| | Njė reportazh mė i zgjeruar: Citim: Nė metrat e fundit tuneli Rrėshen-Kalimash
Inxhinierėt e firmės Bektel-Enka pohuan se kanė pėrfunduar 23 ura dhe gėrmimet nė 96% tė rrugės
Kur kanė ngelur mė pak se dy muaj nga inaugurimi i rrugės Durrės-Kukės, projekti gjigant ka marrė formėn e njė superstrade. Kompania Bektel-Enka po punon me ritme tė shpejta nė tė gjithė gjatėsinė e rrugės prej 61 kilomatrash, nė mėnyrė qė bashkimi natyral i kombit shqiptar tė ndodhė sa mė shpejt. Duke udhėtuar drejt kantierit mė tė madh tė ndėrtimit, tė duhet tė kalosh mijėra kthesa, tė cilat tė ngjajnė me njė rrugė qė nuk do tė mbarojė kurrė.
Drejtorja e Marrėdhėnieve me Publikun nė kompani, Ela Ruci, theksoi se, kompania pėr tė lehtėsuar rrugėn dhe pėr tė eliminuar tėrėsisht kthesat e rrezikshme ka shtuar dy ura me gjatėsi tė ndryshme. Janė gjithsej 29 ura gjigante qė po ndėrtohen nga kompania, ndėrkohė qė 23 ura janė tė pėrfunduara tashmė.
Urat e pėrfunduara pėrdoren nga kompania pėr tė lehtėsuar trafikun. Inxhinierėt e kompanisė theksuan se dhe 6 urat e tjera kanė pėrfunduar nė 80% tė punimeve. Mė tej, inxhinierėt sqaruan se tek 6 urat e papėrfundura kanė pėrfunduar bazamentet dhe kėmbėt, tė cilat janė pjesa qė tė kushton mė shumė kohė gjatė punimit tė njė ure. 
Nė dhjetor ka pėrfunduar ura mė e lartė e segmentit Rrėshen-Kalimesh. Inxhinierėt e firmės Bektel-Enka pohuan se kanė pėrfunduar gėrmimet nė 96% tė rrugės, pa pėrfshirė tunelin. Inxhinierėt gjeologė qė ndjekin punimet, thanė se nė tunelin nė tubin verior ka dhe 323 metra pėr t'u gėrmuar, kurse tuneli nė tubin jugor ka dhe 560 metra pėr t'u gėrmuar.
Duke i kėrkuar qė ta thjeshtojnė shifrat nė pėrqindje pėr tė kuptuar se nė ē'fazė janė punimet, inxhinierėt thanė se deri nė kėto momente tuneli ėshtė hapur 93%. Ata pohuan se, tuneli pritet tė hapet nė muajin maj dhe njė muaj mė pas ai tė jetė funksional pėr tė gjithė shqiptarėt qė duan tė pėrshkojnė kėtė rrugė.
Aktualisht, pėr firmėn Bektel-Enka, vetėm nė kėtė segment po punojnė 3200 punėtorė, prej tė cilėve 2/3 janė punėtorė shqiptarė.
Sipas drejtores sė Marrėdhėnieve me Publikun, pėr tė arritur kėtė progres nė punime janė pėrdorur 1200 makineri tė tipeve tė ndryshme. Duke dhėnė detaje nga projekti, inxhinierėt e firmės pohuan se do tė ndėrtohen 12 mbikalime dhe nėnkalime, pėrkatėsisht, 3 mbikalime, nga tė cilat dy nė Ndėrfushaz dhe njė nė Rreps. Rruga parashikon dhe 9 nėnkalime qė i bie nga 1 pėr ēdo fshat, Ndėrfushaz, Mashterkore, Zajc, Zall Xhuxhe, Sang, Thirmė dhe Kolsh.  Asfaltimi, 1 kilometėr rrugė nė ditė
Nė njė vit po pėrfundojnė sė ndėrtuari 29 ura qė kapin njė gjatėsi prej 14 km, si dhe 2 tunele me nga 5.5 kilomentra secili. Furkan Selēuk Abbaz, qė ėshtė teknik i pėrgjithshėm i shpimit nė tunel, tha gjatė udhėtimit pėr nė brendėsi tė tunelit se ky projekt ėshtė mė madhori nė Ballkan. Ai pohoi, se kjo punė, vėshtirė se ndodh nė Perėndim me kėtė rendiment.
