Kthehu   Kreu > Dega e ideologjisė > Komentar
Anėtarėsohu Shėno gjithēka si tė lexuar


Pėrgjigju
 
Pėrdorimi i ēėshtjes Paraqitja
I vjetėr 18.11.2009, 12:59   #1
 
Anėtarėsuar: 5.2008

Shkrim i cituar 2013, viti i Shqipėrisė natyrale


Citim:
Politika e fundit e Nikolla Gruevskit, e konsideruar si nacionaliste ka bėrė qė shumė shqiptarė tė kėrkojnė zgjidhje tjera alternative. Analisti dhe politologu nga Shqipėria, Koēo Danaj nė njė bisedė pėr “Lajm” ka pohuar se shqiptarėt po shkojnė drejt formimit tė Shqipėrisė natyrale, e cila nė vetvete do tė ketė tė gjitha trojet ku jetojnė shqiptarėt.

“2010 ėshtė viti i fillimit tė ndėrtimit tė Shqipėrisė natyrale. Ajo lėvizje qė quhet sot Vetėvendosje, mos tė habiteni kur nė tė ardhmen do tė quhet parti politike, rreth tė cilės do tė grumbullohen tė gjithė ata shqiptarė qė duan tė mbeten shqiptarė me mentalitet progresiv. Kėta shqiptarė normalisht qė do tė ndeshen me ata evropeistė tė cilėt do tė pranojnė vetėm origjinėn ta kenė shqiptare, si pėr shembull maqedonas, serb apo grek me origjinė shqiptare”, tha fillimisht Danaj.

Ai pikėpamjet e tij pėr rrjedhat e politikės nė Ballkan, i ka shkruar edhe nė librin e fundit “Platforma e Shqipėrisė natyrale”, tė cilin e ka pėrkthyer edhe nė maqedonisht, serbisht, greqisht dhe anglisht.

“Nė kopertinė kam vėnė orėn e Ismail Qemalit, duke i ndėrruar vetėm katėr numrat. Vitin 2013 e konsideroj si vit tė konfederatės Shqipėri-Kosovė qė pastaj do tė pasohet edhe me bashkimin e trojeve tjera shqiptare rreth kėtij trungu”, tha Danaj.

Sipas tij, bashkėsia ndėrkombėtare ėshtė duke rregulluar gabimet e tė sė kaluarės dhe ka mbetur vetėm ēėshtja shqiptare pa u rregulluar.

“Puna e shqiptarėve deri tani ka qenė vetėm e arnuar. Marrėveshja e Konēulit, Rambujesė, Ohrit, janė vetėm marrėveshje arnimi. Ēėshtja shqiptare ka nevojė pėr riformatim siē kishte nevojė ēėshtja kroate, sllovene etj. Drejtėsia e vonuar ndaj shqiptarėve, kurrsesi nuk do tė jetė kėtė herė drejtėsi e cunguar”, tha Koēo Danaj.

Pėrballė megalomanisė, tė natyralizmit, koherent, konstant, dhe konsistent tė Nikolla Gruevskit, sipas Danajt politikanėt shqiptar tė Shqipėrisė lindore qė aktualisht dhe pėrkohėsisht ndodhen brenda shtetit tė Maqedonisė, nuk kanė nevojė tė flasin me terma dyshues, por kanė nevojė tė flasin hapur pėrpara popullit qė ata pėrfaqėsojnė.

Ai e ka vlerėsuar deklaratėn e Rafiz Halitit se shqiptarėt me ose pa maqedonasit do tė futen nė BE, por e ka konsideruar si tė pamjaftueshėm.

“Politikanėt shqiptarė duhet tė kapėrcejnė njė handikap. Pėrballė tyre ėshtė nacionalizimi i Gruevskit, i cili po pėrfiton nga lobi pro-sllavė nė BE, veēanėrisht kundėr shqiptarėve qė janė pro-amerikanė. Ata duhet tė mėsohen, e tė thonė se trojet ku ata banojnė ēfarė janė? Pjesė e Maqedonisė perėndimore ose Shqipėrisė lindore”, tha Danaj.

Ai sqaroi se shqiptarėt qė jetojnė nė trojet e tyre mund tė hyjnė nė Evropė jo nė rrugėn qė kėrkon tė hyjė Gruevski, por si qytetarė dinjitoz, siē janė vetė shqiptarėt.

