Dita e Verës, 14 mars 2009

Të shtunën në shtetin Perëndimor kremtohet 14 marsi, Dita e Verës, që hap festivalin e lashtë njëjavor pagan drejt barasnatës së pranverës të 21 marsit. Në Tiranë festa do të fillojë të shtunën paradite në sheshin "Skënderbej" me këngët dhe vallet e ansamblit "Tirana". Më pas, akrobatë dhe klounë nga Cirku i Tiranës do të argëtojnë fëmijët e pranishëm, ndërsa Banda e qytetit do të mbajë si dhe vjet rrugëtimin në shëtitoren qendrore, ku qytetarët do të gjejnë edhe këndin e gatimeve shtëpiake të zonës, që do të jepen për shijim nga një grup amvisash të qytetit të Tiranës, bashkë me recetën e gatimit.

Lulishtja "Skënderbeu" do të jetë e gjitha e fëmijëve, që nga mesdita, ndërsa shëtitorja qendrore do të kthehet në një panair argëtues, me kënde dhe streha ku do jenë të pranishëm dhe librat e shtëpive botuese shqiptare.

Në parkun "Rinia" do të vendoset një sistem karaoke, duke i ftuar të gjithëtë bëhen protagonistë të këngës, ndërsa më poshtë para hotel "Rogner"-it do të zhvillohet dhe një sfilatë veshjesh nga stilistë profesionistë rreth orës 11 dhe më vonë rreth orës 13:30. Sakaq sheshi përpara korpusit do të shndërrohet në një hapësirë për të apasionuarit pas skejtbordit dhe grafitit.

Në mbrëmje në zonën e ish-Bllokut do të krijohet një brez festiv i quajtur "Rock-Zone", kushtuar muzikës rrok. Koncerti do të fillojë në orën 20:00, me grupe shqiptare dhe të tjera evropiane. Kjo do të jetë dhe veprimtaria mbyllëse nga ana e bashkisë për festimet e Ditës së Verës 2009, për kryeqytetin e shtetit Perëndimor.

http://www.gazeta-shqip.com/artikull.php?id=60465

Ndeshjet e kampionatit shqiptaroperëndimor, të programuara për të shtunën në orën 15:00, do të zhvillohen ditën e diel në të njëjtën orë. Lajmin e ka bërë të ditur shefi i sektorit të garave në Federatë, Ilir Shulku. Ai ka sqaruar se për shkak se të shtunën festohet Dita e Verës, policia e ka të vështirë të përgjigjet dhe për mbarëvajtjen e ndeshjeve.

http://www.panorama.com.al/index.php?id=25763

Të gjithë duke festuar Ditën e Verës. Sot qytetarët do të kenë mundësi të bëhen pjesë e një sërë veprimtarish. Për t’u krijuar sa më shumë hapësira, shëtitorja "Dëshmorët e Kombit", sheshi “Nënë Tereza”, rruga “Dëshmorët e 4 Shkurtit” dhe “Ismail Qemali” do të jenë të bllokuara deri pasdite vonë. Për të pestin vit radhazi, Dita e Verës festohet edhe në Tiranë.

Tradita e hershme pagane, që simbolizon ardhjen e stinës së ngrohtë, mbush në 14 mars të gjitha rrugët dhe sheshet kryesore të kryeqytetit. Aktivitete të larmishme janë organizuar nga bashkia për t’i dhënë sa më shumë ngjyrë ditës së sotme. Banda e qytetit, ansambli “Tirana”, këndi i fëmijëve dhe koncerti i madh në orën 12:00, janë të përhershme, por këtë vit kjo festë sjell edhe risi të tjera.

Muzika në skenat e zonës së bllokut do të jetë rrok, duke qenë se është rryma më e preferuar e momentit. Festimet e Ditës së Verës në kryeqytet këtë vit mbështeten edhe nga Ambasada çeke, hollandase dhe dane, të cilat kanë kontribuar për ardhjen e grupeve të huaja të rrokut për këtë festë.

Festimet do të nisin rreth orës 10 me veprimtari për të gjitha moshat, duke mos lënë mënjanë edhe gatimet tradicionale të kësaj feste.

http://www.panorama.com.al/index.php?id=25965

mesdimr

mesdimr

Duhet theksuar dhe një herë që dt. 14 mars thjesht hap festivalin njëjavor të pjellorisë dhe rilindjes së natyrës, duke çuar drejt 21 marsit, që është Dita kalendarike diellore e Verës. 14 marsi është Dita e Verës për Shkumbinin dhe, për shumë vjet me radhë dhe, Tiranën, por krahinat e tjera shqiptare kanë secila Ditë të tyre të Verës brenda kësaj jave që mbahet në formë festivali në gjithë trojet. Vjet p.sh. qyteti i Shkodrës festonte në dt. 15 mars. Caktimi i datës kryhet krejt nga ana praktike duke marrë parasysh ditën më të qëndrueshme me diell brenda kësaj jave për secilën krahinë. N.q.s. vihet re në krahinat e Shqipërisë së Mesme, 14 marsi ka qenë gjithnjë ditë me diell dhe e ngrohtë, ndërsa ditët e mëpasme shpesh janë me re dhe madje dhe shi.

