më shumë se një dhe ato do të duhen numëruar pa parapëlqime për ndonjë “variant zyrtar”. Madje, nëse duhet privilegjuar ndonjëri ndër këto variante, i bie të jetë ai i Volaterranos, bashkëkohës i Skënderbeut, që flet për një “helmim” të lidhur me vizitën e heroit në Romë, çfarë do të përkonte, nga ana tjetër, edhe me një variant të sëmundjes së Skënderbeut në Romë."

A.Plasari - http://www.panorama.com.al/20040702/faqe2/1.htm

Citim:

Edhe Barleti, i cilësuar nga studiuesi Aurel Plasari, një qytetar i Venedikut, që shkruante e botonte në Venedik shkroi në librin tij variantin zyrtar të vdekjes së Gjergj Kastriotit, pra vdekjen nga “ethet”. Por ky nuk mund të quhet varianti i saktë.

...ndërsa më befasuesi mbetet varianti Volaterrano-s, i cili shënonte:“Si erdhi në Romë, (Skënderbeu) u kthye në atdhe ku thuhet se pas pak kohe vdiq i helmuar”, variant që, sipas Plasarit, duhet privilegjuar nisur nga përkimi i fakteve të dala nga burime të ndryshme.

Variantet e vdekjes:

Varianti zyrtar i Venedikut, që u përdor dhe nga Barleti nxirret prej një mesazhi të Ghirardo de Collis-it për dukën e tij më 12 shkurt 1468: “Skënderbeu kaloi nga kjo jetë; kishte ethet dhe, meqë disa turq teptisën në vend, deshi t’i hipte kalit dhe vdiq brenda tri ditësh”.
Ndërsa ambasadorët e dukës së Milanos në oborrin papnor Lorenzo da Pesaro dhe Agostino de’Rossi informonin me saktësi: “... u sëmur këtu nga punceura”.
Markezi i Mantuas njoftohej prej ambasadorit të tij, Giovanni Francesco de Maffei, në Raguzë, për një tjetër variant (i treti) vdekjeje: “PS. Skënderbeu vdiq në betejë me një shigjetë”.
Një variant i katërt i vdekjes/sëmundjes gjendet te Gaspare Veronese, sipas të cilit, Skënderbeu ka vdekur nga “curis et angustia cordis”.
Një variant të pestë të vdekjes/sëmundjes së tij e jep Platyna, sipas të cilit, Skëndebeu ka vdekur nga “taedio et senio confectus”.
Varianti i gjashtë mund të nxirret prej një kalese posaçërisht të rëndësishme të Volaterrano-s në komentarët e tij: “Si erdhi në Romë, (Skënderbeu) u kthye në atdhe ku thuhet se pas pak kohe vdiq i helmuar”.

http://www.panorama.com.al/20040702/faqe2/1.htm

Dhe menjëherë pas kësaj "rastësisht" trojet e Arbërit i kaluan Venedikut, që po aq "rastësisht" lidhi, prej aty, paqe me Portën për tre vjet.

vlug · 3.12.2006, 23:26

Citim:

Vendim i senatit të Venedikut për të zhdukur Kastriotin.

14 Maj 1448
(J. RADONIÇ, Gjuragj Kastriot, 17. Origj. latinisht)

1448, 4 Maj. Mbasi një nënshtetas i ynë, njëri me të kaluar të mirë, praktik dhe i kuptueshëm, e njoftoi zotërimin tonë se mund të gjente mënyrën që mund ta mbyste ose të çonte të tjerë ta mbytnin Kastriotin, armikun tonë, por lyp si shpërblim 100 dukatë në vit, vendosim: t'i përgjigjet se, në qoftë se ai e mbyt me dorë të vet ose me dorën e ndonjë tjetri Kastriotin e lartëpërmendur, jemi gati t'i japim për tërë jetën rrogën e sipërtreguar. E që t'i përvishet më me gëzim kësaj pune, t'i thuhet atij, se do ta vëmë atë në rradhë të parë për çdo favor që kemi mundësi dhe që na duket i përshtatshëm.

Burime të zgjedhura për historinë e Shqipërisë, vëll. II, shek VIII-XV.

Me "mbytje", nuk bëhet fjalë për mbytje me "duar të thata", sepse atë kohë të provoje të vrisje Kastriotin me përpjekje fizike, duhej të ketë qënë marrëzi e vërtetë. Të gjithë e dinin që Kastrioti kishte dalë nga shkollat ushtarake turke, pra... bëhet fjalë për metodën perëndimoro-kristiane... helmimin.

mesdimr · 4.12.2006, 01:53

Urdhri më lart ka kaluar dhe në librin e shkollës së mesme, viti fundit. Helmimi pohohet nga shumë pikëpamje: nga bindja popullore e kohës, nga fakti që familja dhe ushtarakët e besuar të Kastriotit u strehuan menjëherë tek i biri i mbretit Alfons (armik i Venedikut), nga vetë urdhrat makabre të Venedikut, që është më se e natyrshme që duhet të kenë qenë disa të tilla, me rrugë zyrtare ose jo, nga pohimet e shkruesve si Volaterrano, da Pesaro, de Rossi, etj.

Në tekstin shkollor (fq.62) ka dhe këtë:

Citim:

Në qoftë se i lartpërmenduri kont i Shkodrës, me anë të ndonjë lajmëtari të Turkut ka mundësi të bëjë që të zbresin turqit në Shqipëri në dëm të Skënderbeut, sikurse ai vetë na ka shkruar, ne i përgjigjemi dhe e porositim që të vazhdojë këtë punë dhe të bëjë ç'është e mundur që turqit të vijnë në atë vend. Nga ana tjetër, me anë të njerëzve tanë dhe qyteteve që janë në duart tona, ju duhet t'i jepni brenda mundësive ndihmë ushtarake ushtrisë turke, kështu që Skënderbeu të shporret nga Shqipëria, mundësisht edhe nga bota.

(Udhëzim i Venedikut për nxitjen e turqve kundër Skënderbeut, 27 qershor 1448)

Përdorimi i çështjes
Shfaq pamjen për shtyp Dërgoje faqen me postë
Paraqitja
Vijore E ndërthurur E shkallëzuar