Lufta e Drenicës kundër Jashar pashës

Shqipe · 9.2.2007, 15:16

Jashar Pashë Gjinolli ishte një pasha shqiptar i shitur tek turku. Sarajet i kishte në Prishtinë. Kishte bërë lufta të shpeshta kundër fshatarëve duke kthyer tokën e tyre në çifligje. Diku rreth vitit 1867, niset me ushtrinë e tij nga Prishtina dhe nëpër grykë të Carralevës, hyn në Drenicë ku pushton pjesën jugore pa asnjë rezistencë, duke vendosur çadrat nga fshati në fshat. Herën e fundit vendoset në fushën që gjendet mes fshatrave Çikatovë e vjetër dhe Gllogoc (Drenas i sotëm). Pashai gjatë tërë kohës kërkon nga fshatarët që t'i dërgojnë femra në çadrën e tij dhe tek ushtarët.

Në pjesën jugore tashmë të pushtuar populli filloi të ikë masovikisht nëpër male. Ndërsa pjesa veriore, e kuptuan fushatën e pashait si një dhunë që u bëhej nderit dhe lirisë së tyre. Prijës i popullit dhe djelmënisë në Drenicën veriore ishte Tahir Agë Gradica, një zotni vendas. Ai mundi të mbledhë rreth një mijë luftëtarë drenicakë të armatosur me pushkë. Këta bënë përgatitjet e duhura për luftë duke siguruar ushqim,municion dhe armë rezervë. Ndërkohë angazhuan mjeshtrin e rrallë të kësaj ane, Zeqir Kiçinën nga fshati Baicë që të punojë një top. Ai kishte punuar topin me dru të qershisë; e kishte mbështjellur e shtrënguar me rrathë të hekurit dhe e kishte vendosur në një qerre të tërhequr nga kíjet (qejt).

Të prirë nga Tahir Gradica dhe prijës të tjerë të asaj ane, nisen për betejë. Në kohën e cílave arritën afër llogorit ku ishte pashai. Në mesditë kur ushtria turke fillon të hajë drekë, drenicakët mbushën topin me barut i futën një gur brenda dhe e shkrepën kundër turqve duke u shkatuar humbje të mëdha e duke u futur tmerrin. Ky ishte fillimi i luftës, e cila zgjat disa ditë, duke mbetur të vrarë dhjetëra ushtarë turq. Kur filloi të dobësohej tejmase ushtria turke, drenicakët i afrohen kampit dhe më tepër, duke sulmuar më rreptësisht. Pashai me mbetjet e tij u largua, ndërkohë që drenicakët hynë në kamp dhe plaçkitën tërë armët dhe inventarin tjetër duke përfshirë çadra, municion, pjata, lugë etj.

Një luftëtar nga fshati Gllabar i cili vazhdimisht ishte në vijën e parë, hyri në çadrën e pashait ku mori enën në të cilën drekonte pashai, dhe e dërgoi në shtëpi si trofe, ku u mbajt deri vonë si një kujtim beteje.

Pashai erdhi për t'a turpëruar Drenicën dhe u kthye vetë i turpëruar. Që nga ajo kohë pjesa jugore u quajt Drenicë e Pashës dhe pjesa veriore Drenicë e Kuqe.

Dr. Islam Dobra -- Krerë dhe prijës të lëvizjes kombëtare nga Drenica

Shqipe · 15.3.2008, 20:29

Në dhjetëvjetëshin e katërt të shekullit XIX, sundimtari i Sanxhakut të Prishtinës, Jashar Pasha, ndërmori një ekspeditë ushtarake kundër drenicakëve për t'i mbledhur taksat e detyrimet tjera, si dhe për ta nënshtruar Drenicën kryengritëse. Pasi i bëri përgatitjet e duhura, ia mësyu Drenicës me ushtrinë e tij. Jashar Pasha më parë u vendos në disa fshatra të pjesës jugore të Drenicës, në Shalë, Mirenë e fshatra tjera, në të cilat ndërtoi edhe istikame të shumta.

Pas pak kohe, pashai u stacionua në rajonin në mes të fshatrave Gllogofc dhe Çikatovë e Vjetër.

Pasi ishte vendosur e rehatuar, Pashai kishte kërkuar nga Paria e Drenicës që, për çdo natë t'i dërgohet atij nga një vashë që t'i shërbejë në tendën e tij. Kjo kërkesë e pashës për drenicakët ishte një ofendim i rëndë, madje më i rëndë se robëria shumëshekullore. Drenicakët reagojnë shumë shpejt, duke iu përgjigjur me sulm të armatosur.

Tahir Aga i Gradicës dhe paria e fshatrave tjera të Drenicës lëshuan kushtrimin që me armë e me mjete tjera të sulmohet taborri i Jashar Pashës.