Nė fund ai ka porositur BDI-nė e cila pėrfaqėson shqiptarėt nė Qeverinė e Maqedonisė se emri i ri duhet tė jetė Republika e Maqedonisė veriore dhe Shqipėrisė lindore.

“Ahmeti nuk duhet tė lėvizė nga toponimi gjeografik ku quhet ‘Shqipėri lindore’, tė tjerat le t’ia lė Gruevskit, Cėrvenkovskit etj. Ai kurrsesi nuk duhet tė shndėrrohet nė vasal i Gruevskit, Solanės, Oli Renit, Zhak Baros, tė cilėt mund tė jenė demokratė, por nuk janė Shqiptarė”, tha Danaj.


Ahmeti, Thaēi e Selmani janė shqiptaro-maqedonas


“Duke e shtruar nė tavolinė tė gjithė problematikėn e ēėshtjes shqiptare qė sot pėrbėn ēėshtjen kryesore tė Ballkanit, atėherė do tė zgjidhen tė gjitha ēėshtjet tjera tė territoreve. Politika shqiptare nė Shqipėrinė lindore duhet tė kėrkojė qė ajo tė ketė emrin e saj. Tė gjitha ata, Ahmeti, Selmani, Thaēi etj, pėr momentin janė shqiptaro-maqedonas”, tha Danaj.


Danaj: Nė administratėn turke, kishte mė shumė shqiptarė se nė atė maqedonase

“Ahmeti nuk duhet tė hyjė nė qeveri vetėm tė fusė njerėz nė punė. Sepse, nė perandorinė turke ka pasur mė shumė shqiptarė se sot nė administratėn maqedonase. Nė perandorinė turke ka pasur edhe kryeministra shqiptarė, por luftonin pėr Turqinė”, tha Danaj.


Maqedonia duhet tė ndahet!

“Maqedonia duhet tė ndahet nė mėnyrė paqėsore midis shqiptarėve dhe maqedonasve. Tė cilėt shqiptarė mė pas do tė bashkohen nė mėnyrė tė vazhdueshme me trungun e tyre, me Shqipėrinė. Kjo do ta realizojė atė qė qarkullon sot nė tė gjitha kancelaritė evropiane qė quhet Shqipėri natyrale”, tha Danaj.

http://lajmpress.com/lajme/maqedoni/2202.html
VNf nuk ėshtė nė linjė   Pėrgjigju duke cituar
I vjetėr 15.12.2009, 00:19   #2
 
Anėtarėsuar: 5.2008
Citim:
Shqipėria Natyrale
Dorian Koēi

Disa pyetje vijnė natyrshėm ndėrmend nė pėrvjetorėt e festės kombėtare tė 28 Nėntorit.

- A ėshtė kjo festa kombėtare qė duhet tė festojmė?
- A ėshtė Shqipėria ajo qė ėshtė caktuar nga Konferenca e Londrės?
- A e pranojnė shqiptarėt kėtė realitet dhe sa tė lirė janė sot shqiptarėt tė shprehin disa tė vėrteta pėr gjendjen e tyre nė Ballkan?

Kėto pyetjeve tė cilat pėrsiaten gjithandej nga Ulqini nė Preshevė, nga Prishtina nė Shkup e Tiranė, shpesh herė tė papėrfillshme elitat "europianiste" gjejnė pėrgjigje nė librin e analistit Koēo Danaj, "Platforma e Shqipėrisė Natyrale".

Sa herė qė pėrmendet fjala platformė nė Ballkan, studiuesve dhe politikanėve u vijnė ndėrmend platformat nacionaliste tė Serbisė dhe Greqisė, mbi bazėn e tė cilave u caktuan kufijtė e Ballkanit nė shekullin e kaluar.

Normalisht qė nuk do tė kishte asnjė gjė tė keqe nėse kėto platforma do pėrmbanin nė vetvete vetėm sensin e mirė tė formimit tė shteteve-komb brenda kufijve tė vėrtetė tė tyre, por kur kujton luftėrat ballkanike, Luftėn e Parė Botėrore, spastrimet etnike dhe vrasjet nė masė pėr tė realizuar ėndrrat e tyre tė zgjerimit nė kurriz tė kombeve tė tjerė, ēdo politikan nė Bruksel dhe Uashington rrėqethet.

Sot problemet qė ka trashėguar rajoni, tė shprehura shpesh herė nė konflikte tė ngrira, por dhe nė konflikte tė hapura, si rasti i Bosnjės dhe Kosovės, janė "peshqeshi" qė promovimi, mbėshtetja dhe zbatimi i kėtyre platformave nacionaliste u bė nė mėnyrė tė dhunshme nė Ballkan.

