Kthehu   Kreu > Ateistėt > Skepticizėm
 
Pėrdorimi i ēėshtjes
I vjetėr 18.2.2010, 13:43   1
mesdimr
MBARĖVAJTJA
 
mesdimr
 
Anėtarėsuar: 6.2001

Syri kritik nė shkencė


Duke qenė se shumė njerėz nuk e bėjnė dallimin linear mes fesė dhe shkencės, ndodh qė pasi braktisin fenė i drejtohen shkencės me po tė njėjtin qėndrim dhe tė njėjtat pritshmėri qė kishin ndaj fesė kur ishin fetarė.

Ky ėshtė njė qėndrim i rrezikshėm, sepse kjo kategori njerėzish ndien nevojėn tė ndjekė faktet apo tė dhėnat shkencore nė njė ēast tė caktuar sikur ato tė ishin fe, pa e pasur tė qartė se tė dhėnat shkencore pėr ēėshtje tė ndryshme nė njė ēast tė dhėnė kohor nuk janė domosdoshmėrisht shteruese. Sidomos gjatė zbulimeve tė reja shkencore tė dhėnat i japin rėndom vetėm pėrgjigje tė pjesshme pyetjeve tona, sepse shkenca ėshtė proces, ėshtė nė zhvillim e sipėr, edhe kur ajo ėshtė e institucionalizuar.

Tė dhėnat e reja shkencore, nga vetė shkencėtarėt tė paktėn, shihen gjithmonė me sy kritik derisa tė arrijnė tė konsolidohen me kalimin e kohės. Ndėrsa kur dikush investon veten nė njė tė dhėnė tė re, tė sapodalė, qė nesėr pasnesėr mund tė mos i rezistojė kohės, ky dikush sillet si fetar, madje ėshtė fetar. Ky lloj njeriu pėson dhe zhgėnjime mandej, sepse pritshmėritė e tij janė tė tilla qė e prekin nė "besimet" qė ngre pėr veten dhe shkencėn.

Nė raste tė tilla aftėsitė bazė kritike duhet tė na bėjnė tė marrim parasysh faktin se fondet pėr financimin e kėrkimeve dhe studimeve tė ndryshme nė disiplinat shkencore janė nė dorė tė subjekteve me interesa tė caktuara politike/ekonomike/shoqėrore nė fushat ku veprojnė dhe kjo afatshkurtėr normal qė sjell lloj-lloj zbulimesh qė kanė ose s'kanė lidhje me shkencėn. Zbulimet me kalimin e kohės verifikohen dhe nėse janė tė sakta konsolidohen dhe pas njė procesi verifikimi tė shumanshėm vetėm atėherė pėrftohen si dije, kur dija testohet nė terren, nė praktikė dhe jep rezultate tė pritshme.

Kjo me radhėn e vet na thotė se shkenca si metodė e pėrftimit tė dijes nuk ka ndonjė problem nė vetvete, problemi qėndron tek ata njerėz qė kėrkojnė tė nxjerrin nga shkenca funksione fetare qė i kanė si pasojė reminishence apo mosambientimi.
  Pėrgjigju duke cituar
I vjetėr 18.2.2010, 19:35   2
kalimtar/e
 
A ke rastisur tė shikoni nėpėr rrjet pėr "Muzeun e krijimit"? Idiotllėku i fund i krishterėve amerikanė. Shikon aty kalorės mesjetarė (prej dylli) duke i gjujt me gur njė dinosauri dhe shpjegimi ėshtė se ata qė nė mesjetė quheshin dragoj, nė tė vėrtetė ishin dinosaurė.

Sa herė qė kėrkon feja tė ecė "paralel" me shkencėn prodhon gomarllėqe, qė e nxjerrin qesharake nė sytė e njerėzve. Nėse njerėzimi do kishte ecur sipas fesė, pra vetėm duke u bindur dhe jo duke dyshuar, tani do ishim zhdukur me kohė.
  Pėrgjigju duke cituar
I vjetėr 8.9.2010, 22:58   3
mesdimr
MBARĖVAJTJA
 
mesdimr
 
Anėtarėsuar: 6.2001
Raca e teologėve ka hyrė dhe nė shkencė, s'ėshtė ēudi. Pėr tė dalluar shkencėn nga pseudoshkenca duhet tė mprehet ca truri nė zbėrthimin e koncepteve. E kam fjalėn, krijimizmi ėshtė mė idioti nga pseudoshkencat, po ka tė tjera akoma mė keq qė keqkuptohen dhe si reale nga vulgu, si p.sh. pjesė tė tėra tė tė ashtuquajturės fizikė matematike me shpėrthimin e saj tė madh nga hiēi, kuantet, energjitė e errėta, vrimat e zeza dhe absurditete tė tjera pa bazė nė realitet, vrojtim apo eksperiment, ose a ashtuquajtura shkenca e klimės me ngrohjen e saj globale prej njeriut apo ndryshimin e klimės prej njeriut etj.

