Përkatësia racore e banorëve të Sanxhakut

Shqipe

Nga libri "Udhëtim nëpër Hercegovinë, Bosnje e Serbi të Vjetër" i pansllavistit rus Aleksandër Hilferding.

Autori përshkruan disa qytete të Sanxhakut në këtë libër:
Për rrethinën e Novi-Pazarit shkruan se banohet vetëm nga shqiptarë muslimanë, fusha e Sjenicës gjysmë për gjysmë me shqiptarë dhe serbë, Kolashini i Malit të Zi me 500 shtëpi muslimane dhe 350 ortodokse, Prijepolje me 546 shtëpi e prej tyre vetëm 65 kristiane.

Shqipe

Shikoni pak këtë hartën ku Sanxhaku paraqitet si zonë ku flitet shqipja:




Këtu është faqja e plotë:

http://www.tlfq.ulaval.ca/AXL/europe/Kosovo.htm

ZANOR

Si është ajo shprehja "mos pyet si ke qenë, po si je?"

Banorët e Sanxhakut janë të sllavizuar deri në palcë, janë pjesë e humbur e kombit, ashtu si edhe një pjesë e arvanitasve apo edhe e "shqiptarëve" të Turqisë. Ajo që e dallon një komb, ose më mirë një pjesë popullsie nga një tjetër është gjuha (veçanërisht në Ballkan), rrjedhimisht kush humb gjuhën shqipe ka humbur kombësinë shqiptare. Sanxhakun e kemi të humbur tashmë. Edhe në Plavë e Guci sllavizmi vazhdon të vërshojë papushim, shpresoj që të mos vijë kohë që pasardhësit tanë të pyesin "se pse luftoi Ali pashë Gucia", po mesa duket rrugës është ajo kohë.

Shqipe

Nacionalizmi i moderuar, si një rrymë e viteve të fundit, apo edhe më keq pacifizmi, na kanë imponuar një mënyrë të mendimit, duke futur në një thes ne shqiptarët që jemi këtu, dhe në tjetrin thes të gjithë shqiptarët kudo që janë.

Unë për vete nuk e shoh të arsyeshme që dikush të rrahë gjoks "unë jam shqiptar" dhe "ti nuk je".

Më duket jashtë logjike të mos shkosh asnjëherë në jetën tënde në Turqi, dhe të thuash se ata janë "shqiptar" (pra në thonjëza). Njerëzit kanë qenë atje, kanë parë me qindra fshatra, ku flitet shqipja, përkatësisht dialekti prej nga kanë ardhur ata shqiptarë, kanë folur shqip, nuk kanë ditur turqisht as këta turistët por as ata shqiptarët që jetonin aty.

Tash nëse filani a fisteku u martu me turkinjë, edhe humbi, nuk kemi absolutisht kurrëfarë të drejte që ata të tjerët që nuk janë asimiluar t'i fusim në një thes me atë që është asimiluar. Besoj se sikur vëllai yt të asimilohej e të humbte kombësinë, ti nuk do të doje të të quante dikush joshqiptar, vetëm pse ai tjetri u asimilua.

Sa i përket shqiptarëve të Sanxhakut, janë disa rrethana që na imponojnë të kujdesemi për ta. Së pari ata janë kundërshtarë të regjimit serb, por për shkak se janë pakicë fare e vogël nuk mund të bëjnë gjë. Përderisa nuk kufizohen fare me Bosnjë, ata kufizohen me Dardaninë.
Në anën tjetër ende sipas infove zyrtare, janë nja 2%, që po të përkthehet në realitet i bie nja 20% shqiptarë që ende nuk e kanë humbur gjuhën, E që mund të jetë një bazë e mirë për rikthimin e identitetit tek të tjerët.