Pėr tė ilustruar vetėm sesi u caktuan kufijtė e Shqipėrisė, mjafton tė kujtojmė deklaratėn e ministrit tė Jashtėm britanik, Sir Edward Grey-it, kur u pyet nė Dhomėn e Komuneve pėr Shqipėrinė.
"U vendos qė bregdeti dhe Shkodra t‘i mbeten Shqipėrisė, ndėrsa Peja, Prizreni, Dibra dhe pas shumė bisedimesh edhe Gjakova, tė lihen jashtė Shqipėrisė. Kjo marrėveshje lė njė pjesė tė madhe territori pėr t‘u ndarė midis Serbisė dhe Malit tė Zi, si fryt i fitores sė tyre".
Sot gjithkush nė botė e di se popullsia e Pejės, Prizrenit, Dibrės dhe Gjakovės ishin shqiptare dhe vazhdojnė tė jenė shqiptare, por edhe pas ndėrhyrjes nė Kosovė dhe krijimit tė shtetit tė Kosovės, qytetarėt e Pejės, Prizrenit e Gjakovės e kanė tė ndaluar me Kushtetutėn e shtetit tė tyre qė tė bashkohen me njė shtet tė tretė (kupto Shqipėrinė), kurse qytetarėt e Dibrės duhet tė pajisen me pasaporta, ku kombėsia e tyre do shėnohet maqedonas.

Arsyeja se pse shqiptarėt duhet tė jenė tė ndarė nė pesė shtete nė Ballkan, disa politikanė nė Bruksel e justifikojnė me faktin se duhet tė ruhet stabiliteti i brishtė i Ballkanit dhe pėr hir tė kėsaj, shqiptarėt duhet tė pranojnė tė jetojnė nė 5 shtete. Por a ka nė fakt nė kėtė arsye ndonjė gjė tė re?

Po tė lexojmė prapė se ē‘thotė Edward Grey mė 1913, marrim sėrish njė pėrgjigje tė saktė.
"Arritja e kėsaj marrėveshjeje ishte esenciale pėr paqen e Europės dhe sipas mendimit tim ajo u arrit nė kohėn e duhur pėr tė ruajtur paqen midis fuqive tė mėdha".
Nė fakt, jo mė pak se njė vit mė vonė, krisma e revolverit qė vrau Arqidukėn Ferdinand nė Sarajevė shkatėrroi paqen europiane dhe kontinenti plak u zhyt nė Luftėn e Parė Botėrore, dhe si rrjedhojė caktimi i kufijve tė Shqipėrisė nuk shėrbeu pėr asgjė, por haraēin e kėsaj marrėveshjeje shqiptarėt kanė njė shekull qė e mbajnė mbi kurriz.

"Platforma e Shqipėrisė Natyrale" nėse zbatohet, nuk do t‘u lėrė pas brezave nė Ballkan ndonjė "peshqesh" tė padėshirueshėm, pasi ajo nuk mbėshtetet nė popullsi imagjinare dhe mite tė sė kaluarės, por nė qėllime tė ēiltra dhe realiste.

Pikėrisht kėtu ajo ndryshon me platformat e vendeve fqinje, pasi idetė e saj pėrqendrohen nė mbrojtjen e kombit dhe territoreve tė shqiptarėve dhe jo drejt agresionit, ekspansionit apo shovinizmit ndaj vendeve dhe popujve tė tjerė. Ajo ėshtė njė dishepulle e filozofisė politike qė shprehte Sami Frashėri te "Shqipėria ē‘ka qenė, ē‘ėshtė dhe ē‘do tė bėhet"...
"se qėllim i vetėm i shqiptarėve ėshtė tė ruajnė Shqipėrinė tė mos copėtohet prej tė huajve, tė mbajnė gjuhėn, kombin e tyre, t‘u rrinė kundrejt intrigave tė armiqve tė tyre tė ndalojnė tė pėrhapurit e gjuhėve e mendimeve tė grekėve dhe sllavėve tė cilat po rrėmojnė themelet e po i nxjerrin rrėnjėt Shqipėrisė dhe shqiptarėve".
Platforma, ashtu si e bėn tė qartė dhe nė titull, nuk ėshtė pėr "Shqipėrinė e Madhe", njė term i mbushur plot me keqkuptime, por pėr Shqipėrinė e vėrtetė, atė natyrale. Shqipėria e Madhe mund tė ishin pretendimet e shqiptarėve pėr Pazarin e Ri tė Sanxhakut, apo pėr Jutbinėn e eposit tė Kreshnikėve, kurse Shqipėria Natyrale janė tė gjitha trojet qė nė shumicė banohen nga shqiptarė.