Duke synuar një ditë të tillë, secila krahinë në bazë të nënklimës së vet cakton një datë me ditën më të qëndrueshme të dielltë, brenda kësaj jave. Data mund të puqet dhe me një a më shumë krahina të tjera, por gjithnjë në vartësi të anës praktike dhe nuk është e thënë që secila krahinë të ketë doemos datën e vet. Është klima vendore që ka fjalën e fundit dhe për këtë është e nevojshme njohja e zonës, pasi festimi është organik dhe jo artificial. Për këtë arsye dhe mënyra e festimit ndryshon sipas krahinave, gjë që i jep dhe bukurinë e vet festivalit në rang kombëtar.

Një sqarim tjetër që shpeshherë është i nevojshëm. Pse dita quhet e Verës, kur në fakt festivali është pranveror? Kjo ndodh sepse në kalendarin diellor ilir/shqiptar (dhe të disa popujve të tjerë), ka vetëm dy stinë, Verë dhe Dimër, dhe stinët nisin me barasnetët (ekuinokset) në mars e shtator dhe arrijnë mesin me solsticet në qershor e dhjetor, atëherë kur festohet përkatësisht Mesvera dhe Mesdimri.

Kandhaon

Kam përshtypjen sikur në Shqipërinë verilindore (Dardani), kjo festë nuk ka ndonjë rëndësi të veçantë për shkak të klimës më të ftohtë (kontinentale).

Për vete asnjëherë nuk kam dëgjuar as nga pleqtë më të vjetër, për këtë festë.

Zakonisht thuhet: "Cungat e mdhaj me i lanë për Shëngjergj" dmth drunjtë e trashë të ruhen për t'u ndezur andej kah fundi i prillit e fillimi i majit se deri atëherë ka gjasa që të ketë acar.

Prapë nuk jam i sigurtë a është për shkak të klimës, apo është harruar festa, por në muajin mars të vetmet ditë që përmenden janë Plakat, kur bie borë e madhe.

mesdimr

Ka mundësi dhe të jetë harruar, por në krahina malore varet dhe nga veprimtaria e krahinës. P.sh. zonat që merreshin me bletari, blegtori, frutari etj., më tepër festojnë Ditën e Dimrit, fundshtator. Nuk është çudi nëse Dita e Verës haset më tepër në zona që janë më pranë bregdetit dhe ajo e Dimrit në pjesën malore kontinentale. Sepse ndodh dhe e anasjellta, që në bregdet më rrallë festohet Dita e Dimrit.

mesdimr

Foto nga festimet në Tiranë: http://vargmal.org/dan4179

Banorët e qytetit të Peqinit kanë festuar mbrëmë Natën e Verës. Nën kujdesin e bashkisë janë organizuar aktivitete të shumta për këtë festë e cila në këtë zonë dhe në gjithë rajonin e Shkumbinit ka një traditë mjaft të hershme. Me këtë rast në sheshin qëndror të qytetit të Peqinit mbrëmjen e djeshme është organizuar " Nata e Verës 2009".

Veprimtaritë i ka hapur panairi i prodhimeve të kuzhinës tradicionale të zonës së Peqinit. Të pranishmit dhe vizitorët kanë vlerësuar cilësinë dhe shijen e kuzhinës tradicionale. Në vijim nxënësit e shkollës 9-vjeçare dhe të mesme të qytetit të Peqinit kanë zhvilluar parakalimin karnaval. “Nata e Verës" është mbyllur nga bashkia me një koncert festiv në shesh.

http://www.balkanweb.com/sitev4/lajme.php?id=34981

Dita e Verës ka krijuar atmosferë festive në qytetin e Shkumbinit, ndërsa policia ka shpejtuar të marrë të gjitha masat për sigurimin e rendit e të qetësisë publike. Kjo, në kuadër të aktiviteteve të shumta që do të organizohen gjatë gjithë ditës së sotme.

Në kuadër të festës pagane, në ambientet e Pallatit të Sportit "Tomorr Sinani" u çel dje panairi: "Dita e verës 2009", ku 40 biznese shqiptare dhe nga rajoni kanë prezantuar prodhimet e tyre. Shiritin e përurimit për çeljen e panairit e ka prerë kryetari i bashkisë dhe kreu i Dhomës së Tregtisë e Industrisë. 14 Marsi ka krijuar atmosferë festive dhe në qytetin e Peqinit.

http://www.balkanweb.com/gazetav5/artikull.php?id=55207

Mijëra qytetarë kanë mbushur gjatë paradites rrugët e qytetit të Shkumbinit. Të ardhur nga shumë rrethe të vendit ata kanë uruar njëri-tjetrin me rastin e Ditës së Verës.