Ndaj dhe nė njėfarė mėnyre me pak bonsens mund tė shmangen kėto, pėrndryshe i bie qė pjesė tė shkencės sot janė krejt fe tė radhės, me absurditetet e veta, terminologjitė e veta pa kuptim, kleret e veta e ithtarėt e vet qė ulėrijnė lart e poshtė pėr heretikė qė nuk i binden dogmės sė radhės.

Nė pėrgjithėsi shkencė dmth shkenca natyrore, tė tjerat janė tė infektueshme nga teologėt, tė cilėt zbythen vetėm me anė tė njė helike tė mirė industriale qė quhet logjikė formale.
  Pėrgjigju duke cituar
I vjetėr 13.9.2010, 22:43   4
sigint
anėtar/e
 
sigint
 
Anėtarėsuar: 4.2009
Vendndodhja: Hėnė
Fizika matematike njihet mė gjerė si "fizika teorike" e s'ka lidhje me shkencėn (qė ėshtė eksperiment => rezultat). E keqja ėshtė se kanė uzurpuar imazhin e fizikės nė media dhe nė opinion dhe gjithė fizika po merr emrin e keq prej tyre. Fizika ėshtė shkencė e natyrės dhe ėshtė me baza empirike jo fantazi tė gjithsecilit apo abstraksione matematike pa ekuivalente nė realitet. Nė fizikė nėse diēka nuk vrojtohet dhe eksperimentohet nė terren, je duke folur gjepura. Duket sikur nuk e njohin as si parim.
  Pėrgjigju duke cituar
I vjetėr 14.9.2010, 00:39   5
GodDelusion
 
Citim:
Thėnė nga Legjion

...po ka tė tjera akoma mė keq qė keqkuptohen dhe si reale nga vulgu, si p.sh. pjesė tė tėra tė tė ashtuquajturės fizikė matematike me shpėrthimin e saj tė madh nga hiēi, kuantet, energjitė e errėta, vrimat e zeza dhe absurditete tė tjera pa bazė nė realitet apo eksperiment...
Ne citatin e mesiperm gaboni thellesisht ne perfundimet tuaja. Ne Fiziken Teorike, Shperthimi i Madh (Big Bang), e Vrimat e Zeza jane teorite dominuese te shkences e te shkencetareve sot. Keto nuk jane aspak gjepura por teorite shkencore te se sotmes! Poashtu edhe Energjia e Erret (Dark Energy), Materia e Erret (Dark Matter) nuk jane aspak aburditete por perfundimet e fundit te shkences se sotme (hipoteza per dicka qe jep rezultate te tilla por qe nuk dihet aspak natyra e tyre, qe mbetet misterioze).
Mohimi juaj e shpjegimi i juaj per keto koncepte tingellon shume i ngjashem me mohimet religjiozike. Me vjen keq qe ketu jepni inerpretime te tilla joshkencore.
Ju pershendes.
  Pėrgjigju duke cituar
I vjetėr 14.9.2010, 00:49   6
sigint
anėtar/e
 
sigint
 
Anėtarėsuar: 4.2009
Vendndodhja: Hėnė
Citim:
Ne Fiziken Teorike, Shperthimi i Madh (Big Bang), e Vrimat e Zeza jane teorite dominuese te shkences e te shkencetareve sot.
Edhe qė Toka ishte e sheshtė, ishte "teori dominuese" dje, apo qė "gurėt nuk bien nga qielli" etj.

Pėrndryshe, tė mbėshtesėsh shpėrthimin e madh tė fizikės teorike (fesė) do tė thotė tė shkelėsh parimin themelor tė fizikės (shkencės) dhe tė thuash se lėnda vjen nga hiēi. Dhe pasi ke thėnė kėtė, si mund tė akuzosh tjetrin pėr qėndrim fetar... kur shpėrthimi i madh ėshtė kapitulli i parė i Biblės?!