Por a janė tė lirė shqiptarėt qė t‘i shprehin tė vėrtetat e hidhura pėr gjendjen e kombit tė tyre?

Natyrisht qė po, pasi era e ndryshimeve, sidomos pas viteve ‘90 nuk krijon mė shanse pėr persekutim tė atyre qė kėrkojnė tė shprehin lirisht mendimet e tyre.

Zėra tė ndryshėm qė shprehin realitetin e hidhur tė njė kombi tė ndarė nė 5 shtete mund tė dėgjosh qė nga Ulqini, Prishtina, Presheva, Shkupi e Tirana. Gjithsesi pyetja nė shekullin XXI nuk shtrohet mė a je i lirė tė shprehesh, por sa mundėsi ke pėr tė realizuar ato qė shpreh.

Nė kėtė kontekst, shqiptarėt nė kėtė 28 Nėntor festimi tė pavarėsisė kombėtare nuk kanė se ēfarė t‘i shtojnė mė tepėr kėtij festimi, veēse gjėrave qė u lejohen tė thonė. Pasi pėr tė realizuar ato qė dėshirojnė, u duhet nė radhė tė parė tė zhbėjnė Konferencėn e Londrės tė 1913 dhe ashtu siē thotė platforma, tė krijojnė premisat pėr Konferencėn e Londrės 2 tė Shqipėrisė Natyrale.

A ėshtė e lehtė pėr t‘u realizuar kjo? A ėshtė e gjitha njė utopi dhe shqiptarėt duhet tė futen nė Europė tė ndarė nė 5 shtete?

"Nė fillim ishte fjala", thuhet nė librat e shenjtė dhe kjo platformė nė fakt ėshtė libri i shenjtė i ēdo shqiptari tė mirė dhe patrioti qė beson nė Shqipėrinė e vėrtetė, nė Shqipėrinė Natyrale.

http://www.gazeta-shqip.com/artikull.php?id=77626
VNf nuk ėshtė nė linjė   Pėrgjigju duke cituar
I vjetėr 8.1.2010, 14:05   #3
 
Anėtarėsuar: 5.2008
Citim:
Njė replikė me Koēo Danajn pėr librin “Platforma e Shqipėrisė natyrale”
Kastriot Myftaraj

Koēo Danaj nė librin e vet “Platforma e Shqipėrisė natyrale” e shikon krijimin e shtetit tė bashkuar nacional shqiptar si njė proces me pesė faza, tė cilat i quan “Fazat e Shqipėrisė natyrale”.

Sipas Danajt: “Faza e pestė do tė jetė krijimi i Konfederatės Shqipėri Kosovė dhe e drejta e Referendumit. Njėkohėsisht duhet tė zhvillohet edhe kėrkesa pėr federalizimin e Maqedonisė”. (Koēo Danaj: “Platforma e Shqipėrisė natyrale”, Tiranė 2009, f. 54)

Nuk e kuptoj se pėrse Koēo Danaj kėrkon qė tė kryhet referendum pėr bashkimin e Kosovės me Republikėn e Shqipėrisė. Kur u copėtua Shqipėria nė Konferencėn e Londrės nė 1912-1913, shqiptarėve nuk iu dha e drejta qė tė shprehen nė referendum.

E pra, shqiptarėt dinin mirė tė votonin, se nė Perandorinė Osmane qė prej vitit 1876, kur u miratua Kushtetuta e hartuar sipas modelit tė monarkive europiane, dhe deri nė 1912, qenė mbajtur disa herė zgjedhje politike pėr parlamentin, ku shqiptarėt kishin votuar.

Nė vitin 1877 Abdyl Frashėri shkoi si deputet nė parlamentin osman. i zgjedhur me votat e fituara nė Shqipėri. Sigurisht qė pjesa mė e madhe e shqiptarėve atėherė qenė analfabetė, por mund tė gjendeshin modalitete pėr tė bėrė votimin nė kėto rrethana, siē u gjetėn nė rastin e polakėve, pas Luftės sė Parė Botėrore, kur u bėnė referendumet nė Silezi dhe nė krahina tė tjera tė Gjermanisė, me ē’ rast njė pjesė e kėtyre territoreve gjermane i kaluan shtetit tė porsakrijuar polak. E pra, gjysma e popullsisė polake tė kėtyre krahinave qe analfabete, por megjithatė u gjetėn procedura votimi tė pėrshtatshme.

