Kthehu   Kreu > Ateistėt > Shkencė dhe teknologji
Tituj tė ngjashėm

 
Pėrdorimi i ēėshtjes
I vjetėr 6.9.2010, 09:51   1
mesdimr
MBARĖVAJTJA
 
mesdimr
 
Anėtarėsuar: 6.2001

Astronomi: Hipotezat e kozmologjisė


Strukturėn e gjithėsisė e studion dega e astronomisė qė quhet kozmologji. Deri sot dy janė hipotezat kozmologjike pėr strukturėn e gjithėsisė:

- Shpėrthimi i madh (gjithėsia u krijua, forca kryesore rėndesa)

Shtyp mbi foto pėr pėrmasat origjinale

Emri:	big_bang_l.jpg
Shikimet:	83
Madhėsia:	285,3 KB
NNJ:	7608
simulim makro: nasa

- Plazma (gjithėsia ka qenė gjithmonė, forca kryesore elektriciteti)

Shtyp mbi foto pėr pėrmasat origjinale

Emri:	hphu9hno.jpg
Shikimet:	83
Madhėsia:	855,9 KB
NNJ:	7609
simulim makro: esa maxplanck

E para ka nė thelb disa probleme tė natyrės logjike (si p.sh. qė gjithėsia "u krijua", apo qė "zgjerohet", apo flet pėr "skaje tė gjithėsisė", "formė" tė gjithėsisė...), pėrveē atyre tė natyrės shkencore (shmangia e dritės sė kuazarėve ndryshe nga galaksitė e tjera, rrezatimi kozmik nė sfond, energjia e errėt, lėnda e errėt, vrimat e zeza etj.), kurse e dyta ėshtė logjike, por ka probleme josistematizimi teorik, duke qenė se nuk ėshtė ende e mbėshtetur financiarisht (pasi ka dalė nė publik duke vėnė nė pikėpyetje njė sėrė parimesh tė palės tjetėr) dhe pėr kėtė arsye duket dhe mė e hallakatur meqenėse nuk ka njė autoritet tė fortė qendror nga pas qė ta pėrmbledhė dhe promovojė.

Mbėshtetėsit e modelit tė plazmės pohojnė se gjithėsia ka qenė gjithnjė dhe nuk ėshtė "krijuar", nuk ka fund dhe nuk po "zgjerohet". Sipas tyre gjithėsia evoluon, por jo ashtu siē pohojnė modelet teorike-matematike tė shpėrthimit tė madh. Nė fakt kjo palė pohon se nuk ka ndodhur asnjė "shpėrthim i madh" dhe se modelet e palės tjetėr janė spekulative e selektive, pa asnjė bazė nė vrojtim apo fakt empirik, dhe se fshehin tė dhėna e ndėrpresin studimet e shkencėtarėve kur shikojnė se nuk i bėjnė punė tezės sė tyre (cosmologystatement.org/).

Modeli i plazmės, qė njihet dhe si i gjithėsisė elektrike, pohon se forcat elektrike (dhe magnetike) janė shumė mė tė forta se ato tė rėndesės (madje kontrollojnė dhe rėndesėn, e cila mund tė jetė thjesht njė formė elektromagnetizmi) veprojnė kudo dhe sipas parimeve elektrike dhe janė forcat kryesore tė gjithėsisė qė shpjegojnė pjesėn dėrrmuese tė dukurive nė shkallė makro dhe mikro.

Ndėrkaq pala tjetėr ka ndėrmarrė dhe njė sulm agresiv me anė tė autoritetit qė ka nė katedra dhe me njė farė pėrēmimi. Kohėt e fundit madje po futen nė pėrdorim nė gjuhėn angleze termat "model standard" (pėr shpėrthimin e madh) dhe "modele jostandarde" (pėr plazmėn/gjithėsinė elektromagnetike duke e grupuar me disa modele tė vjetėruara) nė kėtė luftė tezash.

Nė pėrgjithėsi tė dy palėt kanė zėnė llogore dhe nuk i hapin rrugė njėra-tjetrės. Tė dy palėt gjithashtu pohojnė se hipotezat e tyre janė teori meqenėse shpjegojnė mjaftueshėm modelin.

