Festivali Folklorik Kombëtar, 24-29 shtator 2009

30.1.2009, 12:29

Kanë nisur përgatitjet për Festivalin Folklorik të Gjinokastrës. Një vit më parë Ministria e Turizmit, Kulturës, Rinisë dhe Sporteve shpalli organizimin e tij në datat 24-29 shtator. Dje, në një konferencë për shtyp, ministri Ylli Pango u shpreh se kjo veprimtari shumë e rëndësishme e trashëgimisë shpirtërore kombëtare ka për qëllim ruajtjen, mbrojtjen dhe propagandimin e vlerave më të mira të trashëgimisë sonë shpirtërore, të vlerave etnomuzikore, etnokoreografike, etnografike, të kostumeve popullore, veglave muzikore, riteve, traditave, zejeve, etj., të krijuara prej shekujsh nga populli.

Tashmë ka filluar faza e parë e përgatitjes në të gjithë vendin, e cila përfshin ngritjen e grupeve të punës, kontaktin me grupet popullore, bartësit dhe interpretuesit e trashëgimisë kulturore shpirtërore, organizimin e shfaqjeve dhe ekspeditave, në të gjithë territorin e Qarkut, etj.

http://www.panorama.com.al/index.php?id=24171

10.7.2009, 08:32

Citim:

MTKRS ka vendosur që në këtë Festival grupet përfaqësuese të përbëhen nga 60 artistë

24-29 shtator 2009, Festivali Folklorik Kombëtar

Ministri i Turizmit, Kulturës, Rinisë dhe Sporteve, Ardian Turku, theksoi të enjten, se Festivali Folklorik Kombëtar i Gjirokastrës, synon mbrojtjen e vlerave më të mira të trashëgimisë sonë kulturore në një takim pune me përfaqësuesit e 12 qarqeve të vendit.

Në këtë takim, të zhvilluar në prani të mediave, në mjediset e MTKRS, ministri Turku, duke evidentuar vlerat kulturore që mbart ky festival, i kthyer në traditë, u shpreh se "organizimi i Festivalit Folklorik Kombëtar, Gjirokastër 2009, ka për qëllim ruajtjen, mbrojtjen dhe propagandimin e vlerave më të mira të trashëgimisë sonë shpirtërore, të vlerave etnomuzikore, etnokoreografike, etnografike, të kostumeve popullore, veglave muzikore, riteve, traditave, zejeve, etj., të krijuara prej shekujsh nga populli".

"Ky Festival do të synojë gjallërimin e jetës kulturore të vendit në përgjithësi dhe të qytetit muze të Gjirokastrës dhe zonave rreth saj në veçanti, duke përcjellë tek spektatorët dhe vizitorët vendas dhe të huaj dhe në publikun e gjerë, kulturën popullore që ruhet dhe zhvillohet në hapësirat mbarëkombëtare shqiptare", tha ministri Turku.

Aktualisht, në 12 qarqet është mbyllur faza e parë për prezantimin e tyre në Festivalin Folklorik Kombëtar dhe janë duke bërë përgatitjet e fundit për fazën e dytë, e cila përkon me prezantimin e materialeve përpara një komisioni përzgjedhës. Sipas ministrit të TKRS, i cili njëkohësisht është dhe kryetar i komitetit organizativ të këtij festivali, faza e dytë duhet të përfundojë në fund të muajit korrik.

Deri në këto momente kërkesat janë realizuar plotësisht vetëm nga Qarku i Shkodrës, ndërkohë që Qarku i Elbasanit do të prezantohet më datë 17 korrik, Qarku i Gjirokastrës më 23 korrik dhe Qarku i Vlorës më 24 korrik. Qarqet e tjera si Korça, Fieri, Lezha, Kukësi, Dibra, Durrësi, Tirana dhe Berati ende nuk e kanë caktuar datën e paraqitjes së grupeve të tyre folklorike para Komisioneve Përzgjedhës.

Këtë vit, MTKRS ka vendosur që në këtë Festival grupet përfaqësuese të përbëhen nga 60 artistë, kundrejt 50 që kanë qenë në Festivalet e tjera dhe koha e konkurrimit do të jetë 30 minuta nga 20 minuta që ka qenë më parë. Gjithashtu për t'i ardhur në ndihmë çdo Qarku edhe nga ana financiare, qeveria shqiptare dhe MTKRS ka vendosur që çdo qark të përfitojë një shumë prej 700.000 lekësh, nga 500.000 lekë që ka qenë mundësuar vitet e mëparshme. Kjo shumë do të përdoret për përmirësime të kostumeve popullore, instrumentave dhe paraqitjes sa më dinjitoze të grupit përfaqësues të Qarkut në Festivalin Folklorik Kombëtar.

Ministri Turku ka propozuar gjithashtu që, çdo Qark ditën e shfaqjes së grupit të tij të organizojë edhe panaire të artizanatit dhe kulinarisë karakteristike të tij për një prezantim të të gjitha vlerave kulturore e ekonomike të të gjithë territorit në juridiksion të Qarkut.

"Duke qenë veprimtaria më e madhe e trashëgimisë shpirtërore kombëtare, kërkohet që e gjithë periudha e mbetur të jetë periudha e përgatitjeve dhe veprimtarive të shumta folklorike, si të këngës, valles e melodisë popullore, të cilat do të ndikojnë në gjallërimin e jetës kulturore artistike të të gjithë vendit dhe në afrimin e spektatorëve dhe vizitorëve vendas dhe të huaj në veprimtaritë folklorike gjatë sezonit turistik, për të arritur një organizimin perfekt të Festivalit Folklorik Kombëtar të Gjirokastrës në muajin shtator, si një festë kombëtare të trashëgimisë shpirtërore shqiptare", u shpreh kreu i MTKRS në takimin e djeshëm me përfaqësuesit e 12 qarqeve të vendit. Në këtë takim, për rëndësinë dhe vlerat e këtij Festivali foli edhe Drejtori i Përgjithshëm i Politikave Kulturore në MTKRS, Shaqir Rexhvelaj.