Kur u bashkua Gjermania nė 1990, zėrat pėr referendum u kundėrshtuan me argumentin se kur u nda Gjermania, nuk u pyetėn gjermanėt pėr kėtė gjė. E njėjta gjė vlen edhe pėr Shqipėrinė.

Njė referendum pėr bashkimin kombėtar do tė sillte komplikime tė panevojshme. Nė Shqipėri ka njerėz dhe qendra tė paguara qė janė shprehur hapur kundėr bashkimit kombėtar dhe punojnė sistematikisht pėr tė pėrpunuar opinionin publik kundėr kėsaj. Nė rastin e referendumit kėto qendra do tė bėhen shumė aktive. Ato do tė pėrpiqen tė luajnė me ndjenjat fetare tė popullsisė sė krishterė tė vendit, sikur shteti i bashkuar do tė bėhet edhe mė tepėr me dominim musliman, do tė luajnė me dasitė krahinore toskė-gegė etj.

Referendumi do tė ishte njė dhuratė nga qielli pėr kėto qarqe nė Republikėn e Shqipėrisė, dhe sponsorėt e tyre tė huaj. Kėtyre qarqeve nuk duhet t’ u jepet dhurata e referendumit, por t’ u bėhet e ditur se kundėrshtimi i bashkimit, duke luajtur me dasitė fetare dhe krahinore, nuk ėshtė njė non-zero-sum game, ku ato mund tė pėrfitojnė, por njė zero-sum game ku ata dhe ndjekėsit e tyre kanė shumė pėr tė humbur.

Kėtė metodologji tė asaj qė nė matematikė quhet Teoria e Lojrave dhe qė ka zbatime dhe nė politikė dhe nė marrėdhėniet ndėrkombėtare, jam munduar ta bėj nė dy libra tė mi dhe nė disa shkrime nė shtyp.

Shqiptarėt, nė Republikėn e Shqipėrisė dhe Kosovė nuk ka pse shpikin modalitete tė reja pėr bashkimin nacional, se kanė precedentin gjerman, ku bashkimi u bė me vendim tė parlamentit. Kėshtu qė parlamenti nė Tiranė dhe Prishtinė duhet tė marrė vendimin pėr bashkimin e dy shteteve.

Me komplikime tė padobishme dhe tė rrezikshme ėshtė edhe ideja tjetėr e Koēo Danajt, tė cilėn e kam cituar mė lart, se nė fazėn e pestė tė bashkimit, Republika e Shqipėrisė dhe Kosova duhet tė bashkohen nė njė konfederatė. Z. Danaj duhet ta dijė se konfederata ėshtė njė shkallė edhe mė e komplikuar se federata, ashtu qė konfederata ėshtė njė bashkim federatash.

Zvicra, ku Koēo Danaj ka jetuar shumė vite nė emigracion, quhet konfederatė, sepse ka kantone tė saj, tė cilėt kanė statusin e federatės, duke qenė se atyre u janė atashuar disa njėsi tė tjera qė janė gjysmėkantone. Kėshtu qė Zvicra ėshtė praktikisht njė bashkim federatash. Nė rastin e Republikės sė Shqipėrisė dhe tė Kosovės ideja e konfederatės bėhet potencialisht shumė destruktive, se ajo nėnkupton qė Republika e Shqipėrisė dhe Kosova do tė jenė dy federata tė bashkuara nė njė federatė. Kėshtu qė ideja e Danajt pėr konfederatėn shqiptare nėnkupton federalizimin e Republikės sė Shqipėrisė dhe tė Kosovės.

Nė rast se Republika e Shqipėrisė dhe Kosova bashkohen nė njė konfederatė, atėherė Greqia do tė kėrkojė natyrshėm qė Republika e Shqipėrisė tė bėhet shtet federal, duke u krijuar brenda saj republika e Vorio-Epirit. Por mund tė dalin dhe minoritete tė tjera tė shpikura tė cilėt tė kėrkojnė qė tė ngrihen nė statusin e njėsisė administrative nė kuadrin e federatės.