"Fizika teorike sot":

Emri:  hawking-2-350x268-custom.jpg
Shikimet: 122
Madhėsia:  23,4 KB


"Fizika teorike dje" (themeluesi i teorisė sė "shpėrthimit tė madh"):

Emri:  georges-lemaitre.jpg
Shikimet: 99
Madhėsia:  17,7 KB
  Pėrgjigju duke cituar
I vjetėr 14.9.2010, 01:23   7
GodDelusion
 
Nuk pajtohem aspak me juve per gjerat qe i diskutova me larte.
Eshte hera e pare qe po degjoj qe dikush ta shpjegon se Teoria e Shperthimit te Stermadh e paska burimin nga cilado fe qofte ajo!!
Tash nuk do ta zgjas me shpjegime se me mire merren ato po u lexuan ne burime te ndryshme shkencore ne internet.
  Pėrgjigju duke cituar
I vjetėr 14.9.2010, 08:40   8
sigint
anėtar/e
 
sigint
 
Anėtarėsuar: 4.2009
Vendndodhja: Hėnė
Po pse supozon se nuk ėshtė lexuar literatura "shkencore" e krijimit tė lėndės nga hiēi?

(Fizika teorike nuk ėshtė shkencė, ėshtė spekulim matematik, pėr fat tė keq me probleme fatale logjike dhe gjuhė fetare, qė tragjikomikisht vetėmbahet dhe si e ndonjė "niveli" qė populli "i rėndomtė" nuk e kap dot kėshtu qė i duhet "interpretuar" siē duhet... prifti dhe kongregacioni...)

Ti vetė ke frikė tė pėrdorėsh arsyen pėrpara kėtyre postulateve, pra se lėnda krijohet dhe se vjen nga hiēi, i cili ekziston...? Apo se gjithėsia zgjerohet, apo se ka formė...? (Tė gjitha kėto dhe shumė tė tjera i thotė "fizika teorike".)

Atėherė nga ndryshon ky pozicion nga ai i njė besimtari? Postulatet themelore i keni njėsoj, thjesht ai tjetri tė paktėn nuk thotė se i thotė shkenca, por se i "beson" nga frika.

Citim:
Thėnė nga GodDelusion

Eshte hera e pare qe po degjoj qe dikush ta shpjegon se Teoria e Shperthimit te Stermadh e paska burimin nga cilado fe qofte ajo!!
Atėherė mbase duhet tė lexosh ti pak mė tepėr, sepse vetė themeluesi i saj e ka thėnė. Ai prifti nė foton lart.

Ky ėshtė rreziku pėr tė cilin flet tema, kur gjėrat nė shkencė merren tė mirėqena meqė i ka thėnė "autoriteti", apo se "janė vendosur me konsensus" dhe ka "teori qė dominojnė". Kjo nuk ėshtė gjuhė shkencore, ėshtė kryekėput fetare.
  Pėrgjigju duke cituar
I vjetėr 14.9.2010, 10:03   9
GodDelusion
 
Nuk kam kohe te shpjegoj tash gjerat e permendura qe ju i konsideroni joshkencore, por vetem sa per hir te laryshise se diskutimit ketu dhe te nivelit shkencor qe ketu metohet te mbahet se perkunder fjalorit te ashper shpjegues qe perdorni per mendimin tim jeni larg me vite drite nga rrjedhat e sotme te shkences teorike dhe niveli eshte krejt joshkencor. Por ju mendoni si mendoni, une mendoj si mendoj dhe lexuesit tjere poashtu mendojne me koken e vete. Pra respektojme dallimet ne te menduar. Pike.
  Pėrgjigju duke cituar
I vjetėr 14.9.2010, 13:32   10
sigint
anėtar/e
 
sigint
 
Anėtarėsuar: 4.2009
Vendndodhja: Hėnė
Dėgjo kėtė replikėn sipėr po e kuptoj si: "Unė besoj se lėnda u krijua nga hiēi dhe pikė."

Po kėshtu thotė dhe kristianizmi, Thomas Aquinas dhe vetė Georges Lemaitre (themeluesi i shpėrthimit tė madh). Dhe kėtė tė vura nė dukje dhe mė lart, se ku ndryshon ky pozicion nga ai fetar? Edhe fetari beson se lėnda u krijua nga hiēi. Madje beson fetari ashtu, qė beson dhe ti, se "teoria" ėshtė prej tyre.