Edhe këtë vit, kjo veprimtari e rëndësishme e trashëgimisë shpirtërore kombëtare do të zhvillohet në datat 24-29 shtator 2009 në Kalanë dhe Qendrën Historike të qytetit muze të Gjirokastrës. Festivali i parë Folklorik Kombëtar i Gjirokastrës u zhvillua në vitin 1968. Pas këtij festivali në kalanë e këtij qyteti është zhvilluar rregullisht, çdo pesë vjet. Në vitin 1995, Festivali Folklorik Kombëtar u zhvillua në kalanë e qytetit të Beratit dhe në vitin 2000 u rikthye përsëri në qytetin e Gjirokastrës.

http://www.rilindjademokratike.com/R...20artist%C3%AB

13.8.2009, 14:32

Citim:

Festivali Foklorik, ngjarje e rëndësishme kombëtare

Drejtor i Përgjithshëm i Politikave në MTKRS, Shaqir Rexhvelaj flet për vlerat e trashëgimisë kulturore

- Zoti Rexhvelaj në Kalanë e mrekullueshme të Gjirokastrës, shpallur tashmë "pasuri kulturore e njerzimit'' e që mbrohet nga UNESCO, nga data 24 deri 29 shtator 2009 do të zhvillohet Festivali Folklorik Kombëtar. Ç'është dhe çdo të thotë për kulturën tonë kombëtare ky festival?

Festivali Folklorik Kombëtar është ngjarja më e madhe e kulturës shpirtërore e kombit shqiptar, prandaj dhe shpesh themi edhe festivali mbarëkombëtar se në këtë manifestim popullor marrin pjesë grupe folklorike nga dymbëdhjetë qarqe të vendit tonë si dhe nga gjithë trevat ku jetojnë shqiptarët, nga Republika e Kosovës, shqiptarët e Maqedonisë, arbëreshët e Italisë, alvanitasit e Greqisë si dhe nga diaspora.

Festivali është një institucion i madh kulturor në vete. Mbështetur në Ligjin 'Për trashëgiminë kulturore'' dhe vendimit të Këshillit të Ministrave 'Për kriteret e shpalljes së konkurseve me karakter kombëtar'', Ministria e Turizmit, Kulturës, Rinisë e Sporteve ka shpallur organizimin e Festivalit Folklorik Kombëtar, i cili zhvillohet çdo 5 vjet në Gjirokastër.

Kjo ministri ka ekskluzivitetin e organizimit dhe promovimit të festivalit, realizimin e të cilit e bënë përmes Qendrës Kombëtare të Veprimtarive Folklorike në bashkëpunim me Institutin e Antropologjisë Kulturore dhe Studimeve të Artit pranë Qendrës Studimore Albanologjike, institucionet e specializuara të Trashigimisë Kulturore, pushtetit vendor, (qarqet, bashkitë e komunat) Drejtoritë Kulturore në vartësi të tyre etj.

-Cili është objekti apo qëllimi i këtij festivali?

Festivali Folklorik Kombëtar i Gjirokastrës ka për qëllim ruajtjen, mbrojtjen dhe propagandimin e vlerave më të mira të trashëgimisë sonë shpirtërore, të vlerave etnomuzikologjike, etnografike, etnokoreografike, të kostumeve popullore, veglave muzikore, ritet dhe zejet etj., të krijuara këto ndër shekuj dhe të transmetuara me fanatizëm, dashuri dhe korrektesë brez pas brezi nga populli shqiptar.

Gjithashtu me organizimin e këtyre shfaqjeve të mëdha popullore siç është Festivali, synojmë gjallërimin e jetës kulturore të vendit në dymbëdhjetë qarqet e tij si dhe të qytetit të Gjirokastrës si një 'sitë' kulturore me përmasa botërore. Gjirokastra nga data 24 deri 29 shtator për rreth një javë do të bëhet kryeqendra e kulturës popullore folklorike mbarëkombëtare. Ajo me madhështinë që e karakterizon do të bëhet arena e krenarisë sonë, ku festvalistët do të shpalosin talentin e tyre virtuoz në të gjitha gjinitë e artit popullor me mjeshtri të papërsëritshme që vetëm ata dijnë ta shprehin nga gurra e pashterrshme shekullore e popullit tonë.

Festivali Folklorik Kombëtar do të jetë në të njëjtën kohë edhe një nxitës dhe promovues i turizmit kulturor si një përparësi e këtij qytetit të gurtë dhe të papërsëritshëm në llojin e vet, duke u vizituar jo vetëm nga vizitorë mbarëkombëtar, por edhe shumë turistë të huaj dhe për këtë qëllim do të përgatitet edhe një spot televiziv në të cilin do të paraqitet në mënyrë sintetike, madhështia e festivalit me bukritë mahnitëse të qytetit dhe të kalasë së Gjirokastrës.

-Sa kohë u është dashur grupeve folklorike të përgatiten dhe si është punuar për të arritur deri në 24 shtator?

Institucionet tona kulturore shkencore, duke u bazuar në statutin e festivalit, por në mënyrë të veçantë Drejtoria e Trashëgimisë Kulturore në Ministri dhe Qendra Kombëtare e Veprimtarive Folklorike kanë një vit që punojnë për kurorëzimin me sukses të këtij festivali.

Duke u bazuar në këtë statut vetë festivali ka Komitetin e vet Drejtues që kryesohet nga ministri dhe që përbëhet nga 15 anëtarë të gjithë personalitete të institucioneve shtetërore dhe kulturore, por ajo që ka rëndësi të theksojmë është përpunimi i kritereve shkencore që u janë dërguar të gjitha qarqeve dhe udhëzimet se si duhet të punohet në terrren me ekspeditat folklorike në qëmtimin e lëndës folklorike, duke patur parasysh të gjitha fazat përgatitore. Dhe gjithë kjo lëndë, këto teza janë ideuar dhe përpunuar nga punonjësit shkencorë dhe pastaj është rënë dakord janë miratuar dhe shprndarë në 12 qarqe të vendit dhe kjo punë e madhe ka nisë që në fillim të muajit nëntor 2008, pra një vit më parë.