Kėshtu qė ideja e konfederatės ėshtė njė katalizator pėr shpėrbėrjen e Republikės sė Shqipėrisė. Ideja e konfederatės, duke nėnkuptuar qė edhe Kosova do tė jetė njė federatė, ēon nė konfirmimin edhe me vullnetin e shqiptarėve tė Planit Ahtisaari, tė cilin Koēo Danaj e ka qortuar me tė drejtė se federalizon Kosovėn.

Kur them se kėto ide tė Koēo Danat janė destruktive, dua tė saktėsoj se nuk kam dyshim se ai qė ka shkruar bona fide, pra duke u nisur nga dėshira e mirė. Por Koēo Danaj duhet ta dijė se federatat nė Ballkan janė njė formė e vdekur shtetėrore dhe shqiptarėt nuk kanė pse e ringjallin kėtė zombi historik. Kėtė gjė e kishte tė qartė Qemal Brezftohti nė 1991, prandaj aq mė tepėr duhet ta ketė tė qartė Koēo Danaj nė 2010.

Koēo Danaj nė librin e vet thotė se “Shqipėria natyrale ka nevojė pėr njė Londėr- 2”. (Koēo Danaj: “Platforma e Shqipėrisė natyrale”, Tiranė 2009, f. 32) Me kėtė Koēo Danaj ka parasysh Konferencėn e Londrės tė 1912-1913.

Por Konferenca e Londrės u bė pėr tė shqyrtuar faktin e kryer, pra se ushtritė e shteteve ballkanike, tė cilat arritėn njė fitore tė shpejtė ndaj Perandorisė Osmane nė Luftėn e Parė Ballkanike, tė cilat kishin invaduar territoret shqiptare, kishin marrė nėn kontroll pothuajse krejt territoret shqiptare, ēka ishte nė dėm tė interesave tė dy nga fuqve tė mėdha, Austro-Hungarisė dhe Italisė, por edhe tė Britanisė sė Madhe, siē u duk mė vonė.

Synimi kryesor i Konferencės sė Londrės ishte qė shmangte fillimin e luftės botėrore, ēka do tė vinte se Austro-Hungaria dhe Italia kishin kėrcėnuar Serbinė dhe Greqinė pėr avancimin e tyre nė territoret shqiptare. Sistemi i aleancave nė rang europian mund tė sillte qė njė luftė mes Austro-Hungarisė dhe Serbisė tė shndėrrohej nė njė luftė botėrore, siē ndodhi nė fakt mė pak se dy vjet mė pas.

Edhe konferenca ndėrkombėtare pėr tė cilėn flet Danaj, mund tė bėhet vetėm pėr tė shqyrtuar faktin e kryer qė nė kėtė rast do tė ishte bashkimi i trojeve shqiptare nė njė shtet tė vetėm.

Koēo Danaj, duke komentuar deklaratėn e ministrit britanik tė Punėve tė Jashtme, tė kohės kur u mbajt Konferenca e Londrės (1912-1913), Eduard Grei, se nė kėtė konferencė Shqipėrisė iu bėnė padrejtėsi pėr hir tė ruajtjes sė paqes nė Europė, shkruan nė libėr:

“Sėr Eduard Grei gaboi, Coptimi i Shqipėrisė nuk e siguroi dot paqen europiane, pas njė viti filloi Lufta e parė botėrore”. (Koēo Danaj: “Platforma e Shqipėrisė natyrale”, Tiranė 2009, f. 33)

Nė fakt Sėr Eduard Grey nuk gaboi. Nėse Lufta e Parė Botėrore do tė kishte filluar nė pranverėn e vitit 1913 ajo do tė kishte qenė shumė mė shkatėrrimtare dhe e pėrgjakshme pėr Antantėn, madje kjo e fundit do ta kishte humbur luftėn. Kjo pėr faktin se nė luftė do tė kishte hyrė qė nė fillim Italia, madje nė anėn e Gjermanisė dhe tė Austro-Hungarisė. Nė Konferencėn e Londrės kishte dy skenare qė tė shpėrthente lufta botėrore. I pari ishte qė Britania e Madhe, e cila ishte praktikisht aleate e Francės dhe Rusisė, tė cilat mbėshtesnin fuqimisht Serbinė, tė mos ushtronte presion ndaj kėtyre dy fuqive tė mėdha, ashtu qė ato tė ushtronin presion ndaj Serbisė, qė kjo tė tėrhiqej nga ajo pjesė e territoreve shqiptare qė gjendeshin brenda vijave tė kuqe qė kishin shėnuar nė hartė Viena dhe Roma. Nė kėtė rast Austro-Hungaria do tė kishte hyrė nė luftė ndaj Serbisė, dhe po kėshtu dhe Italia e cila do tė kishte zbarkuar nė bregdetin shqiptar, duke hyrė nė luftė me Serbinė, ushtria e sė cilės gjendej thellė nė territorin shqiptar, deri nė jug tė Shkumbinit. Mekanizmi i aleancave do tė vihej nė lėvizje si nė 1914 dhe Italia do tė gjendej nė luftė me Francėn.