Ju ēfarė mendimi keni?
  Pėrgjigju duke cituar
I vjetėr 6.9.2010, 21:50   2
mesdimr
MBARĖVAJTJA
 
mesdimr
 
Anėtarėsuar: 6.2001
Ka njė dokumentar interesant qė flet pėr ēėshtjen, nga Norsk Filmstudio: Universe - The cosmology quest (http://www.imdb.com/title/tt0851217/). Ėshtė kritik ndaj shpėrthimit tė madh dhe avancon tezėn e universit elektrik. Tė dy episodet bashkė i keni dhe nė youtube (mungojnė fragmentet norvegjisht nga dokumentari i plotė, ato nė lidhje me Birkelandin):

Emri:  universe-the-cosmology-quest.jpg
Shikimet: 177
Madhėsia:  45,9 KB

Mund tė shkarkohet dhe i plotė nė torrent: http://fenopy.com/torrent/Universe_T...wnload.torrent

Ca pėrmbledhje tė shkurtra nga amatorė nė youtube nė lidhje me dukuritė elektrike nė hapėsirė, qė i shkojnė pas tezės sė dytė sipėr:

http://www.youtube.com/watch?v=0Q4fecFbYBg
http://www.youtube.com/watch?v=wkq3oUXUrfQ
http://www.youtube.com/watch?v=RPYz3iWmyLo
http://www.youtube.com/watch?v=E7oPdXN_gt4
  Pėrgjigju duke cituar
I vjetėr 12.9.2010, 18:08   3
mesdimr
MBARĖVAJTJA
 
mesdimr
 
Anėtarėsuar: 6.2001
Kohėt e fundit ka pasur ca deklarata domethėnėse nga mbėshtetėsit e shpėrthimit tė madh ku p.sh. Hokingu me:

Stephen Hawking says universe not created by God
Stephen Hawking says there's no theory of everything
Hawking's faith in M-theory
Laws of physics may change across the universe

...vazhdon tė thotė qė gjithėsia 1) u krijua 2) nga hiēi:

Citim:
"Because there is a law such as gravity, the universe can and will create itself from nothing," he writes. "Spontaneous creation is the reason there is something rather than nothing, why the universe exists, why we exist.
Citim:
All you need to light the blue touch paper is M-theory, a theoretical framework first put forward in 1995 by Ed Witten of the Institute for Advanced Study in Princeton. In other words, the universe ignited itself.
Po qė tė thėna kėshtu mė lėnė shijen e keqe tė fesė, diēka tip: "1 Nė fillim Rėndesa krijoi qiejt dhe tokėn. 2 Toka ishte pa trajtė, e zbrazėt dhe errėsira mbulonte sipėrfaqen e humnerės; dhe Rėndesa fluturonte mbi sipėrfaqen e ujėrave. 3 Pastaj Rėndesa tha: "U bėftė shpėrthimi i madh!". Dhe shpėrthimi i madh u bė."
  Pėrgjigju duke cituar
I vjetėr 12.9.2010, 21:11   4
evola
 
Dėgjoni pėrgjigjen e Jon Butterworth diku te 5:20 e mbrapa:

http://www.youtube.com/watch?v=Cc6vjFcxvKc


Dhe kam njė vėrejtje pėr atė qė thotė Hawking mė lart.

Citim:
"Because there is a law such as gravity, the universe can and will create itself from nothing,"
Rėndesa ka nevojė pėr masė me sa di unė, kėshtu qė si vepron rėndesa si ligj nqs. s'ka materie?!
  Pėrgjigju duke cituar
I vjetėr 12.9.2010, 21:36   5
mesdimr
MBARĖVAJTJA
 
mesdimr
 
Anėtarėsuar: 6.2001
Pėr kėtė duhet tė kuptosh si funksionon "logjika" nė fjalė:

Emri:  logjika-matematicienit.png
Shikimet: 211
Madhėsia:  18,5 KB

Ka njė keqkuptim pėr, le tė themi, ithtarėt e Lemetrit se asgjėja ekziston (pėrderisa mund ta shėnojnė nė letėr...) dhe gjithėsia ka formė... (pėrderisa mund ta vizatojnė nė letėr). Nė fillim ishte asgjėja dhe rėndesa dhe shpėrthyen me tė madhe dhe u bė gjithėsia...
  Pėrgjigju duke cituar
I vjetėr 13.9.2010, 22:33   6
sigint
anėtar/e
 
sigint
 
Anėtarėsuar: 4.2009
Vendndodhja: Hėnė
Problemi im me shpėrthimin e madh tė "fizikės teorike" ka qenė dhe ėshtė parimi themelor i fizikės qė kemi mėsuar dhe nė shkollė qė thotė se lėnda nuk mund tė krijohet dhe as tė asgjėsohet.