Sipas udhëzimeve të përgatitura në Ministri dhe me urdhër të ministrit përgatitjet e Festivalit Folklorik Kombëtar janë ndarë në disa faza:

Faza e parë: Janar-Mars 2009, ka të bëjë me ngritjen e grupeve të punës me specialistë të trashëgimisë kulturore në rang qarku dhe bashkie, organizimi i ekspeditave në zona etno-kulturore të zonave folklorike, takime me bartësit dhe interpretuesit e folklorit muzikor, qëmtimi i vlerave më të spikatura etj.

Faza e Dytë: Prill-Qershor 2009, është ajo e përzgjedhjes së grupeve më të mira në rang qarku nga ekipet shkencore të organizuar nga Qendra Kombëtare e Veprimtarive Folklorike, komisione përzgjedhëse të përbëra nga pesë studiues të fushave të ndryshme të folklorit si etnografë, muzikologë, koreografë, folkloristë, kompozitorë, pra çdo grup apo ekip kishte tre qarqe në mbikqyrje, të cilët mund të them se kanë punuar me mjaft përkushtim dhe përgjegjësi profesionale shkencore si dhe kanë informuar dhe raportuar vazhdimisht mbi ecurinë dhe problemet që kanë hasur në terren, në realizimin me sukses të fomëzimit të grueve folklorike në rang qarku, duke përzgjedhur gjërat më me vlerë të zonave etno-filklorike të qarqeve të vendit.

Në Fazën e Tretë: Korrik -10 Shtator, që është dhe faza të cilën po kalojmë tani, janë përcaktuar dhe miratuar nga komisionet të gjitha grupet folklorike të 12 Qarqeve, të përbëra nga 60 vetë, ato janë në përfundimin e programit të detajuar konkurrues prej 30 minutash, pra, sivjet grupet do të kenë një program konkurues më të gjatë se në festivalet e tjera ashtu si ç'është shtuar dhe numri i pjesëmarrësve për çdo grup. Shumë kujdes në këte fazë udhëheqësit artistikë dhe përgjegjësit e grupeve po i japin kompletimit të kostumeve popullore dhe perfeksionimit të orkestrave, valleve, unifikimit të grupeve. Sipas informacioneve që kemi marrë nga komisionet e kontrollit, por në disa shfaqje kemi marrë pjesë edhe ne mund të shprehemi se të gjitha qarqet e vendit kanë bërë një punë shumë serioze dhe me pergjegjësi. Vetë kryetarët e qarqeve kanë udhëhequr dhe drejtuar të gjitha fazat përgatitore një garanci kjo për një paraqitje mjaft serioze të të gjitha qarqeve. Sigurisht në këtë fazë ku jemi dua të falenderoj të gjithë pjesëmarrësit e artit popullor, krijues, interpretues për përgatitjet shumë serioze dhe në mënyrë të veçantë qarqet Shkodër, Vlorë, Tiranë, por edhe qarqet e tjera.

-Ku jeni me përgatitjet e fazës finale kur na ndan gati dhe një muaj me ngjarjen kryesore kulturore të viti? Ç'farë bëhet me skenën, me dekorin, me foninë, me pritjen e të ftuarve dhe çeljen apo me mirëseardhjen? Si është përgatitur Ministria dhe Bashkia e Gjirokastrës?

Po keni të drejtë. Data 24 shtator nuk është larg; ditë kjo kur do të çelet festivali, për këtë fazë finalizuese janë organizuar të gjitha strukturat e ministrisë: Drejtoria e Trashëgimisë Kulturore, strukturat vartëse të saj, Drejtoria e Buxhetit dhe Financës, Drejtoria Juridike, Bashkia e qytetit të Gjirokastrës, e cila do të jetë mikëpritësja e gjithë festvalistëve.

Vetë ministri zoti Ardian Turku që është njëkohësisht dhe Kryetari i Komitetit Organizativ të Festivalit, zv/ministrja Zana Turku, e ngarkuar për mbarëvajtjen e punëve të festivalit, kanë organizuar takime me kryetarët e qarqeve, por edhe kanë ngritur grupet e punës, të cilat raportojnë rregullisht pranë këtij komiteti për të gjitha problemet që kanë të bëjnë për realizimin e detyrave sipas afateve të caktuara.

Këto ditë p.sh po merremi me zgjidhjen e problemeve të skenografisë së festivalit me foninë, me dekorin me regjinë me prezantimin sa më dijnitoz të grupeve folklorike në skenë, me përfundimin e skenës së festivalit, me listat e të ftuarve, me pronotimet e hoteleve. Siç e shikon, festivali i ngjan një dasme 'gjigande' dhe gjthçka duhet përcaktuar mirë.

Kemi marrë takim me kryetarin e Bashkisë së Gjirokastrës, Flamur Bino, i cili është dhe nën/kryetar i Komitetit Organizativ të Festivalit. Dhe ai ka ngritur grupet e punës, ne kemi një bashkëpunim të ngushtë me ta dhe jemi optimistë që gjithçka do të shkojë shumë mirë.

Dua të nënvizoj se, qeveria Berisha për Festivalin Folklorik Kombëtar ka vënë në dispozicion një buxhet që është më i madh se herët e tjera, por edhe përmasat e këtij festvali janë shtuar si në pjesëmarrje, por edhe në mënyrën e paraqitjes. Megjithatë them që mos t'i konsumojmë që tani të gjitha gjërat le të lemë mundësinë që të keni edhe një shkrim tjetër para fillimit të festivalit.

Ajo që dua të shtoj është se që në fillim thamë se, Festivali do të jetë mbarëkombëtar dhe kjo do të thotë që do të marrin pjesë grupe folklorike nga Republika e Kosovës është Ministria e Kulturës e tyre që do të caktojë se me çfarë do të perfaqësohen.

Gjithashtu, janë shqiptarët e Maqedonisë dhe të Malit të Zi, që me grupet e tyre do të shtojnë bukurinë dhe optimizmin këtij festvali. Sigurisht nuk do të mungojnë srbëreshët, alvanitasit, por edhe grupe nga shqiptarë nga Amerika nga Zvicra dhe pse jo ne po bashkëpunojmë me Drejtorinë e Diasporës në Ministrinë e PJ, që të kemi në festival edhe shqiptarë me banim në Ukrainë dhe Bullgari, por edhe nga ndonjë vend tjetër.