Shpėrthimi i madh ėshtė kristianizmi i kamufluar, qė dikush e quan "fizikė teorike", por ky ėshtė thjesht njė emėr i ri pėr teologjinė e Lindjes sė Mesme.

Nė fund normal qė ēdokush ėshtė i lirė tė besojė ku tė dojė, s'po e vė njeri nė diskutim kėtė, por nuk mund tė thuash se ky besim ėshtė shkencė, sepse veē tė tjerash shkel parimin themelor tė fizikės (lėnda nuk mund tė krijohet dhe nuk mund tė asgjėsohet).
  Pėrgjigju duke cituar
I vjetėr 20.9.2010, 01:52   11
GodDelusion
 
Rastesisht me ra ta zbuloj ne youtube emisionin qe me duket se Ariani e paska patur nje nder burimet e botekuptimit te tij mbi kozmologjine e sotme... e qė i paska nja dhjetė vazhdime:

The Big Bang Never Happened Part 1

http://www.youtube.com/watch?v=1yTfR...eature=related
  Pėrgjigju duke cituar
I vjetėr 20.9.2010, 19:43   12
sigint
anėtar/e
 
sigint
 
Anėtarėsuar: 4.2009
Vendndodhja: Hėnė
Po pse rastėsisht? I ke te tema tjetėr: Hipotezat e kozmologjisė. Unė i kam pas lexu mė herėt, i kam pa dhe forumet e tyre, sepse fatalitetet logjike tė modelit standard s'mė bindin shumė (fare). Ndėrsa dukuritė elektrike hapėsinore, megjithėse tė paformuluara matematikisht, ka kohė qė vėzhgohen nga shkencėtarėt nė vende ku s'kanė ndonjė detyrim t'i binden formulave tė shpėrthimit tė madh, dhe NASA vazhdon t'i "zbulojė" sendet pasi i kanė evidentuar tė tjerėt.

P.sh. lidhja mes elektricitetit dhe tėrmeteve:

Citim:
One study looked at over 100 earthquakes with magnitudes of 5.0 or larger in Taiwan over several decades. The researchers found that almost all of the earthquakes down to a depth of about 35km were preceded by distinct electrical disturbances in the ionosphere.

http://news.bbc.co.uk/2/hi/7435324.stm
Duke mos kuptuar dhe mos marrė parasysh dukuritė e mundshme elektrike qė na rrethojnė, ndodhin dhe fatkeqėsi si ajo e Columbias nė 2003:

Citim:
In the critical shot, a glowing purple rope of light corkscrews down toward the plasma trail, appears to pass behind it, then cuts sharply toward it from below. As it merges with the plasma trail, the streak itself brightens for a distance, then fades.

"It certainly appears very anomalous," said Jernigan. "We sure will be very interested in taking a very hard look at this."

http://www.sfgate.com/cgi-bin/articl...L&type=science
Ndėrkohė vazhdojnė nga anė tė ndryshme vlerėsimet se si gjithėsia nė ēdo zonė tė re qė vrojtohet rezulton me karakteristika qė ia shtyjnė "moshėn" herėt e mė herėt nga formulat e standardit:

Citim:
Using the Infrared Array Camera (IRAC) aboard NASA's Spitzer Space Telescope, astronomers have detected about a dozen very red galaxies at a distance of 10 to12 billion light years from Earth (cfa Harvard 2005). According to the Big Bang model, these galaxies existed when the universe was only about 1/5 of its present age of 13.75 billion years. The unpredicted existence of "red and dead" galaxies so early in the universe challenges Big Bang theories relating to galaxy formation (cfa Harvard 2005). Analysis show that galaxies exhibit a large range of properties. Young galaxies with and without lots of dust, and old galaxies with and without dust. There is as much variety in the so called "early universe" as we see around "today" in galaxies closer to Earth.

http://www.dailygalaxy.com/my_weblog...-that-way.html
Shpėrthimi i madh nuk ka zgjidhur asgjė, pėrkundrazi, me sa kam kuptuar nga leximet e mia, parashikimet i dalin gabim dhe vetėm ka parandaluar dhe vonuar astronominė nė kuptimin e shumė dukurive qė pėrndryshe do ishin eksperimentuar qė nė vitet 50-60 dhe dijet tona do ishin nė tjetėr nivel sot.
  Pėrgjigju duke cituar
I vjetėr 21.9.2010, 02:19   13
GodDelusion
 