Ndër të parët, kushtrimit iu përgjigjën fshatarët e Gradicës, Baicës, Krajkovës, e më pastaj edhe fshatrat tjera. Fshatarët, nga të gjitha anët, e rrethuan ushtrinë turke, me ç'rast u zhvillua një përleshje e madhe e armatosur. Në këto përleshje kundër ushtrisë turke të Jashar Pashës, drenicakët, përveç armëve të rëndomta dhe mjeteve tjera të kohës, e përdorën edhe topin, të cilin e kishte bërë Zeqir Kiçina nga trungu i qershisë. Zeqir Kiçina përveç se trim i dalluar, kishte edhe prirje për mjeshtrinë e armëve.

Ky top ishte mjaft preciz, dhe ua shtinte frikën në bark turqve. Topin e vendosën në një pozitë të mirë, prej nga i kishte në shënjestër ushtarët e armikut. Vetë Zeqiri udhëhiqte gjuajtjen me top, ndërsa bashkëfshatarët tjerë e siguronin barotin dhe granatat përkatëse.

Përdorimi për herë të parë i topit kundër ushtrisë së armikut, jo vetëm se pati efekt luftarak në front, por e ngjalli më shumë ndjenjën dhe gatishmërinë për ta mbrojtur me çdo kusht atdheun, nderin dhe pragun e shtëpisë.

Kur Pasha vërejti se drenicakët po e sulmojnë edhe me top, pa pasur kohë t'i mblidhte gjërat e veta, merr ikën në drejtim të fshatrave rrëzë Goleshit, duke lënë me dhjetëra ushtarë të vrarë e të plagosur. Mezi e shpëtoi vetë kokën.

Në shenjë hakmarrjeje, ushtarët turq që shpëtuan, i zunë ca meshkuj të fshatrave të pjesës jugore të Drenicës, i dërguan në Prishtinë dhe i ekzekutuan atje.

***

Luftës së drenicakëve kundër Jashar Pashës dhe ushtrisë së tij, rapsodi popullor i thuri këtë këngë:

Jashar Pasha në Drenicë

Ka pas trima n'Drenicë gjithherë
Për atdhe luftuan me nderë
Sa herë që i sulmoi anmiku
Këtu gjet trima t'fortë si çeliku
Kur n'Drenicë ra Jashar Pasha
S'dojke luftë po lypke vasha
Tahir Gradica n'kambë na u çue
Gjogut n'shpinë ju ka gjue
Se te Pasha kânka shkue
Mirë te Pasha kânka dalë
Po m'ja thotë nja dy-tri fjalë
Siç e ka adet shqyptaria
Kur i vjen i huj te shpia
A po ngon Pashë çka po t'tham
Krejt Drenicën mbas e kam
Ja zullumin me ndalue
Ja prit luftën me luftue
N'Drenicë nuk sunon i huj
Nuk i japim vasha kërkuj
Priti foli Pashë Osmanlia
Ngo mirë Tahir Gradica
N'u çoftë n'kamë krejt Drenica
Unë për ta hiq nuk ní
Jam ni pashë osmanli
Kur mrrinë n'Lluga t'Kamaranit
U panë forcat e shqyptarit
Zeqir Kiçina t'madhe bërtet:
Osmanlitë i baj tim vetë
Pasha nderën e shqyptarisë
Sa ta kam ket top t'qershisë
Si lash vend kun osmanlisë
Kur ja mrrini Ramë Lutani
N'Korroticë nga nji gardhi
Mirë e rrëzoi pashën prej kali
Po ban pasha kuku nanë
E la kalin e iku kamë
Njerëz t'pa tutë këta tek janë
Turkut hatrin nuk ja kanë
Për liri e për vatan
Po luftojkan a bajkan nam
Këta s'po nijkan për kral e mbret
Po luftojkan sa t'kanë fyshekë
Kthehet Pasha e kqyr me sy
Kah po jet ushtria e tij
He Drenicë tha ty t'daltë flaka
Si s'mun t'shkeli Jashar Pasha
N'ushtri teme bânë kërdi
S'kânka vend për osmanli

Sulltani n'Stamboll kur ka ngue
Fort i shkreti ish kanë idhnue
Që Drenicën sëmujti me shtrue
Fort marak t'shkretit i mbet
Që Drenicën s'e bani fet
Me punueqysh t'don vet
Me i plaçkit, haraç t'ju qet

Jashar Pasha he budallë
Çka ke lypë n'Drenicë me ardhë?
A ki ditë si s't lëshojmë për t'gjallë
S'nijmë për mbret as pashallarë
Der sa t'desim plak e i ri
Kambë e turkut n'Drenicë s'ka me hi.