N.q.s. Hawking thotė se lėnda u krijua nga hiēi, atėherė keq mė vjen po s'kemi tė bėjmė mė me shkencė, por me besime personale dhe mbase jo dhe aq personale.

Pėr ilustrim, vetėm fakti se ėshtė njė prift ai qė e ka shpikur teorinė e "shpėrthimit tė madh" pėr arsyen e thėnė mė poshtė nga ai vetė duhet t'i bėjė disa tė mendojnė.

Citim:
Pėr Alfvén-in, shpėrthimi i madh ishte njė mit, njė mit i krijuar pėr tė shpjeguar krijimin. "Isha atje kur abati Georges Lemaitre propozoi pėr herė tė parė kėtė teori," kujton ai. Lemaitre ishte asokohe dhe anėtar i hierarkisė katolike dhe shkencėtar i kualifikuar. Ai tha nė privat se kjo teori ishte njė mėnyrė pėr tė pajtuar shkencėn me shpalljen teologjike tė Thomas Aquinas-it tė creatio ex nihilo apo tė krijimit nga hiēi.

Por nėse nuk ka pasur shpėrthim tė madh, si dhe kur filloi gjithėsia? "Nuk ka ndonjė arsye racionale tė vėmė nė dyshim faktin se gjithėsia ka ekzistuar pafundėsisht, pėr njė kohė tė pafundme," shpjegon Alfvén-i. "Vetėm miti pėrpiqet tė thotė se si u bė gjithėsia, qoftė 4 mijė, qoftė 20 miliardė vjet mė parė."

"Pėrderisa feja i hedh poshtė prej vetvete metodat empirike, nuk duhet tė ketė asnjė pėrpjekje pėr tė pajtuar teoritė shkencore me fenė", thotė ai. "Njė gjithėsi pafundėsisht e vjetėr, gjithnjė nė evoluim, nuk mund tė pėrputhet me Librin e Zanafillės", pohon ai.

(...)

"Thelbi ėshtė tė mos ngatėrrojmė mitin me pėrfundimet empirike, apo fenė me shkencėn."

http://public.lanl.gov/alp/plasma/people/alfven.html
  Pėrgjigju duke cituar
I vjetėr 18.9.2010, 17:26   7
Shkence dhe arsye
 
Sipas teorise inflacionare, materja, antimaterja dhe fotonet u prodhuan nga energjia e vakuumit fallco (http://en.wikipedia.org/wiki/False_vacuum), e cila u clirua pas tranzicionit te fazes.
  Pėrgjigju duke cituar
I vjetėr 21.9.2010, 21:09   8
gurax
 
Masa dhe energjia jane e njejta gje. Thjesht shfaqen ne forma te ndryshme. Ekuacioni E=mc^2 shpreh pikerisht kete fakt. Kjo gje eshte edhe pare edhe demonstruar shume here ne rang subatomik. Kete gje ben rendom LHC me eksperimentet e tij per simulimet reale te atyre fenomeneve qe ekzistojne matematikisht ne modelin ekzistues per gjendjen e lendes nje fraksion sekonde pas momentin te "kohes zero" te Shperthimit te Madh.

Modeli standard nuk shpjegon shperthimin e madh. Ai e merr ate te mireqene dhe nga nje moment i caktuar pas "momentit zero" fillon dhe analizon duke shpjeguar gjthcka me tej. Deri tashti ky moment me sa di une eshte nje e njeqind triliardta e sekondes, dicka si 10 fuqi minus 10 a 11. Te tera keto me ekstrapolime duke aplikuar modelet matematike qe sugjeron ky model.

Ndonje modelim, apo parashikim qe me pas te mund te verifikohet ne realitet, apo korelim (ne forward apo reverse), apo sugjerim, apo observim ne realitet te nje parashikimi nga modeli elektrik, ka? Ndonje perfundim te verifikueshem dhe replikushem qe te jete baze per dicka tjeter duke i aplikuar te njejtin 'set' analizues, e me pas perseri, e me pas perseri... te jete model per universin dhe gjithshka ne te me pak fjale.