Arian, faleminderit pėr kėto postime (do t'i shikoj) por parimisht edhepse psh. ne atė atė programin e cekur mė lartė nė Youtube, shkencėtarėt qė diskutonin aty dukeshin shkencėtar tė rangut tė vet, dhe dukeshin mjaft bindės nė shpjegimet e tyre pėr ata qė nuk i dinė edhe argumentet e palės tjetėr,e qė sipas mendimit tim, ata janė njė opozitė e pakėnaqur qė mendojnė ndryshe dhe pėr atė edhe i kanė argumentet e tyre sipas bindjes sė tyre, por ata janė njė opozitė, sigurisht nė numėr mė e vogėl se sa ajo rryma qendrore qė merret e konsiderohet mė shkencorja.

Sikur t'i dėgjosh edhe argumentet e tyre edhe ata i kanė argumentet e tyre pėr t'i shpjeguar ato e hedhur poshtė ato nga kampi kundėrshtar.

Por nisur edhe nga fakti se edhe revistat, magazinat shkencore tė pavarura nuk i pėrkrahin kėta opozitarė unė nuk do ta marrė anėn e tyre e tu besoj atyre. Mė parė i besoj shumicės sė shkencėtarėve tė rrymės qendrore dhe argumentve tė tyre.

Kritikė e ngjashme bėhet edhe psh. mbi atė se Teoria e Fijeve (String Theory) si njė ndėr kandidatet kryesore pėr tė zbuluar 'Teorinė e Gjithēkafit' (Theory of Everything) nė mėnyrė tė padrejtė sipas disa kritikėve tė saj e merrė ndoshta mė shumė se 80-90% (aty dikund) tė fondeve (tė pareve) si dhe numrin e gjithembarshėm tė shkencėtarėve, fizikantėve duke i lėnė pasdore kandidatet tjera si pash. 'Quantum Loop Gravity' (shih Lee Smolin: "The Trouble with Physics"; http://www.thetroublewithphysics.com/ ) etj. se po deshėn tė kenė karrierė akademike e punė tė mirė duhet tė merren me tė e jo me ndonjė tjetėr...
  Pėrgjigju duke cituar
I vjetėr 21.9.2010, 20:41   14
gurax
 
Dukurite elektrike qe shfaqen dhe vezhgohen ne Toke ne dy citatet e para qe ka sjelle ariani nuk mund te ekstrapolohen ne shkalle dhe te aplikohet per Universin. Universi eshte shume shume shume i madh. Nje dukuri elektrike perhere rrjedh dhe jep lindjen e nje dukurie magnetike. Te dyja keto ne vecanti jane shfaqje te elektromagnetizmin, jane te dyja me thelb e njejta gje. Vezhgimet e dukurive elektrike dhe magnetike mbi siperfaqen e Tokes dhe ne atmosferen e saj, ndonese nuk mund te dihen plotesisht si dhe pse, dihet qe jane prezente sepse i mundesojne faktoret rreth tyre: Toka dhe Dielli me fushen e tyre magnetike, jonosfera e Tokes me aftesie e saj percuese elektrike, furtuna diellore (pjesesza te ngarkuara elektrikisht) qe bashkeveprojne me fushat magnetike (edhe ate te Tokes) qe hasin rruges. Pjesa qe mbetet jane detaje se si ndodhin te tera keto, por baza dihet.

Artikulli ishte interesant, per galaktikat. Por nderkohe, po nga artikullin e fjale:
According to interpretations, Abell 1835 must have formed just 460 million years after the universe was born, during the "Dark Age" when the first stars and galaxies were supposedly being born More recently, fully formed galaxies were discovered which are at a greater distance, over 13.1 billion light years (American Astronomical Society 2010), and which may have already been billions of years in age, over 13 billion years ago... Then there is the problem of the oldest globular clusters so far discovered, whose ages are in excess of 16 billion years. The Milky Way and other galaxies are also so old that they must have formed before the so called "Dark Ages" and thus almost immediately after the Big Bang, which is not consistent with theory. ....

