Prektora 1 ėshtė njė pėrshtatje shkronjore e tastierės
pėr sistemin operativ Windows (2000 Pro, XP, Vista, 7)
me anė tė sė cilės gjuha shqipe shkruhet me alfabet
tė plotė (ė, ē) sipas standardit QWERTY po aq lehtė sa
dhe gjuhėt e tjera, pa ngatėrrim tastesh dhe pa kokėēarje.
Dy fjalė
Vitet e fundit pėrdorimi i zgjeruar i kompjuterit si vegėl kryesore e
gjuhės sė shkruar ka bėrė qė nga mosdija dhe mosinteresimi shqiptarėt
tė shpėrfillin nė mėnyrė tejet agresive alfabetin shqip nė dobi tė njė alfabeti tė huaj,
me problem kryesor zhdukjen nga gjuha e shkruar tė ė-sė dhe
ē-sė nėpėr shkresa zyrtare e jozyrtare, shtyp, media, rrjet etj.
Kėtu dallojmė nė thelb dy ēėshtje:
1. Pjesa dėrrmuese e shqiptarėve qė kur mėsojnė tė pėrdorin kompjuterin
mėsojnė ta shkruajnė shqipen me alfabetin e huaj tė rastit, megjithėse sistemet
operative Windows e pėrmbajnė gjuhėn shqipe sė bashku me pėrshtatjen shkronjore
pėrkatėse (nė standard QWERTZ).
2. Ata pak qė zgjedhin pėrshtatjen shkronjore shqip tė Windows-it shohin se
renditja e shkronjave shqipe tė Windows-it nuk pėrkon me shkronjat e tastierės qė pėrdorin
dhe kanė problem tė madh me shkronjėn z qė del y dhe anasjelltas,
si dhe me shenjat e pikėsimit qė duken tė pagjetshme. Kjo ndodh sepse
pėrshtatja shkronjore e shqipes sė Windows-it ėshtė QWERTZ
ndėrsa tastiera e tyre ėshtė QWERTY (gjashtė shkronjat e para nga e majta nė tė djathtė).
Kėsisoj nė mungesė kohe, diturie, dėshire apo dhe nė hutim e sipėr
edhe kjo pjesė zgjedh ta shkruajė shqipen me alfabet tė huaj.
Pėr tė thjeshtuar punėt pėrshtatja e ofruar kėtu, me emrin "Prektora" (risi pėr tastierė),
e sjell alfabetin e shqipes mbi standardin mė tė gjerė QWERTY, me kėto ndryshime lehtėsuese:
Shprehia e tė shkruarit shqip me alfabet tė plotė fitohet brenda pak orėsh dhe i jepet fund dhe dukurisė sė shėmtuar tė tė mbushurit tė shkrimeve me w e sajesa tė tjera tė ēuditshme. Mbetet veē tė urojmė qė tė pėrdoret pėrshtatja shkronjore qė mund tė shkarkohet nga kjo faqe e t'i jepet fund kėtij pėrēudnimi.