| | Citim: Dizajnimi i autostradės “qorre”, njė hap i gabuar i qeverisė sė Kosovės
Gani Tėrshnjaku
Autostrada e kombit nga Durrės-Kukės qė pritet tė vazhdojė nėpėr Kosovė, nėse nuk do tė lidhej me korridorin dhe autostradėn ndėrkombėtare nė Bujanovc (Evropė), atėherė porti i Durrėsit dhe portet tė tjera tė Shqipėrisė do tė kenė rėndėsi mė tė vogėl nė krahasim me portin e Selanikut (Greqi) dhe atė tė Tivarit (Mal tė Zi).
Ndryshimi i trasesė sė autostradės, i projektuar sė fundi nga Fatmir Limaj - ministėr i Transporteve dhe qeveria “Thaēi”, ndėr tė tjera kuptohet edhe si konspiracion, pėr ta “tradhtuar” perspektivėn ekonomike tė autostradės Durrės-Kukės. Dhe kjo bėhet ndoshta pa vetėdije. Kėshtu, duke i ruajtur interesat ekonomike greke pėr ruajtjen e monopolit tė portit detar tė Selanikut.
Askush nuk e kupton se ku ėshtė sherri?! - Ndoshta janė interesat e ngushta personale tė individėve qeveritarė nė Kosovė pėr tė pėrfituar materialisht, sepse autostrada kalon mbi pronat e familjarėve tė tyre, e tė cilėt pėr kėtė shkak po e bėjnė “kurban” kėtė interes me pėrmasa gjeostrategjike, ekonomike dhe kombėtare Kosovė - Shqipėri - Preshevė.
Kosovėn sa mė parė duhet ta pėrshkojė autostrada e re, qė ėshtė njė parakusht jo vetėm i zhvillimit ekonomik, por edhe pėr t’u integruar nė Evropė. Por, ndėrtimi i saj nga Vėrmica (Prizreni) nėpėr Malishevė e deri nė fshatin Besi (afėr Prishtinės) do tė ishte nė kundėrshtim me interesat e ardhshme ekonomike tė Kosovės dhe Shqipėrisė, sepse kjo autostradė nga Durrėsi nuk do tė lidhej me korridorin ndėrkombėtar nė Bujanovc (Evropė).
Dhe pėr kėtė fakt kjo autoudhė nuk do tė ketė vlerė ndėrkombėtare, por vetėm vlerė kombėtare, brendashqiptare.
Ilirėt e lashtė kishin rrugėn nga Lezha (Lisus) nė Nish (Nissus) qė komunikonin me botėn. Lidhja e vendbanimeve shqiptare nė Preshevė, Bujanovc do tė ishte dhe interes kombėtar, sepse do tė lehtėsonte komunikimin e tyre me Prishtinėn, duke i nxjerrė ata nga izolimi.
Njė propozim tė tillė e kanė dhėnė disa analistė dhe politikanė tė Kosovės, sikurse Agim Ēeku etj. Devijimi i trasesė sė autostradės qė do tė fillojė nga Vėrmica (Prizren) dhe qė sė fundi parashihet tė kaloj kah Malisheva pėr nė Prishtinė (jo pėrtej fshatit Besi) do t’i mundėsonte vazhdimin e avantazhit ekonomik tė portit detar tė Selanikut, i cili do ta kishte edhe mė tej monopolin ekonomik nė krahasim me portin e Durrėsit.
Pra, kjo rrugė nuk do tė ishte funksionale ndėrkombėtarisht. Sepse, traseja e autostradės e projektuar nga qeveria “Thaēi” do tė arrijė deri nė fshatin Besi (Prishtinė) pa pasur mundėsi tė lidhet me autostradėn tjetėr ndėrkombėtare qė kalon kah Nishi apo Bujanovci nė Evropė.