Festivali Folklorik Kombëtar Gjirokastër 2009 do të ketë dhe çmime të ndryshme, sepse ai, na paraqitet edhe si një konkurs me karakter kombëtar siç dhe kemi theksuar në fillim të kësaj interviste. Detajet e këtij konkursi, por edhe shumë risi të tjera mund t'i zbulojmë në një intervistë tjetër.

Është me rëndësi të theksojmë në fund, se data 29 shtator që është dhe dita e fundit e Festivalit Folklorik Kombëtar është e shpallur sipas Ligjit të Trashëgimisë Kulturore dhe që përkujtohet çdo vit me veprimtari nga institucionet tona, por sivjet kjo ditë është krejt e veçantë se kurorëzon madhështinë e këtij festivali.

Por në kuadër të kësaj dite do të përpiqemi të bëjmë të mundur që Komiteti Kombëtar i Trashëgimisë Kulturore Shpitërore të shpallë edhe një listë të 'kryeveprave' të trashëgimisë shpirtërore të vendit tonë, të cilat kanë nevojë të merren nën kujdesin dhe trajtimin e veçantë të tyre nga shteti, jo vetëm për ruajtjen, por edhe transmetimin e tyre të brezat e ardhshëm në mënyrë sa më origjinale.

http://www.rilindjademokratike.com/R...ht/kultura.htm

20.8.2009, 22:54

Citim:

Marshimi i festivalit të Gjirokastrës

Festivali i Gjirokastrës mbërrin në fazën e fundit të përgatitjes së repertorit pjesëmarrës. Deri më tani, specialistët kanë arritur të kualifikojnë pothuajse të gjithë grupet, të cilët pretendojnë të përfaqësohen në edicionin e nëntë të festivalit të Gjirokastrës që zhvillohet në kalanë e qytetit prej guri.

Përgjegjësi i i sektorit të muzikës në Qendrën Kombëtare të Veprimtarive Folklorike, Eduart Nurka, shprehet optimist për përgatitjet e këtij edicioni, i cili pritet të fillojë më 24 shtator e të vazhdojë deri më datë 29.

“Jemi në fazën e tretë, e cila nënkupton mbylljen përfundimtare të programit të festivalit të Gjirokastrës. Komisionet përzgjedhëse në bashkëpunim me qendrën kombëtare të veprimtarive folklorike, kanë qenë prezente në çdo qark ku ka pasur grupe pjesëmarrëse”, - është shprehur Nurka.

Sipas tij, specialistët e fushave të ndryshme të trashëgimisë shpirtërore kanë konstatuar kriteret që ata duhet të përmbushin me kusht që të jenë pjesë e edicionit të nëntë të këtij viti.

“Me kritere kuptohen udhëzimet shkencore, ku udhëheqësit artistikë të grupeve të qarqeve përkatëse duhet të bazohen për të përzgjedhur repertorin. Këto kushte parashikojnë që materialet pjesëmarrëse duhet të jenë këngë, valle rituale burimore të padeformuara nga stilizimet e kohës, ku përfshihen ndërhyrjet me metoda të ndryshme kompjuterike, por edhe ato individuale të kompozitorëve, apo koreografëve të ndryshëm”, - thotë ai duke marrë si shembull konkret ndryshimin e lëvizjeve të valles tradicionale të një qarku.

Pra, devijimi në plastikën e koreografisë eliminon anëtarësimin në festival, sipas rregullores përmbushëse.

Faza e tretë

Aktualisht, sipas përgjegjësit të sektorit të muzikës në Qendrën Kombëtare të Veprimtarive Folklorike në këtë eveniment, i cili organizohet një herë në pesë vjet në kalanë e Gjirokastrës, të gjitha grupet që do të marrin pjesë duke u nënshtruar provave intensive.

Po ashtu, ai bën me dije se një ndër detyrimet e bartësve të repertorit të këtij edicioni është edhe lançimi i materialeve folklorike në publik në mënyrë paraprake. Sipas Nurkës, plotësimi i këtij kushti perfeksionon më shumë repertorin.

“Midis datave 25 gusht dhe 10 shtator çdo qark është i detyruar të japë një koncert përfundimtar në qarkun e tij në një sallë, shesh, apo kala qoftë ajo, me repertorin me të cilin do të përfaqësohet në festivalin e Gjirokastrës. Momentalisht provat kanë filluar në qarqet përkatëse. Qëllimi i këtyre koncerteve është perfeksionimi i repertorit. Po ashtu duke e shfaqur atë gjerësisht në zonën e tyre i jep më shumë mundësi komisionit përzgjedhës për të pasqyruar vërejtjet që garantojnë cilësinë e lartë artistike që ne pretendojmë për këtë festival”, - pohon Eduart Nurka, duke shtuar se grupet në këtë mënyrë shmangin të gjitha “defektet” që ata kanë ndeshur gjatë fazave paraardhëse.

Paraprakisht, organizatorët kanë kaluar dy fazat e para ku njëra i përkiste fazës përgatitore në mënyrë “teorike”, ndërsa e dyta parashikonte përzgjedhjen e repertorit.

Përgatitjet e festivalit të Gjirokastrës kanë filluar që në shtator të 2008-ës, kur është bërë edhe shpallja me vendim të ministrit të MTKRS, pasi në bazë të statusit të festivalit të Gjirokastrës vendimi duhet marrë një vit para edicionit. Që në këtë fazë fillon edhe përgatitja e festivalit, duke dërguar komisionerin përzgjedhës nëpër të gjitha qarqet ku grupet do të marrin pjesë në festival bashkë me çdo kriter të nevojshëm.

Komisioni përzgjedhës përbëhet nga 20 specialistë të fushës, ku mes tyre janë folkloristi i njohur prof. dr Agron Gjagolli, kostumografia Afërdita Onuzi, prof. dr Yllka Selimi, Miaser Dibra, muzikologu Xhihan Xhihani, muzikologu prof. dr Fatmir Hysi, e shumë emra të tjerë. Këto janë personalitete që në çdo qark kryejnë përzgjedhjen e repertorit bazuar në kriteret e mësipërme.