Sipas tij, punimet nė tunel do tė avancojnė mė shpejt nga sa ėshtė parashikuar, sepse nė fundin e tunelit ka mė pak tokė argjilore pėr tė shpuar. Kur toka ėshtė e fortė dhe shpimi me eksploziv bėhet mė i lehtė dhe me njė sasi mė tė madhe. Tani ėshtė tuneli shumė i fortė dhe punimet pėr tė mund tė mbarojnė mė shpejt, kurse mė parė, toka ka qenė e butė dhe kishim frikėn e ndonjė shembjeje. Duhet kohė qė tė bėsh dhe fortifikimet. Tuneli nė njė mal me pėrmasa tė tilla qė ėshtė ky, thotė inxhinieri turk, ėshtė e vėshtirė tė shpohet dhe tė jetė i sigurtė. Tuneli ka dhe njė rrugė nė mes qė lidh tė dy tunelet. Ėshtė projektuar qė tė ketė njė korsi emergjence dhe njė zjarrfikėse. Tuneli ėshtė pjesa mė e bukur e kėsaj rruge, e cila duhet thėnė qė ka pėrmasa tė mėdha. Inxhinieri turk pohoi se, tuneli e ka tė keqen deri nė hapje, se asfaltimi ėshtė njė proces qė nuk zgjat shumė.
Njė inxhinier amerikan nė aksin portal verior nga tuneli nė Fushė-Dukagjin na sqaron se, asfaltimi i tanishėm ėshtė vetėm testimi i produktit. Shtresa e asfaltit ėshtė e trashė 15 cm dhe pas saj janė edhe dy tė tjera. Deri te kjo fazė, kompania ka punuar me shumė kujdes me shtresat paraprake tė zhavorrit deri te stabilizanti, njė shtresė qė siguron pėrfundimisht nivelin e rrugės. Nė pajisjet e mėdha, tė cilat i pėrmendėm mė sipėr, pėrfshihen edhe dy nyje asfalti (njė nė Klos dhe njė nė Kalimash), tė cilat bėjnė tė mundur avancimin me asfalt 1 kilometėr rrugė nė ditė.  Rruga, projekti mė madhor shqiptar
Autostrada Durrės-Kukės duket se shumė shpejt do tė shkurtojė distancat mes shqiptarėve, shteteve dhe popujve tė Ballkanit, nė radhė tė parė tė shqiptarėve. Ajo qė vetėm para dy vitesh dukej krejt e vėshtirė pėr t'u imagjinuar dhe qė gjatė gjithė kėsaj kohe u shoqėrua me debate tė forta, lidhur me fondet, kėto ditė ka provuar testin e parė tė asfaltit. Bektel-Enka, kompania amerikano-turke, e cila ndėrton pjesėn mė tė vėshtirė tė autostradės nga Rrėsheni nė Kalimash, prej 60 km, kėto ditė, pas pėrfundimit tė pjesės dėrmuese tė krejt trasesė, ka nisur nė Kalimash edhe testin e asfaltit, pėrkatėsisht nė segmentin Tunel (portali verior) - Fushė Dukagjin, me gjatėsi 9.1 km.
