Shkrim i veēuar
I vjetėr 26.12.2007, 22:26   #2
vlug
6.000
 
vlug
 
Anėtarėsuar: 8.2006

Grekomanėt dhe Patrikana


Citim:

Gjer nashti me dokumentat e shumta u muarė vesh qė Patrikana vete pas “udhės sė madhe”. Nėpėr kisha nė manastire janė xbuluarė shumė vegla armikėsije kundrė shqipėtarėvet, pothua dhe ca kombe tė tjerė1, kėto si: bomba, pushka, huta, letra, programe dhe regullore. Ėshtė marrė vesh mirė se gjith kėto kan’ardhurė nga Greqia.

Gjithė ligėsitė, d.m.th. grindjet, vrasjet qė kanė ngjarė nė Shqipėri, kanė dale nga grekomanėt dhe nga priftėria, tė cilėt janė helmuarė dhe, komp, po s’patnė as frikė perėndije. Mė shum’e mė shumė nuk’ ėshtė turp pėr njė prift, d.m.th. pėr njė ruajtės tė fesė, tė merret me intriga tradhėtore qė tė bėhet shkak e tė shuhenė shpirtėra.

Kėta e lane mėnjanė ungjillin dhe zunė rregulloren e ndryshkur tė Idhes’ sė madhe, e u ndėruanė botės kombėsinė, gjuhėnė, ndanė vėllanė nga i vėllai, nga tė cilėt njėrit ja helmuanė mendjen, vetėdijen dhe e bėnė grek, tjatrin qė s’e gėnjyen dot, e bėnė “aforos”2, d.m.th. brritnė qė e nxuarė nga besa.

Priftėrija me mendje greke kėshtu iau kish bėrė ca kohė mė pare bullgarėve dhe rumunėvet. A mundi dot? A vlejtėnė gjepurat e tij? Jo! Se ata dy kombe e dijnė mire qė zoti krisht nuk ish grek.

Priftėrija grekomane, si i pa shqiptarėt orthodhoksė qė po nxėnė gjuhėn’ e tyre, zuri prapė intrigat e fėlliqura tė “idhes’ sė madhe”.

Vėrtet qė nė kohė tė dhespotizmės i shkuan intrigat, se qeveri e ndyr’e asaj kohė nuk mentonte fare mirėsin e mėmėdheut po ju ndihte; pa nashti qė kemi kostitucion dhe qė kemi njė qeveri tė mbarė, priftėria grekomane nuk do tė muntnjė t’I prapsė dot tė drejtat e shqipėtarėvet orthodhoksė.
Sado qė Patrikana akoma s’I ėshtė pėrgjigjurė, a mase s’I ėshtė pėr tė pėrgjigjur me hire kėrkesės sė shqipėtarėvet orthodhoksė, po shqiptarėt pėr pak kohė shprehin se qeverija do t’ua jape tė drejtat e tyre.

Grekomanėrija ta dine mire se shqiptarėt si dhe bullgarėt do t’i marrėnė tė drejtat e kombit, dhe pėr kėto s’ka nonjė fuqi qė t’I prapsė dot. Fuqi e qeverisė ėshtė mjaft, sa pėr tė dhėnė njė grusht atyre qė kundėrshtojnė njė tė drejtė. Po e mira ėshtė qė grekomanėrija tė mbledhė pak mente, tė ler’udhėn’e shtrembėrė, duke kujtuarė njerėzi e Perėndi!

“Lirija”, Selanik, nr. 59; 8 tetor 1909, Autori. Janė shėnuar tre yje (***)

_______________________
1. Kundėr edhe kombeve tė tjera.
2. Shkishėruan

Ndryshuar sė fundmi nga vlug : 8.3.2008 nė 10:34.

vlug nuk ėshtė nė linjė