Nderkohe per M-Theory, shkeputur nga linku i trete qe ka sjelle legjion ne shkrimin e katert: The theory is running ahead of experiment, and even with the Large Hadron Collider at CERN near Geneva, Switzerland, it seems highly unlikely that this mathematically beautiful theory can be put to any kind of meaningful test for decades, if not generations.
Une vete kesaj gjeje ne menyre te permbledhur i them: Next!

Per sa i perket matjeve qe sugjerojne se konstantja strukturore ne fakt mund te mos jete konstante dhe ndryshon ne zona dhe momente te ndryshe te universit, prape te mos harrojme thenien e famshme nga Marcello Truzzi per pretendimet e jashtezakonshme: "...when such claims are extraordinary, that is, revolutionary in their implications for established scientific generalizations already accumulated and verified, we must demand extraordinary proof." por qe e shkurtuar njihet si "Pretendimet e jashtezakonshme kerkojne prova te jashtezakonshme". Mbaj mend qe edhe nje here rreth 2001 dhe edhe nje here rreth 2005 u pretendua po e njejta gje, qe me pas u provua qe ishin gabime matjesh dhe llogaritjesh.

Nderkohe, ne LHC jane pare rezultatet e para te eksperimenteve per rikrijimin ne realitet te gjendjes se universit ne nanosekondat e para menjehere pas Big Bang. Eshte praktikisht fillimi i vezhgimit te atyre fenomeneve qe jane parashikuar nga teoria dhe mekanizmi ekzistues.
http://cms.web.cern.ch/cms/News/2010...002/index.html
Me sa kuptoj une, flitet per nje kombinim kuark-gluon qe formohen ne disa kushte te caktuara.

Lajmi fillestar eshte dhene ketu:
http://www.newscientist.com/article/...-universe.html
Por mua me pelqen perhere te lexoj me teper lajmin sesa publicitetet per te.


Modelim i fuzionit (merger) te dy grupeve galaktikore (galxy clusters) realizuar me nje nga superkompjuterat me te fuqishem sot per sot. Eshte paraqitur ne merger edhe materia normale edhe materia e erret. Keto kane veti ne ndryshme gjate 'perzierjes'.

http://www.youtube.com/watch?v=opP7ttCCC20

Videon e shkeputa qe ketu:
http://news.discovery.com/space/us-l...c-mergers.html
Atje eshte dhe nje pershkrim mbi domethenien e ketij simulimi.
  Pėrgjigju duke cituar
I vjetėr 4.12.2010, 21:27   9
sigint
anėtar/e
 
sigint
 
Anėtarėsuar: 4.2009
Vendndodhja: Hėnė
Citim:
Thėnė nga Shkence dhe arsye

Sipas teorise inflacionare, materja, antimaterja dhe fotonet u prodhuan nga energjia e vakuumit fallco (http://en.wikipedia.org/wiki/False_vacuum), e cila u clirua pas tranzicionit te fazes.
Megjithatė, ky shkrim qė solle nuk i pėrgjigjet pyetjes se si mund tė ketė energji "hiēi". Hiēi, me pėrkufizim, nuk ėshtė.

Plus qė nuk mund tė shpjegohet njė e panjohur me tė panjohura tė tjera.
  Pėrgjigju duke cituar
I vjetėr 23.12.2010, 18:28   10
gurax
 
Ende nuk dihet se nga ka ardhur energjia e Universit, ajo energji qe sot eshte e shperndare ne tere Universin dhe dikur ka qene e perqendruar ne singularitetin e Shperthimit te Madh. Kaq dime sot per sot. Nuk eshte turp te thuash per dicka "nuk e di". Pse, ne fund te fundit une s'di shume gjera, nder te cilat dhe cfare kam qene duke bere dy ore pasi linda, psh.
  Pėrgjigju duke cituar
I vjetėr 28.12.2010, 19:29   11
kalimtar/e
 
Citim:
ajo energji qe sot eshte e shperndare ne tere Universin dhe dikur ka qene e perqendruar ne singularitetin e Shperthimit te Madh
Citim:
Nuk eshte turp te thuash per dicka "nuk e di"
Tani ti "Nuk di" nga ka ardhė energjia dhe njėkohėsisht "Di" se ka ardhur nga "shpėrthimi i madh"?!

Mė duken pak tė turbullta mendimet e tua, gjithashtu edhe tė atyre qė e mbėshtesin si tė vėrtetėn absolute kėtė tezė.