Pėr kompaninė e njohur BEJV, por edhe shqiptarėt, kjo pėrbėn njė ngjarje tė rėndėsishme nė kuadėr tė kėtij projekti madhor. Autostrada e re, projekti mė i madh i infrastrukturės rrugore nė historinė e Shqipėrisė - segmenti Rrėshen-Kalimash ėshtė pjesė integrale e korridorit Durrės-Morinė, ndėrsa tuneli bi-tub (njė tunel pėr ēdo drejtim kalimi) prej afro 6 km, ėshtė njė vepėr e vėrtetė arti. Kėtu parashikohet tė gėrmohen mbi 1 milion metėr kub material shkėmbor. Nė realizimin e kėtij projekti, Bektel & Enka, punėson njė personel prej rreth 3200 vetėsh, ku pėrfshihet njė pėrqindje e rėndėsishme e punonjėsve shqiptarė.
Duket se nė verėn e 2009, qindra mijė pushuesit nga Kosova do ta kenė shumė mė tė lehtė pėr tė ardhur nė plazhet e Durrėsit. Edhe nxitimi i tyre pėr tė ndėrtuar nė rrugėn e re objekte shėrbimi apo magazina grumbullimi produktesh bujqėsore dhe industriale ėshtė i kuptueshėm. Fluksi i madh i turistėve nė kohėn e verės, por dhe zgjerimi i tregtisė me Kosovėn, falė Marrėveshjes sė Tregtisė sė Lirė, e bėn mjaft atraktiv kėtė segment tė ri rrugor. Vizitorėt
Studentėt, pedagogėt dhe ish-studentėt e F.I.N, ishin vizitorėt e radhės nė projektin gjigant. Megjithėse njė vizitė e shkurtėr, nė njė ditė pranvere nuk mjafton pėr tė pėrshkruar krejtėsisht se ēfarė po ndodh nė korridorin rrugor verior, mė tė vėshtirin qė ėshtė ndėrtuar ndonjėherė nė Shqipėri, pamja qė tė shfaqet sapo hyn nė luginėn e Fanit, ėshtė krejtėsisht e veēantė. Mbas fashitjes tė mjegullės sė dendur tė mėngjesit, nė luginėn e Fanit tė shfaqet lumi me tė njėjtin emėr, qė ēuditėrisht ishte i kaltėr. I kaltėr ndonėse nė mes tė tij, manovratorėt e vinēave dhe punėtorėt e firmės Bektel-Enka po vendosnin platformat gjigante tė urave lidhėse tė rrugės Rreps-Thirrė dhe nė tė dy anėt e tij, me makineritė e fuqishme fadroma dhe kamionė, tė ardhura kryesisht me kilometrazh zero, lėviznin shkėmbinjtė dhe dherat e kuq poshtė kodrave, pėr tė hapur autostradėn e re, qė sė bashku me tunelin 6 km deri nė Kalimash, pėrbėjnė segmentin mė tė vėshtirė tė autostradės Durrės-Morinė. Mbi 1500 banorė tė rinj nė Reps
Projekti madhor i qeverisė shqiptare, qė lidh Shqipėrinė me Kosovėn siē e njohin tė gjithė, ka bėrė tė marrin jetė shumė fshatra qė rruga i pėrshkon. Fshatra qė dikur para fillimit tė kėsaj rruge ishin pa perspektivė, pa vitalitet, tashmė kanė marrė njė gjallėri. Duke parė qė vetėm nė fshatin Fan tė Mirditės janė hapur 9 rrugė tė reja tė shtruara me zhavorr, tregon zhvillimin e kėsaj zone. Mikpritja qė ėshtė dhe njė nga traditat mė tė bukura tė vendit tonė ka funksionuar puthuaj nė mėnyrė perfekte ku vetėm nė fshatin Fan kanė ngritur rezidencat e tyre rreth 1500 punėtorė nga i gjithė vendi, por dhe nga Turqia dhe SHBA. Rezidencat dy kate i kanė dhėnė gjallėri dhe hijeshi zonės. Vėnia e njė gjeneratori tė madh nė mungesė tė dritave ka bėrė qė dhe banorėt e zonės tė furnizohen me drita sa pėr njė televizor dhe njė dritė dhome.