Ėshtė fakt publik se Serbia nė kėto rrethana qėllimisht kurrė nuk do ta ndėrtojė ndonjė autostradė nga Nishi (korridori evropian) qė do tė lidhte me Kosovėn (mbi 100 km), sepse Serbia vazhdimisht, me tė gjitha mjetet, ėshtė pėrpjekur dhe po lufton ta izolojė e ta bllokojė Kosovėn dhe zhvillimin e saj ekonomik, por edhe Shqipėrinė.
Sipas mediave, Serbia ka filluar punėt pėr ndėrtimin e infrastrukturės dhe autostradės qė e lidh Beogradin me Malin e Zi (portin e Tivarit), rrugė kjo me karakter ndėrkombėtar dhe evropian. Ky fakt nėnkupton se Serbia ėshtė e interesuar ta bėjė autostradėn e Kosovės rrugė qorre e tė izoluar, pa dalje nė korridorin ndėrkombėtar dhe evropian.
Nėse autostrada e Kosovės nuk do tė lidhej me rrugėn ndėrkombėtare nė Bujanovc (Evropė), atėherė do tė ruhej Status Quo-ja dhe do tė ruheshin interesat ekonomike greke pėr ruajtjen e monopolit tė portit tė Selanikut, si port kryesor detar nė Ballkan.
Pėr tė shmangur kėto dizavantazhe fatale, para sė gjithash ekonomike, pėr shqiptarėt dhe pėr t’ia rritur vlerėn ekonomike si tė portit tė Durrėsit ashtu dhe pjesės tjetėr tė Shqipėrisė dhe Kosovės, traseja e autostradės sė Kosovės duhet patjetėr tė fillojė nga Vėrmica (Prizren) tė kalojė nėpėr Lipjan e mė pas pėr nė Preshevė dhe nė autostradėn ndėrkombėtare nė Bujanovc, nė Evropė.
Kjo, pa dyshim, do tė kishte rėndėsi reale gjeostrategjike, ekonomike dhe kombėtare pėr shqiptarėt e Shqipėrisė, Kosovės dhe Preshevės. Kjo ėshtė e vetmja mundėsi qė autostrada e Kosovės dhe ajo e Shqipėrisė tė ketė vlerė ndėrkombėtare e t’i mundėsohet perspektiva ekonomike portit tė Durrėsit dhe tė anashkalohen interesat greke pėr portin e Selanikut dhe ato serbe e malazeze pėr portin e Tivarit (Mal tė Zi).
Nė vitin 2005 qeveria e atėhershme e Kosovės kishte pėrgatitur nė letėr projektin e autostradės qė fillonte nga Vėrmica (Prizren) dhe kalonte nėpėr Lipjan. Ky dizajnim i projektit atėbotė i kishte kushtuar njė shumė tė madhe parash qeverisė sė atėhershme dhe qė ishte kryer nga njė firmė gjermane.
E sot, pėr habi, qeveria “Thaēi”, pėrkatėsisht Fatmir Limaj, ministėr i Transportit dhe Post-Telekomunikacionit, ka ndryshuar projektin pėr trasenė e kėsaj autostrade, qė sipas tij, kjo do tė ndėrtohet nga Vėrmica (Prizren), do tė kalojė nėpėr vendlindjen e tij Malishevė dhe do tė arrijė deri nė fshatin Besi (Prishtinė). Autostradė kjo, qė sipas tė gjitha gjasave, pritet tė mbetet rrugė qorre, e izoluar pėr nga rėndėsia ekonomike ndėrkombėtare.
Kosovėn sa mė parė duhet ta pėrshkojė autostrada e re. Por pa lidhjen e saj me korridorin ndėrkombėtar nė Bujanovc (pėr nė Evropė), tė izoluara ekonomikisht dhe pa qasje infrastrukturore ndėrkombėtare do tė mbeteshin Kosova, Presheva dhe Shqipėria.
http://standard-al.com/tekst.php?idt=26113 | |
8.2.2010, 17:38
Tituj tė ngjashėm 
Vijore