Dhe eshte thene edhe cfare duhet ripare: The unpredicted existence of "red and dead" galaxies so early in the universe challenges Big Bang theories relating to galaxy formation (cfa Harvard 2005). Analysis show that galaxies exhibit a large range of properties. Young galaxies with and without lots of dust, and old galaxies with and without dust. There is as much variety in the so called "early universe" as we see around "today" in galaxies closer to Earth.

Kozmologjia sipas modelit standard mund te mos jete e plote lidhur me procesin e formimit te galaktikave, por s'ka te beje me teresine e saj. Ne dime tmerresisht pak lidhur me si formohen galaktikat. Te tere kata faktore tregojne vetem qe njohuria jone per kete proces eshte e ceket. Derisa psh kemi pranuar qe ne singularitetin e vrimes se zeze s'i aplikojme dot ligjet e fizikes, (dhe sidoqofte vrima e zeze ne vetvete eshte brenda universit qe ne njohim), imgjino ca behet per singularitetin Big Bang. Po pretendojme te dalim si vezhgues i trete jashte universit (ca dmth kjo ne vetvete?). Shto dhe horizontin ndares te se shkuares qe thote se mund te kete informacion (drite) qe akoma s'ka mberritur tek ne...

Por nderkohe, modeli i Shperthimit te madh, ne vetvete modelon dhe shpjegon shume qarte dhe relativisht shume thjesht disa ceshtje themelore ne kozmologji qe jane: Ekzistenca e rezatimit kozmik, sasia e ketij rrezatimi, izotropia e permasave kozmike, vete efektin e "Red Shift" si dhe pse brenda galaktikave ky efekt eshte pothuajse inekzistent ne krahasim me hapesiren ndergalaktikore, pse ekspansioni i Universit eshte me ritme pershpejtuese, etj. Big Bang nuk merret me "nga erdhi universi" por me "si u zhvillua" dhe pse; ne te njejten menyre qe edhe Evolucioni nuk merren me nga lindi jeta, por se si evolon ajo. Origjina e Jetes eshte ceshtje me vete. Po keshtu dhe Origjina e Universit.

Ne ende nuk dime shume e shume gjera per Universin. Por sa here qe mendojme per nje model apo teori te re per te zevendesuar nje ekzistuese, nuk duhet te harrojme se ne rradhe te pare duhet te shpjegoje TE TERA fenomenet qe ka shpjeguar e vjetra, plus ato qe nuk i shpjegon e vjetra, plus parashikimet perkatese. Dhe cdo teori apo model, ne rradhe te pare duhet te modeloje matematikisht fenomenet. Pa arritur ketu, quhet akoma ide'.
Eshte pikerisht per keta faktore qe String Theory ka ngelur ne vend numro. Nderkohe qe shpjegon shume mire nje kategori fenomenesh, deshton ne menyre spektakolare per disa te tjera, qe ne fakt jane shumica e tere fenomeneve.

Megjithate, sa me shume ide te kete, aq me mire eshte. Na mbajne te tereve zgjuar dhe ne levizje te gjerave qe s'i dime.
  Pėrgjigju duke cituar
I vjetėr 4.12.2010, 17:53   15
sigint
anėtar/e
 
sigint
 
Anėtarėsuar: 4.2009
Vendndodhja: Hėnė
Citim:
Thėnė nga gurax

"Red Shift" si dhe pse brenda galaktikave ky efekt eshte pothuajse inekzistent ne krahasim me hapesiren ndergalaktikore, pse ekspansioni i Universit eshte me ritme pershpejtuese, etj.
Nė atė dokumentarin nė temėn tjetėr, kta tė plazmės i hedhin poshtė kėto tezat, sidomos zgjerimin e gjithėsisė (qė kėshtu si pėrdorim i togfjalėshit s'ka as kuptim, sepse gjithėsia nuk mund tė zgjerohet pėrderisa ėshtė gjithēka qė ekziston).
  Pėrgjigju duke cituar
I vjetėr 7.12.2010, 17:34   16
gurax
 
sa here qe mendojme per nje model apo teori te re per te zevendesuar nje ekzistuese, nuk duhet te harrojme se ne rradhe te pare duhet te shpjegoje TE TERA fenomenet qe ka shpjeguar e vjetra, plus ato qe nuk i shpjegon e vjetra, plus parashikimet perkatese.