Duke parė qė zona po zhvillohet janė marrė masa nga banorėt, qė tokat e tyre tė mos lihen tė papunuara, por t'i shfrytėzojnė pėr qėllime fitimi. Nė fshatin Fan dhe Klos, tashmė janė vetėm 45 familje qė marrin ndihmė ekonomike. Kurse para fillimit tė rrugės merrnin 500 familje ndihmėn ekonomike. Banorėt thonė se, epoka nė kėto fshatra nuk ndahet, para lindjes sė Krishtit dhe pas lindjes sė tij. Nė kėto zona ndahet, para rrugės, gjatė ndėrtimit tė rrugės dhe pėrfundimit tė rrugės. Para 5 viteve dhe tani, tė kalosh nė kėtė rrugė ėshtė njė stres i madh. Kjo sidomos kur vijnė 100 kthesa rresht. Kėto kthesa janė si kthesa vdekjeje, kur ēdo pasagjer mendon se shyqyr shpėtova dhe kėsaj here. Nuk mund tė shkojė njeri nė Kosovė pa e zėnė autobuzi, pasi kthesat janė me tė vėrtetė tė frikshme dhe stresante. Humnerat qė i bėjnė shoqėri ēdo kthese i shtojnė makthin ēdo shoferi dhe pasagjeri. Kthesat e shumta, si dhe gjatėsia, ka bėrė qė turizmi malor qė ėshtė tepėr i favorshėm pėr kėtė reliev tė mos zhvillohet.
Sipas drejtuesve tė firmės amerikane, kthesat e vdekjes nuk do t'i kemi mė pėr njė periudhė 1-vjeēare. Mė pas, rruga drejt popujve vėllezėr do tė jetė e drejtė dhe e shpejtė. Lehtėsirat e qarkullimit
Shpejtėsia e qarkullimit tė mjeteve nė kėtė aks, do tė jetė 100 km/orė. Nė tunel dhe nė disa pjesė tė kėtij segmenti rruga do tė jetė me 4 korsi, ndėrsa nė pjesėt e tjera me dy korsi. Ndėrkohė, nė shpatet e kodrave do tė ketė rrugė tė tjera lidhėse qė lidhin fshatrat. Sipas projektit, seksioni parė ėshtė Rrėshen-Reps, 19.5 km, seksioni i dytė Reps-Thirrė 26.5 km, seksioni i trete Thirrė-Kolsh, 14.85 km dhe tuneli afro 6 km.
Urat qė do tė ndėrtohen nė kėtė segment tė vėshtirė malor do tė jenė 35. Rruga Rrėshen-Kalimash, 60.85 km, ėshtė pjesė e autostradės prej 170 km, pėr tė pėrmirėsuar lidhjen me Kosovėn. Kjo do tė rezultojė nė njė rrugė mė tė shkurtėr midis Portit tė Adriatikut nė Durrės, pranė Tiranės dhe Morinės nė kufi me Kosovėn. Ky projekt, i cili lidh Shqipėrinė me Kosovėn, Maqedoninė, Serbinė Jugore dhe rrjetin Trans-Europian tė rrugėve, do tė pėrmirėsojė situatėn ekonomike tė zonave nga kalon, do tė stimulojė turizmin, ndėrtimin dhe shėrbimet, si dhe do tė pėrmirėsojė pozicionin konkurrues tė Portit tė Durrėsit.
Bledi STEFA
Kohėzgjatja e Projektit 2006 - 2009 Tipare kryesore: Gjatėsia: 60.85 km (5.53 km Tunel)
Tipi: 4-korsi autostradė
Shpejtėsia Planifikuar: 80 -100 km/orė
Ura: 29 copė nė total Afro 4.5 km rrugė do tė jetė mbi ura dhe struktura
Deri nė 80 m lartėsi
Ndėrtuar nga trarė gjatė tė betonuar 38 m Rruga: 2 korsi nė ēdo drejtim plus shpatulla tė fuqishme. http://www.botasot.info/?gjuha=0&category=29&id=15829 | |