Megjithėse, ata qė e kanė krijuar si tezė, idetė i kanė shumė tė qarta. Gjithēka tė ēon drejt njeriut ose entitetit tė padukshėm, qė nga hiēi krijoi ēdo gjė.
  Pėrgjigju duke cituar
I vjetėr 30.12.2010, 20:29   12
gurax
 
Jo nuk eshte keshtu.
Une nuk di se ka ardhur energjia e universit nga Big Bang. Kete sapo e shprehe ti. Por te jesh i sigurte qe e them pa u dridhur qe energjia e Universit ka qene atje ne momentin e Big Bang, sepse kam pranuar qe Big Bang eshte po i njejti Univers qe shohim sot, por ne formen e nje singulariteti; ne cdo moment une flas per po te njejtin Univers.
Ajo qe une di eshte se mundesia e nje Big Bang eshte me plauzibla, me e mundshmja, nga disa te tilla te shqyrtuara. Askush nuk e mbeshtet kete teori si te verteten absolute. Ka patur (dhe do te kete) edhe teori te tjera. Por ne krahasim me teori te tjera rivale, eshte me konsistentja dhe me e plota. Ne dallim nga thjesht nje teori, eshte nje teori shkencore. ( http://sq.wikipedia.org/wiki/Teoria_shkencore ) Une e kam thene disa here qe nese do duam te hedhim poshte nje teori, duhet sjelle dhe teoria qe do e zevendesoje. Deri tashti, me njeren prej tyre te paraqitur, une kam vene ne pah boshlleqe te nje rangu qe e bejne te mos e kalojne klasen per te zevendesuar aktualen.

Mos u ngut te thuash qe meqe ka patur Big Bang, ekziston njeriu ose entiteti i padukshem. Me modele teorike psh, nje vrime e zeze mund te shihet si nje "berthame" BigBang per nje univers i cili lind ne vrimen e zeze dhe eshte si te thuash nje "kopje ne miniature" e universit ne te cilin lindi. Jo te gjitha vrimat e zeza mund te futen ne kete kategori (psh nuk futen vrimat e zeza qe lindin si pasoje e shuarjes se yjeve).

Kjo s'do te thote qe une e mbeshtes kete teori (e cila nuk eshte shkencore meqe ra fjala. Nuk mund te vezhgohet dhe verifikohet keshtu qe per ca kohe do ngelet thjesht nje teori, si dhe shume te tjera). Sidoqofte, mjafton per te demonstruar qe kam nje teori tjeter pervec asaj me lart se cilat mund te jene arsyet qe cojne drejt nje BigBang.
  Pėrgjigju duke cituar
I vjetėr 1.1.2011, 16:30   13
Kandhaon
anėtar/e
 
Kandhaon
 
Anėtarėsuar: 8.2006
Vendndodhja: Nė breshta, mes bredhave,
Fakti qe sot disa galaktika largohen nga njėra tjetra, nuk do tė thotė se gjithėmonė kanė qenė duke u larguar. Kėto janė falsitete kristiane.
  Pėrgjigju duke cituar
I vjetėr 3.1.2011, 19:31   14
sigint
anėtar/e
 
sigint
 
Anėtarėsuar: 4.2009
Vendndodhja: Hėnė
Citim:
Thėnė nga Dexhalli

Fakti qe sot disa galaktika largohen nga njėra tjetra, nuk do tė thotė se gjithėmonė kanė qenė duke u larguar. Kėto janė falsitete kristiane.
Te dokumentari lart e hedhin poshtė tezėn se gjithėsia po zgjerohet, pasi kanė problem pikėrisht me metodėn me tė cilėn ėshtė nxjerrė pėrfundimi (shmangia e fazmės sė dritės (redshift) nuk tregon "zgjerim", por, sipas tyre, moshėn e trupave qiellorė tė vrojtuar. Nė rastin qė pėrmendet dhe atje sipas Halton Arpit kemi njė galaktikė dhe njė kuazar nė tė njėjtėn distancė nga Toka, por me shmangie tė ndryshme fazme, ēka tregon se shmangia s'ka lidhje me largėsinė.). Dokumentari e trajton gjatė atė pikė nė pjesėn e parė ku tregon dhe pėr ndėrhyrjet nga lart qė janė bėrė pėr tė heshtur argumentet kundėrshtuese tė tezės.