Teoria e plazmes deshton ne menyre spektakolare ne disa gjera themelore per kozmologjine. Perqendrimi mesatar i plazmes neper grupime eshte shume shkalle magnitude me i ulet sesa neper yje. Kjo gje con rrjedhimisht ne dominimin e gravitetit ne te njejtat raporte mbi forcat elektromagnetike te struktures perkatese ne studim, ne rastin konkret, ne dominimin e mases gjate procesit te formimit te galaktikes. Ndikimi i bashkeveprimeve elektro-magnetike ngelet i paperfillshem.

Gjithashtu, duke u bazuar ne teorine e plazmes, ne asnje moment nuk arrijme ne parashikimin e Ligjit te Hubble per zhvendosjen e spektrit ne zonen infrakuqe, zhvendosje kjo me e madhe sa me larg te jete objekti i vezhguar. Ky eshte nje vezhgim, nje fakt. Gjithashtu nuk parashikon (dhe as qe perpiqet te shpjegoje) rezatimin kozmik. Edhe ky eshte nje vezhgim, nje fakt. Mbeshtetesit e teorise plazmike mund ta hedhin poshte sa te duan kete ceshtjen e 'fryrjes' se materies ne univers, sa here te duan me teorine e tyre, por ajo qe po bejne eshte po mbyllin syte duke pretenduar qe s'eshte. Red-Shift eshte fakt! Perpara se te analizojme nga ana leksikore togfjaleshat, mendoj se eshte me frutdhenese te biem dakord, qarte, per vezhgimet, te verteta apo fallco, i kemi pare apo i kemi imagjinuar. Emertimet perkatese ia leme hapit tjeter.

Gjithashtu mega-maxi-filamentet galaktike formuese ekzistencen e te cileve kerkon teoria plazmike, nuk jane vezhguar. Me cfare kam pare, keto mega-maxi struktura kozmike jane te domosdoshme per teorine plazmike. Ne fakt, anizotropia lokale dhe izotropia e pergjithshme e universit te vezhguar (kemi pare deri rreth 13 miliard vite-drite larg) shprehet per te kunderten direkte te supozimit te ekzistences se ketyre strukturave qe keron teoria e plazmes.

Minimumi jane dhene dy vezhgime te paparashikuara. Sipas teorise keto vezhgime nuk duhet te ekzistonin, por fakti eshte qe ekzistojne. Ne nje teori qe ngre supet perpara vezhgimit, per mua ka nje problem madhor.
-----
sa here qe mendojme per nje model apo teori te re per te zevendesuar nje ekzistuese, nuk duhet te harrojme se ne rradhe te pare duhet te shpjegoje TE TERA fenomenet qe ka shpjeguar e vjetra, plus ato qe nuk i shpjegon e vjetra, plus parashikimet perkatese.
-----


Citim:
Thėnė nga ariani

Njihet mė gjerė si "fizika teorike", eufemizėm pėr teologji e shek. 21, s'ka lidhje me shkencėn.
Une nuk jam dakord me kete mendim. Fizika teorike eshte pjese perberese e fizikes, eshte pjese e aparatit matematikor shkencor te shkences se fizikes.

Per mua fizika eshte shkenca kryesore dhe gjitheperfshirese prej te ciles degezohen te tjerat (psh kimia eshte nje nenversion i elektomagnetizmit, optika eshte nje nenversion i fizikes optike, elektronika eshte nje nenversion i dukurive elektromagnetike ne shkalle te vogla, mjekesia ne vetvete eshte nje bashkesi reaksionesh kimike, etj etj. Duke rritur nivelin e detajeve ne sistemin ne vezhgim, te tera reduktohen ne fenomene fizike).

Si shkence e mirefillte (Shkenca baze) fizika me teper se cdo shkence ka nevoje per aparatin matematik me te cilin shpreh modelet perkatese. Psh, ne mund te imagjinojme nje rreth, por nese do te donim ta perdorim kete rreth pervec imagjinimit te objektit fizik rreth (nje rrote, nje disk, etj) ai i ne matematike (dhe ne fizike) shprehet me nje ekuacion. Nje rreth me qender ne piken reference te sistemit eshte r = C ne nje sistem polar koordinatash apo x^2 + y^2 = r^2 ne nje sistem kartezian koordinatash.

Gjithashtu, ajo qe quhet fizike matematike dhe fizike teorike nuk jane e njejta gje, ndonese jane shume shume te ngjashme me njera tjetren. Fizika Teorike e perdor Fiziken Matematike, dhe me pas te dyja keto nen-ndarje i perdor Fizika.