Por Italia e Luftės sė Parė Botėrore nuk ishte ushtarakisht si ajo e Luftės sė Dytė Botėrore. Nė Luftėn e Parė Botėrore italianėt luftuan mirė, duke pasur 600'000 tė vrarė nga ushtria prej pesė milionė vetash. Nėse Italia do tė kishte hyrė nė luftė ndaj Francės, ndaj sė cilės rivendikonte Nisėn (vendlindjen e Garibaldit) dhe Savojėn, vendlindjen e dinastisė mbretėrore italiane. Franca do tė kishte qenė e detyruar qė tė hiqte njė pjesė tė madhe tė ushtrisė sė saj, pėr ta vėnė pėrballė ushtrisė italiane, jo vetėm nė kufirin mes dy vendeve, por edhe nė Afrikėn Veriore, ku dy vendet kishin njė kufi tė pėrbashkėt colonial, ashtu qė Franca kishte Tunizinė dhe Italia Libinė.

Por Italia do tė kėrcėnonte nga Libia dhe Egjiptin, me Suezin qė kishte rėndėsi tė jashtėzakonshme strategjike pėr Britaninė e Madhe, se ishte rruga nga ku Britanisė sė Madhe i vinin furnizimet nga India , Australia , me ushtarė, ushqime dhe materiale tė tjera tė nevojshme pėr industrinė e luftės. Kėshtu qė Britania e Madhe do tė kishte qenė e detyruar qė njė pjesė tė madhe tė ushtrisė qė ēoi nė Francė ta ēonte pėr mbrojtjen e Egjiptit.

Por edhe me thuajse tė gjithė ushtrinė franceze dhe atė britanike tė angazhuar nė frontin perėndimor, pėrballė Gjermanisė, kjo e fundit pėr pak e fitoi luftėn nė mėnyrė tė rrufeshme, duke arritur pranė Parisit, qė nė fillim tė luftės. Nėse lufta do tė kishte filluar nė pranverėn e vitit 1913, dhe Italia do tė kishte qenė nė anėn e Boshtit, ushtria gjermane do tė kishte pėrsėritur suksesin e vitit 1870, duke e thyer Francėn dhe duke e detyruar tė kapitullojė.

Britania e Madhe do tė gjendej nė verėn e vitit 1914 nė poztėn e vitit 1940, pra e vetme pėrballė Gjermanisė qė dominonte kontinentin, duke pasur aleate njė Rusi tė dobėt, mbi tė cilėn do tė binte krejt pasha e pėrballimit tė ushtrisė gjermane tė liruar nga fronti perėndimor. As Serbia nuk do tė kishte rezistuar dot aq sa rezistoi ndaj Auastro-Hungarisė se Bullgaria do tė kishte hyrė qė nė fillim nė luftė ndaj Serbisė, ēka nė fakt e bėri nė verėn e vitit 1913, me ē’rast filloi Lufta e Dytė Ballkanike.

Kėshtu qė forcat austro-hungareze tė liruara nė frontin seb do tė kalonin nė atė rus dhe edhe Rusia do tė ishte thyer mė shpejt. Rusia do tė kishte kapitulluar nė vitin 1915 dhe Japonia, aleati tjetėr i Britanisė sė Madhe, do tė joshej tė bėnte atė qė bėri gjatė Luftės Civile nė Rusi, pra tė zbarkonte nė bregdetin rus tė Paqėsorit.

Gjermania e inkurajuar nga sukseset do ta kishte filluar luftėn e pakufizuar me nėndetėse qė nė vitin 1914, duke i ndėrprerė furnizimet e ishullit britanik nga perandoria koloniale, furnizime qė ishin jetike pėr mbijetesėn e Britanisė sė Madhe nė luftė. SHBA do tė duhej tė hynin nė luftė qė nė 1916 nėse do tė donin tė shpėtonin Britaninė e Madhe nga kapitullimi i sigurt.