Marrin pjesë 12 grupet e qarqeve të Shqipërisë si dhe grupe nga Kosova, shqiptarët e Maqedonisë, Malit të Zi, grupe nga diaspora si SHBA, Zvicra, Greqia etj.

Prurjet

Ndonëse edicioni i nëntë i organizimit, prurjet më të mëdha vijnë kryesisht nga moshat e pjekura. Qëllimi kryesor i festivalit të Gjirokastrës është absorbimi i moshave të reja, të cilat edhe do të trashëgojnë vlerat kombëtare të folklorit në këngë, valle.

Gjatë këtij edicioni të rinjtë kanë treguar një interesim të konsiderueshëm në pjesëmarrjen e folkut. Këtë e ka konstatuar edhe vetë përgjegjësi i sektorit të muzikës në QKVF, i cili thotë se “jemi të kënaqur sa u përket prurjeve të këtij edicioni, pasi përveç moshave të vjetra që mbartin edhe një eksperiencë më të gjatë në këtë fushë, kanë qenë edhe të rinjtë ata që janë treguar të interesuar për të marrë pjesë. Një ndër kriteret e pjesëmarrësve është edhe përfaqësimi i moshave të reja, pasi qëllimi kryesor i festivalit është jo vetëm të shfaqë vlerat, por edhe të transmetohen brez pas brezi tek të rinjtë. Me prurje të reja nënkuptojmë vlera të reja që nuk janë shfaqur më përpara në festivalin e Gjirokastrës, vlera të cilat mund të jenë edhe shumë të hershme, por që janë zbuluar edhe në kohët e fundit”.

Ai vijon duke treguar se po ashtu ka pasur edhe një larmi zhanresh, duke nisur që nga epika, lirika, këngë e vallë instrumentale e rituale.

“Ne kemi këmbëngulur më shumë në këtë të fundit, pra ritualet duke qenë se janë një pjesë shumë domethënëse e trashëgimisë sonë shpirtërore”, - thotë Nurka.

Ajo çka shqetëson më së shumti pjesëmarrësit bashkë me organizatorët është pajisja me elementë të ndryshëm të kostumografisë.

“Për të bërë një kostum popullore duhen fonde të mëdha, nuk është aq e thjeshtë. Ky është edhe qëllimi i fazës së tretë, pra u jep kohë dhe mundësi grupeve për të përmbushur kushtet e nevojshme”, - sqaron përgjegjësi.

Grandi i akorduar prej Këshillit të Ministrave rrumbullakos shumën prej 500 milionë lekësh të vjetra. Sipas Nurkës, kjo ka qenë një shifër e mjaftueshme në organizimin e edicionit të nëntë të festivalit të Gjirokastrës, i cili pritet të zhvillohet nga data 24-29 shtator e këtij viti.

http://standard-al.com/tekst.php?idt=20700

13.9.2009, 06:19

Citim:

Kukësi, Hasi e Tropoja paraqesin numrat përfaqësues për në Festivalin e Gjinokastrës

Festivali tradicional shqiptar që zhvillohet në Gjirokastër do të nisë javën e aktiviteteve në fund të shtatorit 2009, me pjesëmarrjen e grupeve folklorike të 12 qarqeve të vendit, si dhe Kosovës, Maqedonisë, Malit të Zi, Çamërisë, arbëreshët e Italisë e deri edhe grupi folklorik i shqiptarëve të Ukrainës.

Pikërisht në këtë kuadër, grupi i ekspertëve të Ministrisë së Kulturës me koreografin Rexhep Çeliku, studiuesin e folklorit dr. Fejzulla Gjabri etj., ka udhëtuar të premten në Kukës, ku ka ndjekur në sallën e pallatit të kulturës shfaqjen në skenë të numrave të përgatitur nga rrethet Kukës, Has dhe Tropojë, për pjesëmarrjen në Festivalin e Gjirokastrës.

Këshilli i Qarkut të Kukësit, me një fond prej 1.4 milionë lekësh, të vënë në dispozicion nga qeveria për këtë qëllim, ka grupuar në Kukës artistët popullorë.

Sipas ekspertëve, ata u kanë kushtuar vëmendje elementëve burimorë të këngës, të valles, të kostumeve dhe çdo elementi tjetër të etnografisë.

Specialistët thanë se ishin të befasuar me disa elementë të rinj burimorë që do të sillte grupi i Qarkut të Kukësit, në mënyrë të veçantë disa prej valleve, si dhe një interpretim i këngës majëkrahut si element mjaft i vjetër i komunikimit jo vetëm artistik.

Të interpretuar nga Isuf Nezir Zela, me të vëllain dhe të bijtë nga fshati Begaj i Tropojës, kënga e majëkrahut, e njohur edhe më herët në skenat shqiptare, i jepte aktivitetit ngjyrime tipike të folkut tradicional shqiptar të trevave të veriut.

Majëkrahu këndohet së paku nga dy rapsodë pa përdorur instrumente, me një qëndrim të caktuar me njërën dorë te veshi e tjetrën përpara, që tregon horizontet. Nga Tropoja u veçuan vallja dyshe ritmike, një lirikë e Krasniqes e interpretuar nga Dali Metalia me partnerë, "Vallja e nuses dhe e vajzave", e cila do t‘i japë Festivalit të Gjirokastrës elegancën e bjeshkëve të Tropojës.

Vallet dominonin edhe për grupin e Kukësit, ku u demonstruan elemente të reja burimore nga valltarët e vjetër, por edhe të rinj. Vallja "Shkrepëza dhe e përpjeta" sjell në skenë një ritëm luftarak shumë të vjetër të zonës.

Valltarët në një moment rrahin tokën me pëllëmbën e dorës, luftojnë me shpata. Po ashtu, një valle me motive "Lume e vajzave" në formën e petales së luleve që shpërthejnë, ishte një risi e këndshme.

Artisti Rexhep Çeliku tha se nga grupi i Kukësit pret një përfaqësim dinjitoz në Gjirokastër. Edhe Rrethi i Hasit pritet të përfaqësohet me një numër koreografik, si dhe një instrumentale.