Me pas eshte tjeter ceshtje se cilet modele jane pasqyrues te realitetit dhe cilet jo. Ne shembullin me lart me rrethin psh, te dy modelet matematikore te rethit jane te drejte, ne varesi te sistemit te perdorur. Me te dy ata modele mund te llogariten te tere parametrat e rrethit (psh siperfaqja apo perimtetri) dhe maredheniet e rrethit me objekte te tjere (psh pikat e prerjes se nje rrethi me nje drejtez te dhene). Perfundimet e nxjerra me cilindo model jane te njejta, thjesht jane shprehur me forma te ndryshme matematike.

Njutoni, Bernuli, Gausi, Laplasi, Shrodingeri, Lorenci, Ajnshtajni.... te tere fizikantet e vertete kane qene edhe fizikante teorike/matematike. Sepse thjesht, nuk mund te jete ndryshe.

Pikerisht per kete arsye, feja ka ca kohe qe perpiqet ta vere nen sqetullen e vet termin Fizike Matematike, apo edhe Fizike Teorike. Kjo eshte ajo prej te ciles duhet patur kujdes; feja tere jeten e ekzistences se saj ngordh, shkrihet fare, qe te gjeje nje model matematik te vetvetes. Heh... i ndihmofte Zoti ne kete mision.
  Pėrgjigju duke cituar
I vjetėr 9.12.2010, 23:14   17
kalimtar/e
 
Me vjen mire qe hasa ne keto veshtrime te thelluara mbi gjithesine (fale gjuhes se huaj qe zoteroni). Ne pak ide dhe koncepte qe kam une, nuk me vjen pershtat teoria e big-bangut sepse vec lamsheve te tjera logjike, ai percakton nji fillim. Pas kesaj, logjika e derisotme na con se ka dhe nji mbarim! Ketu fillimi dhe mbarimi jane koncepte qe nuk perputhen me pafundesine dhe perjetesine. Ashtu sic dhe s'mund te themi se universi eshte shume shume i madh (!), universi zgjerohet me shpejtesi...(!) etj. pasi keto jane koncepte referenciale qe ne konceptin e infinitit s'kane kuptim. Si mund te zgjerohet universi (materia) kur pranohet se ajo eshte e kudondodhur?
  Pėrgjigju duke cituar
Merr pjesė nė diskutim





Ora nė Shqipėri ėshtė 03:01.

Pajtim RSS
Vargmal © 2001 - 2019
Dijeni · Prektora · Pyetje · Kreu

Redaksia: kontakt@vargmal.org
Drejtbotimi: Lėnda e hasur kėtu mund tė pėrdoret nė ēdo mjet pėrcjellės, me kusht qė tė pėrmendet se ėshtė marrė nga faqja vargmal.org ose qė tė jepet vendndodhja e saktė e plotė brenda kėsaj faqeje. Nėse lėnda e hasur nė kėtė faqe dėshirohet tė pėrdoret pėr arsye qė tejkalojnė drejtpėrdorimin dhe drejtbotimin, kėrkohet leje e posaēme pas marrėveshjeje me mbarėvajtėsit dhe/ose krijuesit.
Drejtpėrdorimi: Veē tė tjerash, nė kėtė faqe paraqitet lėndė me tė drejta krijuesi, pėrdorimi i sė cilės nuk ėshtė miratuar gjithnjė gjegjėsisht prej mbajtėsit tė tė drejtave. Megjithatė lėnda shtjellohet nė pėrpjekjen tonė pėr njohjen, kuptimin, bashkėfjalimin e arsimimin rreth ēėshtjeve qė kanė tė bėjnė me mjedisin, botėkuptimin, shkencėn, shoqėrinė njerėzore nė pėrgjithėsi dhe shoqėrinė shqiptare nė veēanti. Mendojmė se ky pėrbėn pėrdorim tė drejtė sipas ligjit nr. 9380, dt. 28.4.2005, nenet 9, 26, 27. Nė lidhje me ēka pararendi, paraqitja kryhet pa pėrfitim tregtar ndaj atyre qė kanė shprehur interes paraprak pėr marrje njohurish pėr arsye kėrkimore, arsimore a pėrdorimi vetjak nė pėrputhje ligjin.