Baica në rrjedhat e kohës - Qerim Zariqi

9.2.2007, 15:16	#1
Shqipe dykrenshe Anëtarësuar: 8.2006 Vendndodhja: Në breshta, mes bredhave,	Lufta e Drenicës kundër Jashar pashës Jashar Pashë Gjinolli ishte një pasha shqiptar i shitur tek turku. Sarajet i kishte në Prishtinë. Kishte bërë lufta të shpeshta kundër fshatarëve duke kthyer tokën e tyre në çifligje. Diku rreth vitit 1867, niset me ushtrinë e tij nga Prishtina dhe nëpër grykë të Carralevës, hyn në Drenicë ku pushton pjesën jugore pa asnjë rezistencë, duke vendosur çadrat nga fshati në fshat. Herën e fundit vendoset në fushën që gjendet mes fshatrave Çikatovë e vjetër dhe Gllogoc (Drenas i sotëm). Pashai gjatë tërë kohës kërkon nga fshatarët që t'i dërgojnë femra në çadrën e tij dhe tek ushtarët. Në pjesën jugore tashmë të pushtuar populli filloi të ikë masovikisht nëpër male. Ndërsa pjesa veriore, e kuptuan fushatën e pashait si një dhunë që u bëhej nderit dhe lirisë së tyre. Prijës i popullit dhe djelmënisë në Drenicën veriore ishte Tahir Agë Gradica, një zotni vendas. Ai mundi të mbledhë rreth një mijë luftëtarë drenicakë të armatosur me pushkë. Këta bënë përgatitjet e duhura për luftë duke siguruar ushqim,municion dhe armë rezervë. Ndërkohë angazhuan mjeshtrin e rrallë të kësaj ane, Zeqir Kiçinën nga fshati Baicë që të punojë një top. Ai kishte punuar topin me dru të qershisë; e kishte mbështjellur e shtrënguar me rrathë të hekurit dhe e kishte vendosur në një qerre të tërhequr nga kíjet (qejt). Të prirë nga Tahir Gradica dhe prijës të tjerë të asaj ane, nisen për betejë. Në kohën e cílave arritën afër llogorit ku ishte pashai. Në mesditë kur ushtria turke fillon të hajë drekë, drenicakët mbushën topin me barut i futën një gur brenda dhe e shkrepën kundër turqve duke u shkatuar humbje të mëdha e duke u futur tmerrin. Ky ishte fillimi i luftës, e cila zgjat disa ditë, duke mbetur të vrarë dhjetëra ushtarë turq. Kur filloi të dobësohej tejmase ushtria turke, drenicakët i afrohen kampit dhe më tepër, duke sulmuar më rreptësisht. Pashai me mbetjet e tij u largua, ndërkohë që drenicakët hynë në kamp dhe plaçkitën tërë armët dhe inventarin tjetër duke përfshirë çadra, municion, pjata, lugë etj. Një luftëtar nga fshati Gllabar i cili vazhdimisht ishte në vijën e parë, hyri në çadrën e pashait ku mori enën në të cilën drekonte pashai, dhe e dërgoi në shtëpi si trofe, ku u mbajt deri vonë si një kujtim beteje. Pashai erdhi për t'a turpëruar Drenicën dhe u kthye vetë i turpëruar. Që nga ajo kohë pjesa jugore u quajt Drenicë e Pashës dhe pjesa veriore Drenicë e Kuqe. Dr. Islam Dobra -- Krerë dhe prijës të lëvizjes kombëtare nga Drenica
	Ndryshuar së fundmi nga Shqipe : 24.10.2007 në 22:49.

Përdorimi i çështjes
Shfaq pamjen për shtyp Dërgoje faqen me postë
Paraqitja
Vijore E ndërthurur E shkallëzuar