U konfirmuan gjithashtu edhe grupi i këngëtarëve Halili, Dida e Voka, me një këngë lirike, "Moj e mirë-o". Grupi folklorik i Qarkut të Kukësit do të ketë në përbërje rreth 60 artistë, të cilët do të shpalosin vlerat folklorike të krahinës në 30 minuta, të ndarë mes Kukësit, Tropojës dhe Hasit.

http://www.gazeta-shqip.com/artikull.php?id=70945

15.9.2009, 03:24

Citim:

Festivali Folklorik, me 900 artistë

Festivali Folklorik i Gjirokastrës do të nisi më 24 shtator dhe përgjatë një jave në skenën e kalasë shekullore të qytetit në jug të vendit artistë popullorë nga i gjithë vendi dhe diaspora do të shpalosin meloditë, këngët, vallet që janë ruajtur brez pas brezi. 900 artistë nga 12 prefekturat e Shqipërisë dhe diaspora do të marrin pjesë në këtë festival tradicional.

Ndërsa është vendosur edhe se cilët do të jenë anëtarët e jurisë. Krahas konkurrimit, gjatë ditëve të aktivitetit do të zhvillohen tryeza shkencore, ku do të diskutohet për problemet e folklorit e festivalit, si edhe do të ketë promovime botimesh të kulturës popullore.

Përgjatë ditëve të tij do të zhvillohet edhe një tryezë diskutimesh mbi kulinarinë (tradita e gatimit sipas trevave), ekspozita të veshjeve tradicionale, ekspozita të librit etj.

Ndryshe nga edicionet e kaluara, këtë vit është shtuar koha e konkurrimit në skenë, nga 20 minuta që ishte në festivalin e kaluar, këtë edicion do të jetë 30 minuta. Për të ruajtur raportet në zhanret e folkut, është synuar në prurjet e riteve pagane, pasi aty është edhe baza e fillesës origjinale të folklorit.

Të gjithë artistët pjesëmarrës janë të detyruar të ngjiten në skenë vetëm me kostumet e krahinës që përfaqësojnë, duke qenë se nga buxheti i shtetit është dhënë një fond enkas për të siguruar dhe për të prodhuar kostume popullore.

Skena e festivalit si ngaherë do të jetë kalaja shekullore e Gjirokastrës, që shtrihet në këmbët e Malit të Gjerë. Festivali Folklorik Kombëtar është zhvilluar fillimisht në qytetin e Tiranës, në vitin 1957.

http://www.gazetaexpress.com/index.p.../15236/C6/C23/

mesdimr · 15.9.2009, 03:37

Vendosja kalendarike e Festivalit përkon me festivalin e Ditës së Dimrit (23 shtator dhe javën që pason) në Hyllveg.

21.9.2009, 04:50

Citim:

Të fundit që e kanë përcjellë si trashëgim "majekrahun", një nga këngët më të vjetra të mbërritura deri në ditët tona si dëshmi e riteve pagane shqiptare, kanë qenë Malësia e Madhe me jehonën e rrethimeve të Shkodrës së shekullit XV, Malësia e Gjakovës

"Majekrahu", një perlë e rapsodisë shqiptare
Isuf Zela

Nga këngët më të vjetra të mbërritura si dëshmi e riteve pothuajse pagane shqiptare është kënga e cilësuar si "majekrahu". Me ndryshimin e mënyrës së jetës, një komunitet i caktuar ndryshon deri diku edhe shprehjen artistike, duke lënë prapa një fond të caktuar sistemesh të valleve, këngëve dhe sjelljes.

"Majekrahu" ka qenë një element i zakonshëm komunikimi jo vetëm artistik i shqiptarëve të Veriut, një mjet komunikimi artistik që me fillimin e shekullit XX duket sikur nisi të zhdukej disi... së paku si funksion informativ. Me përfundimin e periudhës heroike, edhe "majekrahu" nisi të përdorej, këndohej më rrallë, aq rrallë sa tashmë është shumë e vështirë të gjesh një interpretues të zotin që të dijë të përcjellë jo vetëm emocionet, por edhe vetitë artistike të saj.

Të fundit që e kanë përcjellë si trashëgim "majekrahun" kanë qenë Malësia e Madhe, me jehonën e rrethimeve të Shkodrës së shekullit XV, Malësia e Gjakovës me epokën heroike të Rilindjes, etj.

Në këtë të fundit, kryesisht në Rrethin e Tropojës, ekipe të ndryshëm ekspertësh të kulturës në ekspeditat e tyre në gjysmën e shekullit XX kanë fiksuar gjendjen reale të "majekrahut", kënga e cila në fundit e shekullit XX dhe fillimin e shekullit XXI ndodhet pothuajse në venitje.

E me gjithë peripecitë dhe përpjekjet për të mos humbur, "majekrahu" jetoi dhe jeton ende, ndoshta jo si dikur, por si një jehonë e asaj kohe. Një nga bartësit e fundit të traditës së këngës "majekrahu" në Tropojë e ndoshta më gjerë është Isuf Nezir Zela, 60 vjeç, nga fshati Begaj.

Në fushatën e përgatitjeve për Festivalin Folklorik të Gjirokastrës, Isufi ra në sy të specialistëve pikërisht me "majekrahut", i cili e ka kënduar për 40 vjet. Ka nisur fillimisht nëpër dasma e më pas kur ra në sy për aftësitë e tij, u përzgjodh për ta kënduar edhe në kuadër të festivalit "Sofra Dardane" që zhvillohet në Tropojë.

"Rreth 40 vjet e kam kënduar ‘majekrahun‘ nëpër dasma të Malësisë Gjakovës, nëpër miq", thotë Isufi, duke shtuar se e ka nisur që kur ishte 20 vjeç në odat e atëhershme.

"Që fëmijë më ka tërhequr ‘majekrahu‘, por kjo lloj kange don za burri, nuk është e lehtë. Duke dëgjuar gjyshin që herët në fëmijëri dhe më pas babën, mendova se mund t‘ia dilja dhe këndova, aty njerëzit më thanë se kisha dalë mirë, madje dy-tre vetë i pashë që ishin përlotur", tregon me emocione Isufi fillimet e veta të interpretimit të ‘majekrahut‘.