Por viti 1916 ishte vit i zgjedhjeve presidenciale nė SHBA, tė cilat Wilson i fitoi duke u premtuar amerikanėve se nuk do ta fuste vendin nė luftėn botėrore. Wilson nuk mund ta fuste vendin nė luftė deri nėn nėntor 1916 kur do tė mbaheshin zgjedhjet. Por atėherė do tė ishte shumė vonė pėr tė shpėtuar ishullin britanik, dhe SHBA do tė kishin shumė hezitime pėr tė hyrė nė njė luftė ku Franca dhe Rusia tashmė kishin kapitulluar dhe ushtria amerikane duhej tė mbante barrėn kryesore tė betejave tokėsore nė Francė pėrballė gjithė ushtrisė gjermane, pa pėrjashtuar dhe rrezikun japonez nė Lindjen e Largme.

Japonia do tė inkurajohej shumė nga situate e vėshtirė nė tė cilėn gjendej Britania e Madhe pėr tė sulmuar perandorinė e saj koloniale nė Azinė Lindore, siē bėri nė Luftėn e Dytė Botėrore. Pra, definitivisht, koha i dha tė drejtė Eduard Grey-t.

U zgjata nė kėtė ēėshtje pėr t’ i dhėnė tė kuptojė Koēo Danajt dhe lexuesit se ne duhet tė kuptojmė saktė motivet e shtetarėve perėndimorė nga tė cilėt varet se ē’ drejtim do tė marrin ngjarjet.

http://www.sot.com.al/index.php?opti...ticle&id=20592
VNf nuk ėshtė nė linjė   Pėrgjigju duke cituar
Pėrgjigju


Pėrdorimi i ēėshtjes
Paraqitja

Veēoritė e botimit
Ēėshtjet e reja nuk lejohen
Pėrgjigjet nuk lejohen
Bashkėngjitjet nuk lejohen
Ndryshimi i shkrimeve nuk lejohet

vB code ėshtė hapur
Ndijėzat janė hapur
Kodi [IMG] ėshtė hapur
Kodi HTML ėshtė mbyllur

Tituj tė ngjashėm
Ēėshtja

Perėndimor: Fillon viti akademik 2009-10 nga VNf nė danėn "Aktualitet"

Tiranė: Viti 2008, 60% rritje tė investimeve tė huaja nga VNf nė danėn "Aktualitet"

Viti i Ri: 108 db zhurmė nga fishekzjarret nė ShP nga VNf nė danėn "Aktualitet"

Viti: Zjarri shkatėrron 120 hektarė pyje nga VNf nė danėn "Tė reja"



Brezi kohor MG +1. Ora tani ėshtė 15:08.


vBulletin, Copyright ©2000 - 2010, Jelsoft Enterprises Ltd.
Vargmal © 2006 - 2010 SH

Drejtbotimi: Respekto punėn e tjetrit. Lėnda e hasur kėtu mund tė pėrdoret nė ēdo mjet pėrcjellės, me kusht qė tė pėrmendet krijuesi dhe nyja pėrkatėse e faqes (ose vetėm kahu vargmal.org) ku gjendet lėnda e kopjuar. Nėse lėnda e hasur kėtu dėshirohet tė pėrdoret pėr arsye qė tejkalojnė drejtpėrdorimin dhe drejtbotimin, kėrkohet leje e posaēme nga mbajtėsi i tė drejtave tė lėndės.

Drejtpėrdorimi: Veē tė tjerash, ky log pėrmban dhe lėndė me tė drejta lentori, pėrdorimi i sė cilės nuk ėshtė miratuar gjithnjė gjegjėsisht nga mbajtėsi i tė drejtave. Megjithatė lėnda shtjellohet nė pėrpjekjen tonė pėr njohjen, kuptimin, bashkėfjalimin e arsimimin rreth ēėshtjeve qė kanė tė bėjnė me mjedisin, botėkuptimin, shkencėn, shoqėrinė njerėzore nė pėrgjithėsi dhe shoqėrinė shqiptare nė veēanti. Mendojmė se ky pėrbėn pėrdorim tė drejtė ndaj lėnde me tė drejta lentori, siē ky parashikohet nė Ligjin nr.9380, dt.28.4.2005, Nenet 9, 26, 27. Nė lidhje me ēka pararendi, paraqitja kryhet pa pėrfitim tregtar ndaj atyre qė kanė shprehur interes tė mėparshėm pėr marrje dijenish pėr arsye kėrkimore, arsimore a pėrdorimi vetjak nė pėrputhje ligjin.