| Nuk ka studiues qė racėn dinarike nuk e quan racė malore, pra tė krijuar nė mal, biles edhe vendqėndrimi i saj nė botė lidhet me sistemet malore. Mali ka vetinė ta kthejė njeriun nė romantik, vetmitar, tė fuqishėm fizikisht, kryeneē, sepse sipėr tij ka vetėm diellin. Mali i jep shpirtin e lirisė, mali tė jep edhe Urtinė... Deri mė sot asnjė lloj filozofi nuk mund tė mos lidhte me vetminė e malit, urtėsinė. Mali tė bėn bari, fusha tė bėn bujk. Bujku ėshtė i lidhur me tokėn bujqėsore, bariu ėshtė i lidhur me kullotėn. Bujku ėshtė mė i qėndrueshėm se bariu. Bariu ėshtė agresiv, bujku ėshtė paqėsor. Bariu ka tė zhvilluar logjikėn hapėsinore, bujku logjikėn praktike. Bariu ėshtė 'mashkull', bujku ėshtė 'femėr'...
Ne shqiptarėt jemi barinj, jemi 'meshkuj', por nuk jemi barinj stepash, por barinj malesh. Njohim edhe kullotėn edhe drurin, njohim edhe kafshėt nga mė tė ndryshmet, prandaj edhe shpirti jonė ėshtė mė i mbushur se bariu i stepave. Bariu i malit ėshtė i pari njeri qė njeh bimėt mjekėsore, pra mjekėsinė, i pari qė njeh zhurmat e natyrės e i interpreton duke krijuar muzikėn... Ku mund tė lindė poezia pėrveēse nė mal tek bariu... Vallja ėshtė arti i vrapimit e kėrcimit... ku pėrveēse nė mal do lindte... Hyjnitė jetojnė nė majėn e malit, pastaj zbresin nė kullota e pastaj nė fushė e nė fund nė qytet... Ē'ėshtė njeriu, ia detyron malit!
Prandaj edhe ēuditem me nordikėt qė na e bėjnė racėn nordike, kėtė racė bujqsh, sikur paska dhėnė ndonjė ndihmesė e na qenka plot me 'virtyte malore'. Nordiku i famshėm qė na tregojnė nuk ėshtė gjė tjetėr veēse nordiku borreby e pėrzierjet e tij, sidomos falishėt... dani, svedi i jugut e norvegu i jugut. Gjermani verior nuk ėshtė nordik hallshtatas, por Borreby apo falish... Ky borreby ėshtė nordiku mė i fuqishėm, por ėshtė brakiqefal (kafkegjere). E ē'ėshtė ky borreby pėrveēse bashkimi i Mashkullit baritor ilirik-dinarik me Femrėn bujke hallshtato-nordike?
Kultura e Hallshtatit ėshtė e lidhur ngushtė me kafkat ilirike-dinarike, por mbi njė shtresė hallshtato-nordikėsh dolikoqefalė, tė cilėt u skllavėruan prej kėsaj race tė fuqishme ilirike-dinarike brakiqefale, u vranė e u prenė prej saj, saqė nė Austri hallshtati nordik nuk ekziston mė. Ja kjo ėshtė raca e femėruar nordike, racė fushash tė hapura, apo lumenjsh fushorė, aq e femėruar saqė mashkulli s'ka mustaqe... ka burre pa mustaqe!!!
Kėsaj race bujqish i mėsuam burrninė e trimėrinė, i mėsuam artet e zejet, ja morėm femrat bjonde qė na pelqyen e u krijua nėnraca norike... njėsoj si Zogu dinarik qė u martua me bjonden Zheraldinė e dha Leka Zogun, nėnracė norike. Pastaj mė nė veri tė norikėve, burrnia brakiqefale u pėrzie me kėtė racė anonime fushore tė femeruar e dha borreby-n u dha edhe jatunin e tmerrshėm atyre mė lart. Kjo borreby brakiqefale me mustaqe, ky dinarik i albinizuar ėshtė ai me tė cilin mburren nordikėt... Ē'mund tė ishte tjetėr? Vajti e burrnoi edhe tė femėruarin hallshtato-nordik dhe e futi nė histori... |