Pa i hyrė pastaj problemeve tė logjikės qė ka shprehja "gjithėsia po zgjerohet", qė preken dhe kėto nė pjesėn e dytė mė duket. Mbase do qe mirė tė trajtoheshin kėto te Skepticizmi. Postulate tė tipit krijim nga hiēi, zgjerimi i gjithėsisė etj.
  Pėrgjigju duke cituar
I vjetėr 6.1.2011, 15:49   15
gurax
 
Citim:
Thėnė nga Dexhalli

Fakti qe sot disa galaktika largohen nga njėra tjetra, nuk do tė thotė se gjithėmonė kanė qenė duke u larguar. Kėto janė falsitete kristiane.
Jo Dexhalli, mendoj qe duhet te rikontrollosh faktet. 99.999% e tere galaktikave te Universit jane duke u larguar nga njera tjetra, me shpejtesi perhere e ne rritje. Ajo perqindje e vogel qe mbetet jane raste shume te izoluara dhe te vecanta, psh galaktika Rruga e Qumshtit eshte duke u afruar me galaktikn e Andromedas dhe ne nje te ardhme te larget do te fuzojne, shkrihen, me njera tjetren. Sidoqofte, sistemi i perbere nga keto te dyja eshte ne vetvete duke u larguar nga galaktikat e tjera qe perbejne universin.

Red Shift eshte fakt dhe verifikimi i ketij fakti tashme eshte procedure e merzitshme dhe e zhveshur nga elementet interesante per astrofiziken.

Ne nuk mund te ndalojme interpretimet e llojeve nga me te ndryshme te zbulimeve shkencore. Pse cuditeni, kjo gje ka ndodhur perhere e perhere, historia eshte plot me shembuj te tille. Pse duhet te merzitemi nga gjera te tilla? Spekullime fetare per kete gje nuk duhet te na largojne nga ajo per te cilen te tere kemi rene dakord, observimin si nje nga mjetet kryesore te shkences. Kapeni problematiken ne drejtimin e duhur dhe nuk duhet te lejoni qe feja me pas t'ju perdore ne menyre indirekte si 'vertetues' te dogmave te saj, ne formen "Ja dhe ti vete e di qe ky vezhgim te con drejt Zotit dhe prandaj dhe ti e hedh poshte". Per mua ka nje JO te prere ne kete drejtim, nese ka patur nje Big Bang, kjo s'ka fare fare lidhje me ndonje Zot, perkundrazi. Do te hapen dyer drejt studimit te fenomeneve qe cojne drejt nje Big Bang. Per momentin sidoqofte te tera keto jane spekullime.

Cdo gje me kohe.
  Pėrgjigju duke cituar
I vjetėr 4.3.2011, 00:33   16
mesdimr
MBARĖVAJTJA
 
mesdimr
 
Anėtarėsuar: 6.2001
Kėtu keni njė teori tjetėr nga Izraeli. I shkon afėr plazmės dhe ky:

Citim:
Gas rich galaxies confirm prediction of modified gravity theory

COLLEGE PARK, Md. -- Recent data for gas rich galaxies precisely match predictions of a modified theory of gravity know as MOND according to a new analysis by University of Maryland Astronomy Professor Stacy McGaugh. This -- the latest of several successful MOND predictions -- raises new questions about accuracy of the reigning cosmological model of the universe, writes McGaugh in a paper to be published in March in Physical Review Letters.

Modern cosmology says that for the universe to behave as it does, the mass-energy of the universe must be dominated by dark matter and dark energy. However, direct evidence for the existence of these invisible components remains lacking. An alternate, though unpopular, possibility is that the current theory of gravity does not suffice to describe the dynamics of cosmic systems.

A few theories that would modify our understanding of gravity have been proposed. One of these is Modified Newtonian Dynamics (MOND), which was hypothesized in 1983 by Moti Milgrom a physicist at the Weizmann Institute of Science in Rehovot, Israel. One of MOND's predictions specifies the relative relationship between the mass of any galaxy and its flat rotation velocity. However, uncertainties in the estimates of masses of stars in star-dominated spiral galaxies (such as our own Milky Way) previously had precluded a definitive test.

To avoid this problem, McGaugh examined gas rich galaxies, which have relatively fewer stars and a preponderance of mass in the form of interstellar gas. "We understand the physics of the absorption and release of energy by atoms in the interstellar gas, such that counting photons is LIKE counting atoms. This gives us an accurate estimate of the mass of such galaxies," McGaugh said.