15.3.2008, 20:29	#2
Shqipe dykrenshe Anëtarësuar: 8.2006 Vendndodhja: Në breshta, mes bredhave,	Në dhjetëvjetëshin e katërt të shekullit XIX, sundimtari i Sanxhakut të Prishtinës, Jashar Pasha, ndërmori një ekspeditë ushtarake kundër drenicakëve për t'i mbledhur taksat e detyrimet tjera, si dhe për ta nënshtruar Drenicën kryengritëse. Pasi i bëri përgatitjet e duhura, ia mësyu Drenicës me ushtrinë e tij. Jashar Pasha më parë u vendos në disa fshatra të pjesës jugore të Drenicës, në Shalë, Mirenë e fshatra tjera, në të cilat ndërtoi edhe istikame të shumta. Pas pak kohe, pashai u stacionua në rajonin në mes të fshatrave Gllogofc dhe Çikatovë e Vjetër. Pasi ishte vendosur e rehatuar, Pashai kishte kërkuar nga Paria e Drenicës që, për çdo natë t'i dërgohet atij nga një vashë që t'i shërbejë në tendën e tij. Kjo kërkesë e pashës për drenicakët ishte një ofendim i rëndë, madje më i rëndë se robëria shumëshekullore. Drenicakët reagojnë shumë shpejt, duke iu përgjigjur me sulm të armatosur. Tahir Aga i Gradicës dhe paria e fshatrave tjera të Drenicës lëshuan kushtrimin që me armë e me mjete tjera të sulmohet taborri i Jashar Pashës. Ndër të parët, kushtrimit iu përgjigjën fshatarët e Gradicës, Baicës, Krajkovës, e më pastaj edhe fshatrat tjera. Fshatarët, nga të gjitha anët, e rrethuan ushtrinë turke, me ç'rast u zhvillua një përleshje e madhe e armatosur. Në këto përleshje kundër ushtrisë turke të Jashar Pashës, drenicakët, përveç armëve të rëndomta dhe mjeteve tjera të kohës, e përdorën edhe topin, të cilin e kishte bërë Zeqir Kiçina nga trungu i qershisë. Zeqir Kiçina përveç se trim i dalluar, kishte edhe prirje për mjeshtrinë e armëve. Ky top ishte mjaft preciz, dhe ua shtinte frikën në bark turqve. Topin e vendosën në një pozitë të mirë, prej nga i kishte në shënjestër ushtarët e armikut. Vetë Zeqiri udhëhiqte gjuajtjen me top, ndërsa bashkëfshatarët tjerë e siguronin barotin dhe granatat përkatëse. Përdorimi për herë të parë i topit kundër ushtrisë së armikut, jo vetëm se pati efekt luftarak në front, por e ngjalli më shumë ndjenjën dhe gatishmërinë për ta mbrojtur me çdo kusht atdheun, nderin dhe pragun e shtëpisë. Kur Pasha vërejti se drenicakët po e sulmojnë edhe me top, pa pasur kohë t'i mblidhte gjërat e veta, merr ikën në drejtim të fshatrave rrëzë Goleshit, duke lënë me dhjetëra ushtarë të vrarë e të plagosur. Mezi e shpëtoi vetë kokën. Në shenjë hakmarrjeje, ushtarët turq që shpëtuan, i zunë ca meshkuj të fshatrave të pjesës jugore të Drenicës, i dërguan në Prishtinë dhe i ekzekutuan atje. *** Luftës së drenicakëve kundër Jashar Pashës dhe ushtrisë së tij, rapsodi popullor i thuri këtë këngë: Jashar Pasha në Drenicë Ka pas trima n'Drenicë gjithherë Për atdhe luftuan me nderë Sa herë që i sulmoi anmiku Këtu gjet trima t'fortë si çeliku Kur n'Drenicë ra Jashar Pasha S'dojke luftë po lypke vasha Tahir Gradica n'kambë na u çue Gjogut n'shpinë ju ka gjue Se te Pasha kânka shkue Mirë te Pasha kânka dalë Po m'ja thotë nja dy-tri fjalë Siç e ka adet shqyptaria Kur i vjen i huj te shpia A po ngon Pashë çka po t'tham Krejt Drenicën mbas e kam Ja zullumin me ndalue Ja prit luftën me luftue N'Drenicë nuk sunon i huj Nuk i japim vasha kërkuj Priti foli Pashë Osmanlia Ngo mirë Tahir Gradica N'u çoftë n'kamë krejt Drenica Unë për ta hiq nuk ní Jam ni pashë osmanli Kur mrrinë n'Lluga t'Kamaranit U panë forcat e shqyptarit Zeqir Kiçina t'madhe bërtet: Osmanlitë i baj tim vetë Pasha nderën e shqyptarisë Sa ta kam ket top t'qershisë Si lash vend kun osmanlisë Kur ja mrrini Ramë Lutani N'Korroticë nga nji gardhi Mirë e rrëzoi pashën prej kali Po ban pasha kuku nanë E la kalin e iku kamë Njerëz t'pa tutë këta tek janë Turkut hatrin nuk ja kanë Për liri e për vatan Po luftojkan a bajkan nam Këta s'po nijkan për kral e mbret Po luftojkan sa t'kanë fyshekë Kthehet Pasha e kqyr me sy Kah po jet ushtria e tij He Drenicë tha ty t'daltë flaka Si s'mun t'shkeli Jashar Pasha N'ushtri teme bânë kërdi S'kânka vend për osmanli Sulltani n'Stamboll kur ka ngue Fort i shkreti ish kanë idhnue Që Drenicën sëmujti me shtrue Fort marak t'shkretit i mbet Që Drenicën s'e bani fet Me punueqysh t'don vet Me i plaçkit, haraç t'ju qet Jashar Pasha he budallë Çka ke lypë n'Drenicë me ardhë? A ki ditë si s't lëshojmë për t'gjallë S'nijmë për mbret as pashallarë Der sa t'desim plak e i ri Kambë e turkut n'Drenicë s'ka me hi. Baica në rrjedhat e kohës - Qerim Zariqi