Kjo është një pjesë shumë e veçantë interpretimi, ka një ritëm të caktuar të thirrjes me pasthirrmat jooo..., pooo... (në raste të tjera si dhe zona të tjera me pasthirrmat moreee,) me vendosjen e njërës dore te veshi, ndoshta si një interferencë gati hyjnore sugjestionuese që krijohet gjatë interpretimit.

E pyes Isufin se sa e vjetër është kënga që do të këndojë në festival, e ai përgjigjet: "Me qindra vjet, e ka këndu baba im dhe gjyshi, unë e kam mbrritë gjyshin tim që ka këndue dhe më ka pasë thanë se e kishte dëgjue ‘majekrahun‘ prej babës dhe pre gjyshit të vet, si me ta thanë, me qindra vjet".

Ai shton se "majekrahu" i takon kohërave kur nuk ishin veglat muzikore dhe se nëpërmjet kësaj kënge njerëzit kanë përcjellë te të tjerët, te dëgjuesit informacion, kryesisht luftarak po që ka të bëjë me luftën dhe me ngjarje shumë të mëdha. Një varg i saj thotë: "Ali Ibra ka mbledhë ushtri, jooo, pooo...".

"Majekrahu" ka tekste tepër të shkurtra, thjesht kumton një informacion të caktuar dhe shoqërohet me pasthirrmat që dramatizojnë ngjarjen dhe i japin asaj jehonën e së papërsëritshmes. Njerëzit emocionohen aq shumë me "majekrahun" sa lotojnë në heshtje, në mënyrë të veçantë të vjetrit, që siç ka vërejtur një studiues, duke dëgjuar "majekrahun" njerëzit qajnë bëmat e tyre të konsumuara apo të munguara.

Teksa flet për "majekrahun", Isufi bëhet serioz, tiparet e portretit të tij duket sikur natyra i ka gdhendur posaçërisht për këtë këngë kushtrim, për këtë element të rrallë folklorik, të trashëguar që nga kohërat antike. Rapsodi tregon se përveç kumtit të luftës, "majekrahu" përcjell edhe momentet solemne të dasmave, apo ngjarjeve të tjera të gëzueshme të njeriut, përfshi edhe përkujtimin e një të vrari në luftë apo një vdekjeje e ngjashme tragjike.

"‘Majekrahu‘ shënon hapjen e dasmës, shënon edhe kulmin e shfaqjes së dasmës apo të fejesës, për shembull kulmin e gëzimit kur hyn nusja në odë apo kur jepet dora e çikës (vajzës) nga babai, ku më pas njerëzit qesin edhe në pushkë" thotë Isufi, duke sjellë në kujtesë ceremonitë familjare malësore ku ai ka kënduar, apo ka luajtur "majekrahun".

Në familjen Zela në Begaj të Tropojës këndojnë edhe të tjerë, madje edhe në aktivitetin fundit, në përgatitjet për Festivalin Kombëtar të Gjirokastrës ai këndon me vëllain e vet, Shabanin dhe nipin, Burimin.

Duhet shënuar se përveç "majekrahut" ata këndojnë edhe këngë të tjera, pra gjini të tjera të këngës, kryesisht epike. Edhe në këto të fundit ndihet dhimbshëm jehona e shqetësimeve të kahershme shqiptare, bashkimi i kombit.

Një këngë me të cilën Zelët konkurruan paraprakisht, përveç "majekrahut", ishte ajo me titull "Amanet vllazën shqiptarë", që ngrinte në kult vdekjen, luftën për lirinë e trojeve etnike. Në morinë e zhurmshme të muzikës që dëgjojmë çdo ditë, me imitime të bërtitjeve vajtuese të popujve të lindjes, në morinë muzikës ordinere që të gjen kudo në kafe, në furgon, në pazar..., "majekrahu" vjen e rrallë dhe e bukur si një perlë, e thjeshtë dhe dëshmuese si një relikte unike e jetës së të parëve tanë.

"Që fëmijë më ka tërhequr ‘majekrahu‘, por kjo lloj kange don za burri, nuk është e lehtë. Duke dëgjuar gjyshin që herët në fëmijëri dhe pas babën mendova se mund t‘ia dilja dhe këndova, aty njerëzit më thanë se kisha dalë mirë, madje dy-tre vetë i pashë që ishin përlotur", tregon me emocione Isufi fillimet e veta të interpretimit të ‘majekrahut‘"

http://www.gazeta-shqip.com/artikull.php?id=71491

22.9.2009, 16:55

Citim:

900 artistë në Festivalin Folklorik të Gjirokastrës

Evenimenti mbarëkombëtar zhvillohet nga 24 shtatori në kalanë e qytetit të gurtë. Rreth 180 artistë kosovarë do të prezantojnë lojra, këngë dhe vallet popullore

Mbi 900 artistë shqiptarë do të mblidhen për një javë në kalanë e Gjirokastrës ku më 24 shtator do të nisë zhvillimin e tij Festivali Folklorik Kombëtar. Mes risive të ndryshme të këtij viti, vlen të theksohet se përveç Maqedonisë, Malit të Zi e Diasporës, Kosova do të përfaqësohet me 180 artistë në këtë event folklorik mbarëkombëtar shqiptar që zhvillohet një herë në çdo katër vjet dhe që përbën ngjarjen më të madhe sa i takon traditës, folkorit, etnografisë, këngëve, valleve dhe lojrave popullore.

Synimi kryesor i këtij festivali mbetet krahas prezantimit të traditës dhe zakoneve popullore shqiptare, ruajtja e tyre dhe zhvillimi e pasurimi me elementë të rinj të ditëve të sotme.

Sivjet, FFK ka ndryshime sa i takon kritereve të konkurimit; grupet folklorike pjesëmarrëse do të kenë në përbërje të tyre nga 10 artistë më shumë se më parë, ndërkohë që edhe koha e paraqitjes, nga 20 minuta që ka qenë në të kaluarën tashmë është bërë 30 minuta për secilin grup.

Është e detyrueshme për artistët dhe ansamblet e 12 rajoneve të Shqipërisë por edhe të diasporës që të ngjiten në skenën e improvizuar të kalasë së Gjirokastrës me kostumet karakteristike të trevës që përfaqësojnë.

http://www.gazeta-albania.net/news.php?id=20688

23.9.2009, 06:39

Citim:

Festivali Folklorik, grupi i Fierit me materiale të pashfaqura më parë

Grupi që do të përfaqësojë Qarkun e Fierit në Festivalin Folklorik të Gjirokastrës, që do të nisë në 24 shtator në Kalanë e qytetit muze, do të prezantohet në këtë eveniment kulturor me materiale folklorike të pashfaqura më parë.