Using recently published work that he and other scientists had done to determine both the mass and flat rotation velocity of many gas rich galaxies, McGaugh compiled a sample of 47 of these and compared each galaxy's mass AND rotation velocity with the relationship expected by MOND. All 47 galaxies fell on or very close to the MOND prediction. No dark matter model performed as well.

"I find it remarkable that the prediction made by Milgrom over a quarter century ago performs so well in matching these findings for gas rich galaxies," McGaugh said. "


MOND vs. Dark Matter - Dark Energy

Almost everyone agrees that on scales of large galaxy clusters and up, the Universe is well described by dark matter - dark energy theory. However, according to McGaugh this cosmology does not account well for what happens at the scales of galaxies and smaller.

"MOND is just the opposite," he said. "It accounts well for the 'small' scale of individual galaxies, but MOND doesn't tell you much about the larger universe.

Of course, McGaugh said, one can start from the assumption of dark matter and adjust its models for smaller scales until it fits the current finding. "This is not as impressive as making a prediction ahead of [new findings], especially since we can't see dark matter. We can make any adjustment we need." This is rather like fitting planetary orbits with epicycles," he said. Epicycles were erroneously used by the ancient Greek scientist Ptolemy to explain observed planetary motions within the context of a theory for the universe that placed the earth in its center.

"If we're right about dark matter, why does MOND work at all?" asks McGaugh. "Ultimately, the correct theory - be it dark matter or a modification of gravity - needs to explain this."

http://www.eurekalert.org/pub_releas...-grg022211.php
  Pėrgjigju duke cituar
I vjetėr 25.6.2012, 14:33   17
mesdimr
MBARĖVAJTJA
 
mesdimr
 
Anėtarėsuar: 6.2001
Sipas kėtij rastit tė publikuar para ca ditėsh te Science, vrojtimi nxjerr nė pah diēka qė s'do tė duhet tė ndodhte sipas modelit standard sa i pėrket formimit tė planetėve dhe forcave qė i mbajnė nė orbitė. S'e di sa lidhje kanė me njėrėn tezė apo tjetrėn, por me sa duken bathėt nga lajme tė tilla jemi ende nė faza foshnjore tė kuptimit se ē'bėhet vėrdallė nėpėr hapėsirė:

Citim:
Exoplanets in neighboring orbits have radically different sizes, masses

(..)

As described by Joshua A. Carter et al. in Science, a newly discovered system known as Kepler-36 is even stranger. The star hosts two planets with radically different densities in very similar orbits. One planet is roughly 4.5 times more massive than Earth, indicating it is probably a rocky "super Earth," while the second planet is about 8 times more massive than Earth and roughly Neptune-sized, meaning it is likely gaseous.

The difference in density is about 8-fold, indicating the two worlds must have formed in different regions of the star system, yet their orbits differ by only 10 percent. In other words, they are in closer proximity than any two planets in the Solar System, but have a larger difference in density. This challenges both naive planetary formation models that demand strict separation in planet types, and naive migration models in which planets form in one place and drift to another due to tidal forces in the protoplanetary disk.

As the name of the system suggests, Kepler-36 is one of the star systems observed by the Kepler observatory. This orbiting telescope locates exoplanets via transits: when a planet briefly eclipses its host star, in much the same way as the famous Venus transit on June 5 and 6, 2012. The amount of light that is blocked is very small in these cases, but it's enough to be measured, even for relatively small worlds. The shape of the light curve—the dip in received light from the star as the planet passes in front of it—reveals the size of the planet, while the time between the eclipses reveals the size of its orbit.

(...)

As the authors of the present study pointed out, the initial analysis of the Kepler data overlooked the Kepler-36 system. This is because the automated search algorithm was designed to seek out perfectly regular transits: eclipses that occur at equally spaced intervals. However, the two planets in the system—designated Kepler-36b and Kepler-36c, while the host star is Kepler-36a—orbit closely enough together that they slow and speed each other up as they pass. This makes the times between transits variable, so it was only when researchers adjusted the algorithm to allow for more sophisticated searches that they turned up the planets.

http://arstechnica.com/science/2012/...-sizes-masses/
  Pėrgjigju duke cituar
I vjetėr 26.6.2012, 17:34   18
gurax
 
Eshte normale qe ka shume e shume te panjohura per Universin. Por cfare flitet ne shkrimin e fundit ketu me lart, nuk ka te beje shume me ate qe njihet si Modeli Standard, por me procesin e formimit te yjeve dhe planeteve. Modeli Standard ne thelb flet per nje numer te fundem therrmijash elementare dhe interaksionet e tyre, nderkohe procesi i formimit te yjeve dhe planeteve flet pikerisht per formimin e yjeve dhe planeteve.