ZANOR

Faktet janë këto: Shumë prej tyre kanë humbur identitetin kombëtar (një pjesë e madhe në fakt). Dmth janë martuar me turq, dhe kur jep e merr reja me popullsi të huaj (turq) e ke shumë të vështirë të ruash llojin tënd, mund t'ia dalësh mbanë për një farë kohe po përfundimi është i ditur. Çfarë shkaktojnë këto martesa? Humb gjaku, përzihet gjaku, gjaku bëhet ujë, përzihet gjuha, me kalimin e kohës humb edhe gjuhë e shpëtuar, fëmijët dalin të përzier dhe kuptohet që do thonë jemi turq, ndoshta as se ç'është shqiptar nuk do ta dinë. Edhe është fakt, mesa kam lexuar e dëgjuar se s'kam qenë ndonjëherë në Turqi, këto martesa janë bëra shumë të shpeshta, si rrugë.

Për ato fshatrat që thua t'i, kam dëgjuar edhe unë, ose më saktë kam parë disa video të tyre të përhapura në rrjet, dhe ndihem me të vërtete krenar për mosasimilim e tyre,për ruatjen e identitetit. Po si është e ardhmja e tyre? Më duket err. Edhe ajo pjesë që ka mbetur e ndërgjegjshme me kohën (po nuk u ndërhy) do të shkojë në tjetërsim e përzierje. Tash masat parandaluese nuk po i di, po ndonjë shkollë e ndonjë televizion arnaut do të bënte punë.

T'i mos shko deri në Turqi, hidhi sytë në Maqedoni ku shumë shqiptarë po përziejnë gjakun me vëllezërit e tyre myslimanë turq! Jo të gjithë, por janë disa që ndotin gjakun me turq e boshnjakë. Ç'shqiptarë t'i quajmë ata që na përzihen me aziatikë? Merr me mend tash se ç'duhet të bëhet në Anadoll? Po ç'mut vëllezërish i kemi aziatikët e Turkisë? Arbëreshët kanë 5 shekuj në Itali dhe ende e ruajnë gjuhën.

Nejse, Fati qoftë me ne.

Këtë 2% dhe 20% nuk arrita ta rrok. Ku janë 20%?

Shqipe

Këtë desha të them, që të ndajmë shapin nga sheqeri. Tjetër të thuash se disa po përzihen e asimilohen, e tjetër të thuash se të gjithë janë asimiluar.

Për menim tem edhe po të humb gjuha, asimilimi nuk është bërë përderisa nuk kanë filluar martesat e përziera. E këtë e kanë banorët e Sanxhakut, shumica mbahen boshnjakë, e flasin boshnjakishte, por nuk janë martuar me boshnjakë të Bosnës, si dhe ka pasur mjaft shpërngulje të tyre për në Bosne por nuk ka pasur boshnjakë të ardhur aty.

Prandaj e përmenda faktin që ata kufizohen me Dardani ndërsa me Bosne jo. Këtë duhet ta shfrytëzojmë në mënyrë që t'u mbushet mendja për bashkim me ne, se bashkim me Bosne nuk do të mund të bëjnë asnjëherë, e as si shtet më vete nuk mund të qëndrojnë në 3-4 komuna të veçuara. Ndërsa gjendja nën sundimin serb, për ta është e padurueshme. E vetmja rrugëdalje u mbetet bashkimi me trojet tona.

Veç tjerash, Harta e Trojeve të Bashkuara, e përfshin edhe Sanxhakun.

E kam fjalën për minimizimet që i bëjnë sllavo-greko-mongolët. Rast konkret ke Maqedoninë ku vazhdimisht gënjejnë për numrin e shqiptarëve. Përse të mos ketë ndodhur e njëjta gjë edhe në Sanxhak?

Pra shifrat zyrtare (lexo: shifrat serbe) thonë 2%, prandaj unë them se duhet të ketë më shumë. Por edhe nëse nuk ka më shumë, mjafton 2% si një bazë de-asimiluese.

Gjoni

në rast se keni udhëtuar në krahinën Sanxhakut shum mir e cek autori pazari i ri apo novi pazari ka fshatra shqiptare se edhe shqipja flitet dhe zakonet i kan shqiptare dhe një pjes malit të zi si Kollashini Sjenica mbi 40 përqind shqipfolës por vllezer neve duhet me ju dhan kurajo e jo shajt po dhasht zoti do të regullohet çështja e jon mbar shqiptare si në Ilirid e Çamëri...rroft Shqipëria e bashkuar Shipni etnike