Drejtuesi artistik i këtij grupi, Nikollaq Bulo, tha për ATSH-në se, "grupi i Qarkut të Fierit do të paraqitet me një repertor prej 12 numrash, ku si më të spikaturat veçohen vallja myzeqare e vajzave të grupit të Semanit, vallja e burrave të grupit të Fier-Sheganit, Lushnje si dhe këngët e grupit të Mallakastrës, një pjesë e të cilave janë krijime të pashfaqura më parë".

Sipas tij, pjesët e pashfaqura janë krijime orgjinale që ruajnë karakteristikat e krahinave dhe janë pasuruar me elementë të rinj.

Grupi folklorik i Qarkut të Fierit përbëhet nga rreth 60 artistë, të cilët do të përcjellin në festivalin e Gjirokastrës larminë e këngëve, valleve, instrumenteve, kostumeve karakteristike të zonave të Fierit, Lushnjes dhe Mallakastrës.

Për të përcjellë një program sa më të larmishëm folklorik, sqaroi drejtuesi Bulo, është harmonizuar raporti mes vajzave e djemve, artistëve të rinj e atyre më të vjetër. Ai veçon grupin e valleve të Fier-Sheganit si një grup i konsoliduar nga më të mirët në trevën e Myzeqesë, i cili dallohet për një dinamizëm dhe elegancë.

"Programi prej 30 minutash i grupit fierak do të jetë mjaft i larmishëm, pasi çdo numër do të sjellë diçka të re dhe në tërësinë e tyre do të përcjellë denjësisht folklorin e kësaj treve", siguroi Bulo.

Në folklorin e zonës së Fierit spikasin këngët iso-polifonike të ngjashme me strukturën e traditës së Labërisë, veçse kënga e tyre është më e shtruar dhe dallon më shumë marrësi i këngës dhe jo hedhësi. Veçanërisht, Mallakastra ka dhënë dhe ka marrë me Labërinë dhe këngët e kësaj zone kanë ndikime të forta prej saj.

http://www.rilindjademokratike.com/R...or/kultura.htm

mesdimr · 27.9.2009, 16:19

Megjithë dëshirën e mirë të grupeve të ndryshme Festivali me sa përjetum 3 ditët e para vujti rëndë nga mosorganizimi i (mos)organizatorëve dhe mungesa totale e interesit nga ana e gjinokastritëve. Veç kaosit, edhe fonia në skenë ishte copë-copë, sa ia shkatërroi këngët gati gjithë grupeve. Mungonin për fare veprimtaritë shoqëruese gjatë 3 ditëve të para si në kështjellë ashtu dhe në qytet. Gjithashtu dhe futja e muzikës popullore/qytetare jevgo-aziatiko-orientale-fetare (Elbasani) e fetarizimi terminologjik (Shkodra, Elbasani) në këngë që në thelb ishin pagane i dha shkelmin folklorit shqiptar dhe na i solli zorrët në gojë.

Paraqitje të mirë në kushte të tilla, për aq sa vlejti, bënë Vlora, Tropoja, arbëreshët dhe ansambli "Vatra" nga Zvicra.

30.1.2009, 12:29	#1
Anëtarësuar: 5.2008	Festivali Folklorik Kombëtar, 24-29 shtator 2009 Kanë nisur përgatitjet për Festivalin Folklorik të Gjinokastrës. Një vit më parë Ministria e Turizmit, Kulturës, Rinisë dhe Sporteve shpalli organizimin e tij në datat 24-29 shtator. Dje, në një konferencë për shtyp, ministri Ylli Pango u shpreh se kjo veprimtari shumë e rëndësishme e trashëgimisë shpirtërore kombëtare ka për qëllim ruajtjen, mbrojtjen dhe propagandimin e vlerave më të mira të trashëgimisë sonë shpirtërore, të vlerave etnomuzikore, etnokoreografike, etnografike, të kostumeve popullore, veglave muzikore, riteve, traditave, zejeve, etj., të krijuara prej shekujsh nga populli. Tashmë ka filluar faza e parë e përgatitjes në të gjithë vendin, e cila përfshin ngritjen e grupeve të punës, kontaktin me grupet popullore, bartësit dhe interpretuesit e trashëgimisë kulturore shpirtërore, organizimin e shfaqjeve dhe ekspeditave, në të gjithë territorin e Qarkut, etj. http://www.panorama.com.al/index.php?id=24171

Përdorimi i çështjes
Shfaq pamjen për shtyp Dërgoje faqen me postë
Paraqitja
Vijore E ndërthurur E shkallëzuar

15.9.2009, 03:37	#7
mesdimr Anëtarësuar: 8.2006	Vendosja kalendarike e Festivalit përkon me festivalin e Ditës së Dimrit (23 shtator dhe javën që pason) në Hyllveg.

27.9.2009, 16:19	#11
mesdimr Anëtarësuar: 8.2006	Megjithë dëshirën e mirë të grupeve të ndryshme Festivali me sa përjetum 3 ditët e para vujti rëndë nga mosorganizimi i (mos)organizatorëve dhe mungesa totale e interesit nga ana e gjinokastritëve. Veç kaosit, edhe fonia në skenë ishte copë-copë, sa ia shkatërroi këngët gati gjithë grupeve. Mungonin për fare veprimtaritë shoqëruese gjatë 3 ditëve të para si në kështjellë ashtu dhe në qytet. Gjithashtu dhe futja e muzikës popullore/qytetare jevgo-aziatiko-orientale-fetare (Elbasani) e fetarizimi terminologjik (Shkodra, Elbasani) në këngë që në thelb ishin pagane i dha shkelmin folklorit shqiptar dhe na i solli zorrët në gojë. Paraqitje të mirë në kushte të tilla, për aq sa vlejti, bënë Vlora, Tropoja, arbëreshët dhe ansambli "Vatra" nga Zvicra.