Festimet filluan që në orët e para të mëngjesit, me parada, lojra popullore, muzikë dhe aktivitete të ndryshme. Ata që i janë gëzuar më shumë festës kanë qenë fëmijët, të cilët me veshje dhe maska janë bërë pjesë e karnavaleve.

Si çdo 14 mars, simboli i Ditës së Verës për qytetin e Shkumbinit ka qenë ballakumi. Shumë qytetarë i janë drejtuar punishteve me traditë në prodhimin e kësaj ëmbëlsire, ndërsa të tjerë e kanë blerë atë në tezgat e qytetit.

Dita e Verës është një festë pagane. Ajo simbolizon largimin e stinës së ftohtë dhe ardhjen e periudhës së ngrohtë. Në 14 mars, bimësia zgjohet nga gjumi dimëror dhe nis të thithë nga toka lëngjet që i nevojiten për t’u rritur. Të parët tregojnë se një natë para Ditës së Verës, njerëzit mblidheshin më shpejt në shtëpitë e tyre, për të nisur festimet. Zgjimi bëhej në të gdhirë dhe të moshuarit herët në mëngjës hapnin derën e shtëpisë për bujari, merrnin shtamën për ta mbushur me ujë të freskët dhe sillnin në shtëpi një plis bari të gjelbëruar.

http://www.shqipmedia.com/2009/03/el...diten-e-veres/

Prishtinë - Dita e Verës është festuar edhe në shtetin e Veriut. Kështu festime të shumta janë shënuar dje në shumë fshatra të Dardanisë ku tradita e Ditës së Verës është e ngjashme me festimet në Shkumbin.

Festime të shumta ka patur në krahinën e Opojës, në komunën e Sharrit, po ashtu edhe në lokalitete të tjera të Prizrenit, në jug të shtetit të Veriut.

Pjesë e festimeve ishin daljet e të rinjve e të rejave në sheshet e fshatrave, në bjeshkë, mbledhja e luleve të para, vallëzimi e këndimi, ndezja e zjarreve dhe gatimet e veçanta me miell misri e gruri, për mirëseardhjen e Verës.

Kjo festë bëhet me besimin se Dita e Verës sjell fat, shëndet, mbarësi, përtëritje e dashuri njerëzore dhe ritet ndërlidhen me zgjimin e bimësisë, gjallimin dhe kalimin nga dimri në pranverë.

http://www.balkanweb.com/sitev4/lajme.php?id=34997

Kandhaon

Tash e pashë festimin e kësaj dite në Veri, kryesisht në zonat më afër bregdetit, ku arrijnë erërat e ngrohta bregdetare.

Sa i përket kësaj zonës verilindore (Drenicë, Gallap, Llap, Shalë, Fushë e Kosovës), pothuajse nuk njihet fare. Jo rastësisht, verojkat në këto zonat vihen në duar më 6 maj, sepse këtu janë bashkuar Dita e Verës dhe Kryet e Motmotit në një ditë të vetme, Kryet e Motmotit.

Edhe ritualet tjera të ditës së Verës, ktej mbahen më 6 maj, psh ndezja e zjarreve, hedhja e gurëve në zjarr etj.

mesdimr

mesdimr

mesdimr

Festimet e Ditës së Verës në IRJM ku ende paganizmi shqiptar po bën luftë me virusin islamik të sponsorizuar nga sllavët.

Mijëra njerëz kanë vërshuar në Shkumbin si dhe në kryeqytet, duke iu gëzuar atmosferës shumëngjyrëshe e njëkohësisht ditës me diell. Në qytetin e Shkumbinit festimet nisën prej natës së 13 marsit, me koncerte e panair, për të vijuar ditën e djeshme me zbarkimin në qendrën e qytetit të kostumeve e parakalimit tradicional.

E njëjta panoramë ka mbizotëruar dje në kryeqytetin e vendit. Në Tiranë sheshi kryesor "Skënderbej", e gjithë shëtitorja "Dëshmorët e Kombit" dhe zona e ish-Bllokut u pushtuan nga kryeqytetasit dhe shumë të tjerë nga rrethet, që u bënë pjesëmarrës të atmosferës festive.

Kompani të ndryshme kanë mundësuar gjatë gjithë ditës aktivitete të ndryshme, me këngë, cirk, lojëra, ndërsa përgjatë rrugëve të festave nuk mungonin lulet dhe ëmbëlsirat. Festimet kanë vazhduar deri në mesnatë me një epilog rrok të Ditës së Verës.

http://www.panorama.com.al/index.php?id=25987

mesdimr

mesdimr

Gjë që u provua dhe sivjet, sidomos duke parë që pas 16-ës jemi ende në dimër...