Ne analogji, modeli standard thote qe edhe celiku edhe giza edhe hekuri perbehen nga elementet hekur (Fe) dhe karbon (C), por nderkohe formimi i yjeve dhe planeteve flet se ne cfare raportesh duhet te jene keta elemente qe ne nje rast te kemi hekur, ne nje rast tjeter gize, dhe ne nje rast tjeter celik.
  Pėrgjigju duke cituar
I vjetėr 26.6.2012, 17:34   19
dagostini
 
Teme shum interesante. Desha tju pyes a ka ndonje liber qe sugjeroni per universin elektrik?? Big bangu me eshte dukur gjithmone si bibla e redaktuar per shekullin e ri, meqe edicioni i vjeter nuk bente me pune. po hipoteza te tjera a ka?
  Pėrgjigju duke cituar
I vjetėr 29.6.2012, 12:42   20
sigint
anėtar/e
 
sigint
 
Anėtarėsuar: 4.2009
Vendndodhja: Hėnė
Me siguri qė ka dhe hipoteza tė tjera, po duke parė armiqėsinė e e pėrgjithshme ndaj alternativave dhe deleve tė zeza qė i thonė, duhet tė jetė e vėshtirė tė shohin dritėn e botimit. Po fundja avancimet nė shkencė historikisht i kanė bėrė pikėrisht delet e zeza. Mbase tė bėjnė punė ca nga kėto:

Emri:  tbbnh_el.jpg
Shikimet: 177
Madhėsia:  18,6 KB
http://books.google.com/books?id=IwNVDMOgQRQC

Emri:  sr_ha.jpg
Shikimet: 176
Madhėsia:  11,8 KB
http://books.google.com/books?id=fxUbAQAAIAAJ

Emri:  qrc_ha.jpg
Shikimet: 176
Madhėsia:  11,2 KB
http://books.google.com/books?id=_JYWqe2qMZ0C

Emri:  tsu_hr_0.jpg
Shikimet: 180
Madhėsia:  9,1 KB
http://books.google.com/books?id=wR9yRAAACAAJ

Emri:  teu_wt.jpg
Shikimet: 177
Madhėsia:  9,6 KB
http://books.google.com/books?id=qLKTPQAACAAJ
  Pėrgjigju duke cituar
Merr pjesė nė diskutim





Ora nė Shqipėri ėshtė 07:34.

Pajtim RSS
Vargmal © 2001 - 2019
Dijeni · Prektora · Pyetje · Kreu

Redaksia: kontakt@vargmal.org
Drejtbotimi: Lėnda e hasur kėtu mund tė pėrdoret nė ēdo mjet pėrcjellės, me kusht qė tė pėrmendet se ėshtė marrė nga faqja vargmal.org ose qė tė jepet vendndodhja e saktė e plotė brenda kėsaj faqeje. Nėse lėnda e hasur nė kėtė faqe dėshirohet tė pėrdoret pėr arsye qė tejkalojnė drejtpėrdorimin dhe drejtbotimin, kėrkohet leje e posaēme pas marrėveshjeje me mbarėvajtėsit dhe/ose krijuesit.
Drejtpėrdorimi: Veē tė tjerash, nė kėtė faqe paraqitet lėndė me tė drejta krijuesi, pėrdorimi i sė cilės nuk ėshtė miratuar gjithnjė gjegjėsisht prej mbajtėsit tė tė drejtave. Megjithatė lėnda shtjellohet nė pėrpjekjen tonė pėr njohjen, kuptimin, bashkėfjalimin e arsimimin rreth ēėshtjeve qė kanė tė bėjnė me mjedisin, botėkuptimin, shkencėn, shoqėrinė njerėzore nė pėrgjithėsi dhe shoqėrinė shqiptare nė veēanti. Mendojmė se ky pėrbėn pėrdorim tė drejtė sipas ligjit nr. 9380, dt. 28.4.2005, nenet 9, 26, 27. Nė lidhje me ēka pararendi, paraqitja kryhet pa pėrfitim tregtar ndaj atyre qė kanė shprehur interes paraprak pėr marrje njohurish pėr arsye kėrkimore, arsimore a pėrdorimi vetjak nė pėrputhje ligjin.